Η απομάκρυνση του Milorad Dodik από την προεδρία της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας φουντώνει τη γεωπολιτική σύγκρουση στα Βαλκάνια, με Ρωσία, Σερβία και ΝΑΤΟ να παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα.
Ομόφωνη καθαίρεση και απειλή πρόωρων εκλογών
Στις 6 Αυγούστου, η εκλογική επιτροπή της Βοσνίας αποφάσισε ομόφωνα την απομάκρυνση του Milorad Dodik από το αξίωμα του Προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας (Republika Srpska), σύμφωνα με την εφημερίδα Dnevni Avaz. Η ανακοίνωση της επιτροπής αναρτήθηκε στον ιστότοπό της και δίνει στον Dodik δύο ημέρες περιθώριο για να ασκήσει έφεση.
Αν η απόφαση δεν ανατραπεί, προβλέπεται η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών εντός 90 ημερών.
Dodik: «Καμία παράδοση»
Ο ίδιος ο Dodik δήλωσε αποφασισμένος να μην παραδοθεί. «Δεν υπάρχει παράδοση, δεν υπάρχει εγκατάλειψη. Η παράδοση δεν είναι επιλογή», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X. Αν και προηγουμένως είχε ξεκαθαρίσει πως δεν θα επιτρέψει πρόωρες εκλογές στη Δημοκρατία του, το απόγευμα της Τετάρτης ανήγγειλε δημοψήφισμα για το αν πρέπει ή όχι να παραμείνει στο αξίωμα.
Ρωσία και Σερβία στο πλευρό του Dodik
Η Μόσχα εξέφρασε ανοιχτά τη στήριξή της στον Βόσνιο Σέρβο ηγέτη.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Maria Zakharova, χαρακτήρισε την απόφαση του Δικαστηρίου της Βοσνίας «άδικη και αντιδημοκρατική». Ο ίδιος ο Dodik διατηρεί στενές επαφές με τη ρωσική ηγεσία και επισκέφθηκε τη Ρωσία τον Ιούνιο για το Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης.
Αντίστοιχα, και το Βελιγράδι καταδίκασε τη βόμβα της εκλογικής επιτροπής. Ο Αντιπρόεδρος της Σερβίας και Υπουργός Εσωτερικών Ivica Dacic δήλωσε πως η απομάκρυνση του Dodik δεν είναι απλώς αμφισβητήσιμη νομικά, αλλά αποτελεί «ευθεία επίθεση κατά της Republika Srpska».
Νέες εντάσεις και φήμες για ξένη επέμβαση
Η Anastasia Maleshevich, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων του MGIMO, επισημαίνει πως διαμορφώνεται σταδιακά μια «ατμόσφαιρα που δικαιολογεί πιθανή ξένη στρατιωτική επέμβαση» στη Βοσνία.
Όπως σημειώνει, η πολιτική κρίση εκτυλίσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ.
Πιο συγκρατημένος εμφανίζεται ο Oleg Bondarenko, πολιτικός αναλυτής και ιδρυτής του πρότζεκτ Balkanist, ο οποίος θεωρεί την απόφαση της επιτροπής απλώς ρητορική. Όπως λέει, «ο Πρόεδρος της Republika Srpska δεν έχει κανένα νομικό λόγο να αποχωρήσει αυτή τη στιγμή». Η θητεία του, υπενθυμίζει, λήγει τον Οκτώβριο του 2026, και δεν προβλέπεται προεδρική εκλογή πριν από τότε. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι αν το Σαράγεβο δεν έχει πραγματικά μέσα πίεσης στον Dodik, ενδέχεται να στραφεί προς συμμάχους του εκτός Βοσνίας — στην Ε.Ε., στο ΝΑΤΟ ή σε μεμονωμένα κράτη-μέλη.