Χρυσορυχείο οι μπίζνες με τα fake news (που δεν είναι πάντα fake news)
Με διαψεύσεις που επανειλημμένα έχουν προσβάλλει επαγγελματίες δημοσιογράφους και με fact checking σε χιουμοριστικές αναρτήσεις όπως η πρόσφατη ότι η σύζυγος του Πρωθυπουργού, Μαρέβα Γραμπόφσκι, είναι η συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο «Πώς να ζεις με έναν ηλίθιο», τα Ellinika Hoaxes κατόρθωσαν να πάρουν αμοιβές ύψους 1,26 εκατ. ευρώ από το facebook την τριετία 2019 – 2021.
Στην ιστοσελίδα των Ellinika Hoaxes αναφέρεται ότι την περίοδο 2013 – 2018 «τα ΕΗ δεν έλαβαν χρηματοδότηση και δεν είχαν έσοδο από οποιαδήποτε πηγή. Οι αρθρογράφοι έγραφαν σε εθελοντική βάση και δεν υπήρχε κανενός είδους αμοιβή. Τα έξοδα καλυπτόταν αποκλειστικά από τα μέλη της ομάδας».
Η χρηματοδότηση από το Facebook ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2019, όταν τα ΕΗ ανέλαβαν να εξετάζουν εικόνες, βίντεο και άρθρα ως μέρος της πρωτοβουλίας του κοινωνικού δικτύου για τον έλεγχο γεγονότων από ανεξάρτητους οργανισμούς ελέγχου γεγονότων.
Να σημειώσουμε ότι κατά την τριετία που τα Ellinika Hoaxes εισέπραξαν τα 1,2 εκατ. ευρώ από το facebook, τα έσοδα από την Google Adsense ήταν 1.900 ευρώ και από άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα περίπου 47.000 ευρώ. Με απλά λόγια, χάρις στο Facebook οι ιδιοκτήτες τους έπιασαν την… καλή.
Κι ενώ για λόγους διαφάνειας τα Ellinika Hoaxes παραθέτουν αυτά τα στοιχεία στην ιστοσελίδα τους, στο ΓΕΜΗ δεν βρίσκονται ανηρτημένοι οι ισολογισμοί τους.
Ο Covid 19 έμελλε να εξελιχθεί σε πεδίο δράσης λαμπρό για τα Hoaxes που έσπευδαν να χαρακτηρίζουν fake news οτιδήποτε ξέφευγε από τις κυβερνητικές γραμμές και παρά το γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση έδινε στατιστικά στοιχεία για την πανδημία κατά το δοκούν.
Στις 13 Δεκεμβρίου 2021 το διοικητικό συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ είχε εκδώσει ανακοίνωση στην οποία ανέφερε ότι «συμπαρίσταται στους δημοσιογράφους και τα ΜΜΕ, που διαμαρτύρονται για υπερβολική και άδικη αρνητική αξιολόγηση, κατά τη διαδικασία ελέγχου γεγονότων (fact checking), που εφαρμόζει το Facebook και οι συνεργάτες του στην Ελλάδα Ellinika hoaxes».
Αφορμή για την ανακοίνωση της Ένωσης Συντακτών ήταν δημοσιεύματα στις ιστοσελίδες «euro2day», «iatronet» και «efsyn» που παρουσίαζαν μελέτη έγκριτου επιστήμονα για τους θανάτους από Covid 19 στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες του λεγόμενου Δυτικού κόσμου. Τα δημοσιεύματα χαρακτηρίστηκαν από τα Ellinika Hoaxes ως παραπλανητικά, γεγονός που η ΕΣΗΕΑ χαρακτήρισε ως άδικο, αφού ανέφεραν σαφώς το πλαίσιο που επέλεξε ο μελετητής για τη σύγκριση και παρουσίασαν με γραφιστική απεικόνιση τις χώρες, οι οποίες συμμετείχαν στην κατάταξη.
Τον Ιανουάριο του 2021 ο δημοσιογράφος του Mega Channel Γιάννης Χρηστάκος διαμαρτυρήθηκε έντονα επειδή τα Ellinika Hoaxes χαρακτήρισαν fake news την πληροφορία που μετέδωσε ο ίδιος ότι ΜΑΤ και αστυνομικές δυνάμεις θα μεταβούν στη Θεσσαλονίκη λόγω της τραγικής υγειονομικής κατάστασης που επικρατούσε εξαιτίας του Covid.
Τον Ιανουάριο του 2022 τα Ellinika Hoaxes χαρακτήρισαν ψευδή τον ισχυρισμό του Κυριάκου Μητσοτάκη, σε συνέντευξη που είχε δώσει στον Νίκο Χατζηνικολάου εκείνη την περίοδο, ότι «η συνταγογράφηση των τεστ PCR στην Ευρώπη, δεν είναι ο κανόνας».
Ωστόσο, το εν λόγω άρθρο -του κατά τ’ άλλα ανεξάρτητου φορέα- «εξαφανίστηκε» για πολλές ώρες από την ιστοσελίδα του αν και τελικά επανήλθε αφήνοντας πίσω πολλά ερωτηματικά για τους λόγους της εξαφάνισης και την επιρροή της κυβέρνησης Μητσοτάκη.