Ισλαμιστές και Ευρασιατιστές εναντίον Κεμαλιστών στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις – Η αποπομπή πέντε νέων Τούρκων ανθυπολοχαγών και τριών ανωτέρων αξιωματικών της Στρατιωτικής Ακαδημίας, αποκαλύπτει την κατάσταση αλλά και τις τάσεις στις Τουρκικές ‘Ένοπλες Δυνάμεις (ΤΕΔ), με τον Ερντογάν να συνεχίζει να μην εμπιστεύεται το στράτευμα.
Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης (Αντιστράτηγος ε.α.)
Η ανακριτική διαδικασία και η απόφαση αποπομπής, δίνουν την εικόνα της μάχης που δίνει ο Ερντογάν να ιδρύσει στρατό αφοσιωμένο μόνο στον ίδιο χωρίς αποτέλεσμα. Και όλα αυτά εννέα χρόνια μετά από την απόπειρα του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου και παρά τις εκκαθαρίσεις στελεχών και τους διορισμούς νέων επιτροπών επιλογής προσωπικού.
Στις 30 Αυγούστου, πραγματοποιήθηκε η ορκωμοσία των 950 νέων ανθυπολοχαγών στην Στρατιωτική Ακαδημία της Τουρκίας. Μετά την ορκωμοσία, περίπου 350 ανθυπολοχαγοί επανέφεραν ένα προ τριετίας καταργημένο άτυπο πρωτόκολλο και υψώνοντας τα ξίφη φώναξαν διάφορα συνθήματα λέγοντας «είμαστε στρατιώτες του Μουσταφά Κεμάλ». Μετά από καθυστέρηση πέντε περίπου ημερών, ο Τούρκος Πρόεδρος δεχόμενος πίεση από ακραίους κύκλους ισλαμιστών και ευρασιατιστών, έκανε δηλώσεις εκφράζοντας την ενόχλησή του στέλνοντας το μήνυμα ότι πρόκειται να αποπεμφθούν 30-50 ανθυπολοχαγοί.
Κεμαλικοί κύκλοι σαφώς ενοχλημένοι προσπάθησαν να αποτρέψουν την αποπομπή των ανθυπολοχαγών οι οποίοι στις καταθέσεις τους όχι μόνο δεν έδειξαν μετανιωμένοι αλλά επέμειναν στην ορθότητα της πράξης τους επαναλαμβάνοντας την αφοσίωσή τους στον Μ. Κεμάλ.
Πριν από μερικές ημέρες, συνήλθε το Ανώτερο Πειθαρχικό Συμβούλιο Χερσαίων Δυνάμεων και αποφάσισε την αποπομπή των πέντε πρωτεργατών του συμβάντος και άλλων τριών ανωτέρων αξιωματικών της Στρατιωτικής Ακαδημίας, ενός συνταγματάρχη, ενός αντισυνταγματάρχη και ενός ταγματάρχη. Ο αντισυνταγματάρχης ήταν των Ειδικών Δυνάμεων του Γενικού Επιτελείου, με διακρίσεις σε μάχες στη Συρία και στο Ιράκ.
Τα πυρά της κεμαλικής αντιπολίτευσης δέχεται ο υπογράφων της απόφασης, Διοικητής των Χερσαίων Δυνάμεων Στρατηγός Σ. Μπαϊρακτάρογλου, ο οποίος πιθανότατα να είναι ο επόμενος Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου και ο οποίος θεωρείται ακραίος κεμαλιστής. Αυτός αμέσως μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου προήχθη στο βαθμό του αντιστράτηγου και τοποθετήθηκε ως Διευθυντής στον Κλάδο Προσωπικού του Γενικού Επιτελείου, σε μία προσπάθεια ισορροπίας απέναντι στο κύμα διώξεων το οποίο είχε στραφεί όχι μόνο εναντίον των γκιουλενιστών αξιωματικών αλλά και μεγάλης μερίδας των κεμαλιστών.
Ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι, ενώ οι εμπλεκόμενοι ήταν περίπου 350 και ο Ερντογάν στοχοποίησε 30-50 ανθυπολοχαγούς, τιμωρήθηκαν μόνο 5 από αυτούς.
Δύο είναι οι πιθανοί λόγοι. Ο Ερντογάν δεν θέλησε να θίξει περισσότερο το στράτευμα και μάλιστα σε μία περίοδο όπου οι μεγαλοϊδεατισμοί και τα οράματά του υλοποιούνται κυρίως από την «σκληρή ισχύ», δηλαδή τις ΤΕΔ. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με την έρευνα που έγινε το προηγούμενο διάστημα, όπου αποκαλύφθηκε ότι πολλοί από τους εμπλεκόμενους ανθυπολοχαγούς ανήκουν ιδεολογικά στον εθνικιστικό χώρο, δηλαδή αυτόν που εκφράζει ο κυβερνητικός εταίρος Ν. Μπαχτσελί.
Ο Ερντογάν δέχθηκε πιέσεις από τους ακραίους ισλαμιστές αλλά και τους ευρασιατιστές κυβερνητικούς εταίρους του. Οι κύκλοι αυτοί επιθυμούν την παρακολούθηση και των υπολοίπων πρωταγωνιστών μιας και πιστεύουν ότι η ενέργεια αυτή αποκαλύπτει δυναμική νέου πραξικοπήματος. Το ίδιο θεωρεί και ο κυβερνητικός εταίρος ακραίος εθνικιστής Ν. Μπαχτσελί, ο οποίος έκανε λόγο για «μασκοφόρους δημοκράτες λάτρεις των πραξικοπημάτων οι οποίοι στήνουν ενέδρες εναντίον της Τουρκίας».
Οι κεμαλιστές στην Τουρκία είναι πολύ θυμωμένοι με την απόφαση αυτή, καθώς ενισχύεται η πεποίθησή τους, ότι ο Ερντογάν επιδιώκει να φτιάξει τον δικό του καθεστωτικό στρατό.
Οι δεύτεροι εκδηλώνουν συχνά πυκνά πράξεις απειθαρχίας αφού έχουν προσληφθεί με διαδικασίες οι οποίες εξυπηρετούν τον στόχο της ίδρυσης φιλοερντογανικού στρατού, αμφισβητώντας πολλές φορές τις εντολές των προϊσταμένων τους.
Οι ίδιοι κύκλοι κάνουν λόγο για παρακμιακά φαινόμενα στο στράτευμα και μιλούν για καταστάσεις απειθαρχίας μιλώντας για ύπαρξη δύο κατηγοριών στρατιωτικών, όπου η μία βλέπει με αντιπάθεια την άλλη. Πρόκειται για αυτούς οι οποίοι εντάχθηκαν στις ΤΕΔ πριν από την απόπειρα του πραξικοπήματος και αυτούς οι οποίοι είτε αποφοίτησαν από τις παραγωγικές σχολές είτε προσελήφθησαν με διάφορες διαδικασίες από τις ερντογανικές επιτροπές επιλογής, μετά την 15η Ιουλίου και οι οποίοι θεωρούνται πραιτωριανοί του Ερντογάν.
Οι ίδιοι κεμαλικοί κύκλοι αναφέρουν ως παράδειγμα απειθαρχίας το συμβάν του βαρέως τραυματισμού δύο υπαξιωματικών σε Σχολή Ειδικών Δυνάμεων της Στρατοχωροφυλακής στην Μανίσα, το οποίο προκάλεσε την οργή του προσωπικού λόγω των ελλειμματικών μέτρων ασφάλειας σε εκπαίδευση με πραγματικά πυρά, συμβάν το οποίο δεν έτυχε τις ανάλογης δημοσιότητας.
Το συμβάν αυτό αποκαλύπτει μία πραγματικότητα την οποία ο Ερντογάν δεν μπορεί να δεχθεί, παρά το γεγονός ότι η νέα γενιά στρατιωτικών προσλαμβάνεται με κύριο γνώμονα την αφοσίωση στον ίδιο ενώ αυτοί συνεχίζουν να θεωρούν τον Μ. Κεμάλ ως το υπέρτατο σύμβολο.
Η αντίδραση των ισλαμιστών – ευρασιατιστών εναντίον των ανθυπολοχαγών αποδίδεται στην απέχθειά τους προς τη Δύση και την εμμονή τους στον ανατολικό προσανατολισμό της Τουρκίας, καθώς οι νεαροί αξιωματικοί με την πράξη τους, έφεραν στην επιφάνεια τον Μ. Κεμάλ ο οποίος είχε δώσει δυτικό προσανατολισμό στη χώρα.
Η απάντηση είναι πολύ απλή. Τον γενετικό κώδικα της στρατιωτικής σκέψης στην Τουρκία τον έχει ορίσει ο Μ. Κεμάλ και ο οποίος συνεχίζει να διδάσκεται σε όλες τις στρατιωτικές σχολές. Ο εφιάλτης μιας νέας απόπειρας θα συνεχίζει να υφίσταται στην Τουρκία όπως και οι πολώσεις στις ΤΕΔ, με αποτέλεσμα να συνεχίσει να υφίσταται η έλλειψη εμπιστοσύνης του Ερντογάν στο στράτευμα.
————————
*Το άρθρο δημοσιεύθηκε πρώτη φορά στη χθεσινή έκδοση της εφημερίδας “ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑ”
Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας, κάτοχος MBA από το Nottingham Trend University, Πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του ΔΠΘ, και υποψήφιος Διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1995-1999, Ακόλουθος Άμυνας στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα/παράλληλη διαπίστευση στο Μπακού την περίοδο 2013-2017. Είναι συνεργάτης του αμερικανικού Ινστιτούτου αναλύσεων, «Defense & Foreign Affairs». Αποστρατεύθηκε τον Μάρτιο / 2022.