36.6 C
Athens
Παρασκευή, 12 Ιουλίου, 2024

Council on Foreign Relations: Ο Ερντογάν βρίσκεται σε κίνδυνο

Περισσότερα Νέα

- Advertisement -

Του Henri J. Barkey

Οι σεισμοί της 6ης Φεβρουαρίου ισοπέδωσαν πολλές περιοχές τεσσάρων τουρκικών επαρχιών και της βορειοδυτικής Συρίας. Ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται αυτή τη στιγμή σε πάνω από 50.000 και θα αυξηθεί. Η καταστροφή είναι συγκλονιστική και είναι πιθανό να αλλάζει δραματικά το πολιτικό τοπίο της Τουρκίας, με τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές να έχουν προγραμματιστεί για τις 14 Μαΐου. Ο αυταρχικός – λαϊκιστής πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, βρίσκεται τώρα σε σοβαρό κίνδυνο.

Αυτός ήταν ο πιο καταστροφικός σεισμός της σύγχρονης τουρκικής ιστορίας, επισκιάζοντας τους σεισμούς του 1939 και του 1999 που άφησαν 32.000 και 17.000 νεκρούς αντίστοιχα. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι περισσότερα από 156.000 κτήρια είτε έχουν καταρρεύσει είτε θα πρέπει να κατεδαφιστούν. Πολλά άλλα μπορεί να μην είναι κατοικήσιμα για μεγάλα χρονικά διαστήματα και θα χρειαστούν εκτεταμένες επισκευές. Αυτό είναι επιπλέον της εκτεταμένης ζημίας που έχει προκληθεί στις περιφερειακές υποδομές: τα συστήματα ύδρευσης, αποχέτευσης, φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού έχουν όλα πληγεί σοβαρά.

Η τραγωδία επιδεινώθηκε από την υποτονική ανταπόκριση της κυβέρνησης. Οι εργαζόμενοι στην αρωγή δεν εμφανίστηκαν επί μέρες σε ορισμένες τοποθεσίες. Ο Ερντογάν εμφανίστηκε σοκαρισμένος και σχεδόν ακινητοποιημένος από την έκταση της καταστροφής. Ο κρατικά χρηματοδοτούμενος οργανισμός αρωγής, AFAD, ο οποίος είχε δει τη χρηματοδότησή του να περικόπτεται σοβαρά στον εθνικό προϋπολογισμό του 2023, δεν ήταν έτοιμος με τον απαραίτητο εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό συμβαίνει παρά τον ειδικό “φόρο σεισμού” που είχε επιβληθεί σε όλους τους φορολογούμενους μετά τον σεισμό του 1999. Ο Ερντογάν απέτυχε επίσης να αναπτύξει αποτελεσματικά τον στρατό της Τουρκίας για να βοηθήσει στις προσπάθειες ανακούφισης.

Αντιθέτως, η κυβέρνηση αρχικά φαινόταν πιο ανήσυχη για την προστασία της εικόνας της. Χαρακτηριστικό των λαϊκιστικών καθεστώτων, προσπάθησε να ρίξει την ευθύνη σε άλλους, ειδικά στους εργολάβους οικοδομής. Αρκετοί έχουν συλληφθεί. Προσπάθησε να αποτρέψει την εξάπλωση της κριτικής για τη δική της κακή απόδοση μπλοκάροντας προσωρινά το Twitter, συλλαμβάνοντας επικριτές, τιμωρώντας τηλεοπτικούς σταθμούς και ιστότοπους για την πιο απλή κριτική και καταδιώκοντας οργανισμούς όπως η Ahbap, μια δημοφιλής ανθρωπιστική ΜΚΟ.

- Advertisement -

Η κοινωνία των πολιτών της Τουρκίας, από την άλλη πλευρά, κινητοποιήθηκε αποτελεσματικά. Εθελοντές από όλη τη χώρα συγκεντρώθηκαν για να βοηθήσουν, από επαγγελματικές εμπορικές οργανώσεις μέχρι τοπικές οργανώσεις σε ανεπηρέαστα μέρη της χώρας μέχρι ποδοσφαιρικούς συλλόγους. Κάποιοι έστειλαν εθελοντές, άλλοι συγκέντρωσαν τα απαραίτητα αντικείμενα ή έστειλαν ομάδες για να αξιολογήσουν τις συνθήκες στις πληγείσες περιοχές. Η αντίθεση με την αργή αντίδραση της κυβέρνησης ήταν έντονη.

Η καταστροφή και η κακή αντιμετώπισή της έχουν ρίξει σκιά στις επερχόμενες εκλογές. Οι τέσσερις κατεστραμμένες επαρχίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 16% του πληθυσμού. Είναι πολύ απίθανο οι δημοσκοπήσεις να διεξαχθούν δίκαια, δεδομένου ότι έως και 1,5 εκατομμύριο κάτοικοι, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, θα αναγκαστούν να αναζητήσουν καταφύγιο με την οικογένεια και τους φίλους τους σε άλλα μέρη της χώρας.

Ωστόσο, η Εθνική Συμμαχία της αντιπολίτευσης, κατέστησε σαφές ότι δεν θα δεχόταν καμία καθυστέρηση των εκλογών και ο Ερντογάν φαίνεται να έχει παραδεχτεί το θέμα. Την 1η Μαρτίου ανέφερε ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν όπως είχε προγραμματιστεί στις 14 Μαΐου.

Αλλά τα προβλήματα ακόμα έπονται για τον Ερντογάν. Στις εκλογές του 2018, το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) ήταν ξεκάθαρος νικητής στις τέσσερις επαρχίες που επλήγησαν κυρίως από αυτόν τον σεισμό. Ο Ερντογάν έχει δει τη δημοτικότητά του να πλήττεται σε αυτές τις περιοχές, οι οποίες μέχρι τώρα αποτελούσαν αξιόπιστες πηγές ψήφων. Αλλού, υπάρχουν ενδείξεις αυξανόμενης αντίθεσης προς την ηγεσία της χώρας: εκκλήσεις για παραίτηση της κυβέρνησης προέκυψαν σε αγώνες ποδοσφαίρου, ωθώντας τις αρχές να επιβάλουν απαγόρευση συμμετοχής την περασμένη εβδομάδα. Αυτό βοήθησε μόνο στη διάδοση και στην εμβάθυνση των αντικυβερνητικών αισθημάτων.

Ένα πρόβλημα είναι η αντίληψη του κοινού για τη βαθιά και ανθυγιεινή πολιτική και οικονομική συμμαχία του Ερντογάν με τον κατασκευαστικό κλάδο. Αυτός ο κλάδος είναι ένας από τους περισσότερο ωφελούμενους της κρατικής μεγαλοσύνης και, με τη σειρά του, χρησιμεύει ως κινητήρας οικονομικής ανάπτυξης. Το 2018, εν όψει των πρώτων εκλογών με ένα νέο προεδρικό σύστημα, ο Ερντογάν και οι σύμμαχοί του στο κοινοβούλιο ψήφισαν μια “κατασκευαστική αμνηστία” που πρόσφερε συγχώρεση σε όλους όσους είχαν παραβιάσει τους οικοδομικούς κώδικες, υπό την προϋπόθεση ότι θα πλήρωναν πρόστιμο που εισέρρευσε στο ταμείο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη νομιμοποίηση κακών κατασκευών, όπως η προσθήκη μη εξουσιοδοτημένων επιπλέον ορόφων. Το 2023, αυτά ισοδυναμούσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, με θανατική ποινή.

Ο Ερντογάν θα πασχίσει να μεταθέσει την ευθύνη σε άλλους. Εκτός από τους ντόπιους οικοδόμους, ορισμένοι από τους οποίους έχουν τεθεί υπό κράτηση, ο Ερντογάν χρειάζεται ανθρώπους που θα πέσουν στη μάχη για χάρη του. Μερικοί μπορεί να είναι τοπικοί κυβερνήτες διορισμένοι από την Άγκυρα, άλλοι ανώτεροι γραφειοκράτες και ίσως ένας ή δύο αξιωματούχοι του κόμματος. Θα είναι αρκετό αυτό; Απίθανο. Καμία ποσότητα σφαγίων ή βοήθεια για την ανοικοδόμηση δεν είναι πιθανά να σβήσουν τον πόνο και την απώλεια που προκύπτουν από αυτήν την καταστροφή.

Ένα άλλο πρόβλημα σχετίζεται με τον μεγάλο αριθμό Σύρων προσφύγων στην Τουρκία. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, έως και 1.500 έχουν επαναπατριστεί μέσα σε σακούλες. Μέχρι στιγμής, η τουρκική υποστήριξη προς τους Σύρους που εγκαταλείπουν τον φονικό εμφύλιο πόλεμο της χώρας τους ήταν εξαιρετικά γενναιόδωρη. Όμως οι εντάσεις έχουν αρχίσει να μεγαλώνουν. Ορισμένοι οπορτουνιστές πολιτικοί έχουν ήδη επικαλεστεί ψέματα που στοχεύουν στην υποκίνηση της εχθρότητας και το έδαφος παραμένει ώριμο για παραπληροφόρηση.

Ο σεισμός περιέπλεξε επίσης την έως τώρα πολεμική στάση του Ερντογάν στην εξωτερική πολιτική. Οι επιθέσεις σε συμμάχους και γείτονες είχαν γίνει βασικό ρητορικό στοιχείο για τον Ερντογάν, τους υπουργούς του και τα φιλοερντογανικά μέσα ενημέρωσης που κυριαρχούν στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης. Η διεθνής αντίδραση στον σεισμό, αντιθέτως, ήταν συντριπτικώς υποστηρικτική. Χώρες στις οποίες ο Ερντογάν έχει εξαπολύσει επιθέσεις – όπως οι ΗΠΑ, η Ελλάδα, η Αρμενία, το Ισραήλ, η Σουηδία και άλλες – κινητοποίησαν γρήγορα το προσωπικό αρωγής τους. Ο υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν υποσχέθηκε προσφάτως 100 εκατομμύρια δολάρια σε νέα βοήθεια τόσο στην Τουρκία όσο και στη Συρία.

Στους επόμενους μήνες, θα είναι δύσκολο για την Άγκυρα να ξαναρχίσει τις λεκτικές της επιθέσεις, στερώντας τον Ερντογάν από ένα βολικό και φτηνό όπλο πολιτικής αντιπερισπασμού. Η επιθετικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο προς την Ελλάδα και η επίθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες για την υποστήριξή τους στους Κούρδους της Συρίας που πολεμούν το ISIS θα πρέπει να περιοριστεί, τουλάχιστον προς το παρόν. Το ίδιο ισχύει και για τη Σουηδία, η οποία οργάνωσε τη βοήθεια της ΕΕ ως εκ περιτροπής πρόεδρος του μπλοκ. Η χώρα ήταν ευνοημένος στόχος του Ερντογάν, ο οποίος άσκησε βέτο στην αίτησή της στο ΝΑΤΟ, ενώ απαίτησε την παράδοση των “120 τρομοκρατών” – κυρίως πολιτικών προσφύγων που συνδέονται με την κουρδική αντιπολίτευση της Τουρκίας ή συμμάχους του εχθρού του Φετουλάχ Γκιουλέν, ενός κληρικού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Προς το παρόν, ο Ερντογάν θα πρέπει να χαλιναγωγήσει μια τέτοια πολεμική.

Κατά ειρωνικό τρόπο, ήταν η κακοδιαχείριση που επέδειξε η κατεστημένη κυβέρνηση κατά τον φονικό σεισμό του 1999 στη Νικομήδεια που βοήθησε να ωθηθεί το AKP στην εξουσία το 2002. Ο Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά αυτό το προηγούμενο και ο κρατικός μηχανισμός του έχει καθυστερήσει να ξεκινήσει μια τεράστια προσπάθεια ανοικοδόμησης.

Καθώς οι πιέσεις αυξάνονται, δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει το ενδεχόμενο ο Ερντογάν να καταφύγει και σε εκλογικές τσιγκουνιές. Από τα χιλιάδες κτήρια που έχουν καταστραφεί, ορισμένα είναι πιθανό να είναι εκλογικά κέντρα. Αυτό θα οδηγήσει σε σύγχυση επί τόπου, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για εκλογικές παραβιάσεις από την κυβέρνηση για να ενισχύσει τις πιθανότητές της – κάτι που είναι ολοένα και πιο συνηθισμένο τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν φαίνονται καλά για τον Ερντογάν. Επί χρόνια ταυτίζει επιδέξια τη δική του επιτυχία με την επιτυχία της Τουρκίας, χτίζοντας ένα βαθιά προσωποποιημένο πολιτικό σύστημα. Όπως υποστήριξε ο Galip Dalay, προεκλογικώς ο Ερντογάν αναζητούσε μεγαλύτερη προβολή για τον εαυτό του και την Τουρκία στη διεθνή σκηνή. Τώρα, όλη η προσοχή θα είναι στραμμένη στην καταστροφή εντός των συνόρων. Καθώς τα μάτια σηκώνονται από τα ερείπια, θα μπορούσαν κάλλιστα να στραφούν στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα – και στον άνθρωπο που πέρασε δύο δεκαετίες αναδιαμορφώνοντας τη χώρα κατ’ εικόνα του.

Δείτε τη δημοσίευση του πρωτότυπου άρθρου εδώ

Capital.gr

- Advertisement -

ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.

Ροή ειδήσεων

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Προβλήματα συνεχίζει να έχει με τα εξοπλιστικά της η Τουρκία, που ψάχνει λύσεις-Τι συμβαίνει με τη Γερμανία!

Μεγάλη μείωση στο εξοπλιστικό της πρόγραμμα για τα F-16 έχουμε για την Τουρκία, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Μανώλης Κωστίδης για τον ΣΚΑΪ. Συγκεκριμένα, η...

Τουρκία: Θέλει να μειώσει τη συμφωνία των $23 δισ. για τον εκσυγχρονισμό των F-16 λόγω οικονομικής στενότητας, λέει το Bloomberg

Ένας νέο επεισόδιο στην ιστορία της προμήθειας F-16 και αναβάθμισης του στόλου των μαχητικών της Τουρκίας εκτυλίσσεται το τελευταίο διάστημα, αφού φαίνεται πως η Άγκυρα, μετά τις προσπάθειες...

Ουκρανία: «Δώστε άδεια να χτυπάμε με δυτικά όπλα, βαθιά μέσα στην Ρωσία»

Να τεθεί τέλος στους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί στη χρήση όπλων που προμηθεύουν οι σύμμαχοι κατά στόχων σε βάθος εντός της Ρωσίας, ζήτησε ο...

Οι κατασκοπευτικές βάσεις της Κίνας στην Κούβα θα μπορούσαν να είναι το κλειδί σε έναν πόλεμο στην Ταϊβάν

Οι μυστικές βάσεις κατασκοπείας της Κίνας στην Κούβα σηματοδοτούν ένα νέο μέτωπο στο παγκόσμιο παιχνίδι πληροφοριών του Πεκίνου στοχεύοντας τη νοτιοανατολική ακτή της Αμερικής. Αυτόν...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Πακιστάν: Φρικαλεότητες κατά του πληθυσμού του Βελουχιστάν! – Κίνημα δημόσιας αντίστασης κατά της γενοκτονίας – Bίντεο

Την πακιστανική διοίκηση και τις αμυντικές δυνάμεις κατήγγειλε Επιτροπή Baloch Yakjehti (BYC) για τις φρικαλεότητες κατά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις γενοκτονικές πράξεις που...

Φρέντι Μπελέρης: Του έδωσαν άδεια να ορκιστεί στο Στρασβούργο ως ευρωβουλευτής

Ο Φρέντι Μπελέρης θα ορκιστεί τελικά ευρωβουλευτής καθώς μετά από πολλές πιέσεις οι αλβανικές αρχές δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς και του έδωσαν άδεια...

Προβλήματα συνεχίζει να έχει με τα εξοπλιστικά της η Τουρκία, που ψάχνει λύσεις-Τι συμβαίνει με τη Γερμανία!

Μεγάλη μείωση στο εξοπλιστικό της πρόγραμμα για τα F-16 έχουμε για την Τουρκία, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Μανώλης Κωστίδης για τον ΣΚΑΪ. Συγκεκριμένα, η...

Αεροπορία Στρατού: Πρόταση υποστήριξης των κινητήρων των NH-90

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι στις 3 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση επιτελών του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) με εκπροσώπους των εταιρειών Safran και Aeroservices,...