Η Τουρκία έχει συστηματικά και σκόπιμα χορηγήσει υπηκοότητα σε αλλοδαπούς παρά τα ενεργά αρχεία της INTERPOL, τα εκκρεμή εντάλματα σύλληψης και τις σοβαρές κατηγορίες που κυμαίνονται από το οργανωμένο έγκλημα έως την τρομοκρατία, αποκάλυψε ακούσια επίσημη κυβερνητική επιστολή που υποβλήθηκε σε απάντηση σε τουρκική κοινοβουλευτική έρευνα.
Η επιστολή, υπογεγραμμένη από τον Υπουργό Εσωτερικών Ali Yerlikaya, περιέγραφε πώς λειτουργεί η διαδικασία πολιτογράφησης στην Τουρκία υπό την κυβέρνηση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Με ημερομηνία 12 Δεκεμβρίου 2025 και συντάχθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Υποθέσεων Πληθυσμού και Ιθαγένειας του Υπουργείου Εσωτερικών, το έγγραφο ισχυριζόταν ότι οι αιτούντες που επισημάνθηκαν μέσω ειδοποιήσεων INTERPOL ή Europol, καθώς και εκείνοι που έλαβαν αρνητικές αξιολογήσεις ασφαλείας από την υπηρεσία πληροφοριών της Τουρκίας, τον Εθνικό Οργανισμό Πληροφοριών (Milli İstihbarat Teşkilatı, MIT), μετά από ενδελεχείς ελέγχους ιστορικού, δεν έλαβαν υπηκοότητα.
Αυτό σημαίνει ότι εκατοντάδες περιπτώσεις στις οποίες αιτούντες που βρίσκονταν υπό ποινική έρευνα, υπόκεινται σε εντάλματα σύλληψης ή συνδέονται με διεθνικό έγκλημα και τζιχαντιστικά δίκτυα σε άλλες δικαιοδοσίες έλαβαν παρόλα αυτά τουρκική υπηκοότητα, υποδεικνύοντας μια σκόπιμη πολιτική που ακολουθούσε η κυβέρνηση Ερντογάν να παρέχει άσυλο σε τέτοια πρόσωπα, ακόμη και μετά την αποτυχία τους στην επίσημη διαδικασία ελέγχου.
Σύμφωνα με τον υπουργό, οι τουρκικές αρχές διεξάγουν ελέγχους ασφαλείας και αρχείων βάσει του Άρθρου 72 του κανονισμού περί ιθαγένειας, για να διασφαλίσουν ότι οι εγκληματίες δεν πολιτογραφούνται. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, το γεγονός ότι πολλά άτομα με ποινικό μητρώο έχουν λάβει ιθαγένεια δείχνει ότι η διαδικασία ελέγχου δεν απορρίπτει αιτούντες, ακόμη και όταν εμφανίζονται σε βάσεις δεδομένων της INTERPOL ή έχουν αρχεία σε άλλες δικαιοδοσίες.
Την τελευταία δεκαετία, η τουρκική κυβέρνηση αποφάσισε σιωπηλά να χορηγήσει ιθαγένεια σε διαβόητες προσωπικότητες του οργανωμένου εγκλήματος και τζιχαντιστές, οι οποίοι, υπό κανονικές συνθήκες και σύμφωνα με τους νόμους και τους κανονισμούς της Τουρκίας, θα έπρεπε να είχαν απορριφθεί κατηγορηματικά.
Ελλείψει ειδοποιήσεων της INTERPOL ή της Europol, οι τουρκικές αρχές φαίνεται να κινούνται πιο ελεύθερα στην επιλογή υποψηφίων για ιθαγένεια, καθώς οι πληροφορίες για εγκλήματα, τα ξένα εντάλματα σύλληψης ή οι τρέχουσες διώξεις που δεν εμπίπτουν στα κανάλια της INTERPOL δεν φαίνεται να εμποδίζουν καθόλου την ιθαγένεια.
Αυτό επέτρεψε στην Άγκυρα να προωθήσει αρχεία ιθαγένειας για άτομα που θεωρούνται ευρέως υψηλού κινδύνου από ξένες υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Οι ειδοποιήσεις της INTERPOL συχνά απουσιάζουν σε τέτοιες περιπτώσεις, επειδή πολλά κράτη βασίζονται κυρίως σε διμερή εντάλματα σύλληψης, σφραγισμένα κατηγορητήρια ή παρακολούθηση βάσει πληροφοριών και όχι σε δημόσιες Κόκκινες Ειδοποιήσεις, οι οποίες χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ξεκινήσουν και να οριστικοποιηθούν.
Η κλίμακα της πολιτικής είναι σημαντική. Η υπουργική απάντηση επιβεβαιώνει ότι 46.431 ξένοι υπήκοοι απέκτησαν την τουρκική υπηκοότητα μέσω «εξαιρετικών» επενδυτικών προγραμμάτων μεταξύ 2018 και 2024. Αυτά τα προγράμματα, που προωθούνται επιθετικά από την κυβέρνηση Ερντογάν για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων με λίγα ουσιαστικά ερωτήματα σχετικά με την προέλευση των κεφαλαίων, έχουν από καιρό επικριθεί για αδύναμη εποπτεία και πολιτική ευνοιοκρατία. Η τουρκική κυβέρνηση έχει μάλιστα προωθήσει αρκετούς νόμους από το κοινοβούλιο για να παρέχει νομική και διοικητική ασυλία για τέτοιες εισροές, εφόσον τα κεφάλαια δηλώνονται επίσημα μέσω τουρκικών τραπεζών. Αυτό το πλαίσιο έχει βοηθήσει πολλές διαβόητες προσωπικότητες να συρρέουν στην Τουρκία και να νομιμοποιούν παράνομα έσοδα μέσω του χρηματοπιστωτικού και τραπεζικού συστήματος της χώρας.
Οι υποθέσεις υψηλού προφίλ που έχουν τραβήξει την προσοχή του κοινού τα τελευταία χρόνια είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου που καταδεικνύει πώς η κυβέρνηση Ερντογάν έχει προστατεύσει εγκληματίες και τζιχαντιστές στην Τουρκία. Ο Ράουα Ματζίντ, γνωστός και ως «Κουρδική Αλεπού», είναι ένας εγκληματίας με έδρα τη Σουηδία, ο οποίος καταζητείται διεθνώς για σοβαρά αδικήματα ναρκωτικών και την ενορχήστρωση δολοφονιών με συμβόλαιο. Παρά το γεγονός ότι εμφανίζεται στις λίστες με τους πιο καταζητούμενους της Σουηδίας και αποτελεί αντικείμενο αιτημάτων έκδοσης, ο Ματζίντ απέκτησε την τουρκική υπηκοότητα μέσω επενδυτικών προγραμμάτων και προγραμμάτων παραμονής και απέφυγε την παράδοσή του στις σουηδικές αρχές. Συνελήφθη μάλιστα για λίγο στην Τουρκία, αλλά αφέθηκε σύντομα ελεύθερος.
Ο Ισματουλάχ Χαλοζάι, βασικό στέλεχος του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και της Συρίας – Επαρχία Χορασάν (ISIS-K), που έχει οριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ως μεσολαβητής για την τρομοκρατική ομάδα, κατάφερε να δραστηριοποιηθεί εκτός Τουρκίας με πολλαπλές ταυτότητες και απέφυγε τη σύλληψη παρά τις διεθνείς κυρώσεις και τους χαρακτηρισμούς ασφαλείας.
Ένας χρηματοδότης του ISIS και ένας Ιρακινός υπήκοος, ο οποίος αναγνωρίστηκε ως Γουίσαμ Χικμάτ Αχμέντ Φαίκ αλ-Μπαραζάντσι, απέκτησαν τουρκική υπηκοότητα και αργότερα λειτουργούσαν μια εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων στην Κωνσταντινούπολη, η οποία χρησίμευε ως κόμβος υλικοτεχνικής υποστήριξης για τη μεταφορά μελών του ISIS στην Ευρώπη.
Ένας Ιρακινός υπήκοος που έχει χαρακτηριστεί από τις αμερικανικές αρχές ως χορηγός του ISIS και άλλων εξτρεμιστικών ομάδων, ο Marwan M. Salih Salih Al-Rawi, έλαβε τουρκική υπηκοότητα και υιοθέτησε το τουρκικό όνομα Polat Devecioğlu.
Στον Ahmad Nazari Shirehjini, Ιρανό που φέρεται να ήταν μέλος μιας διακρατικής οργάνωσης οργανωμένου εγκλήματος που εμπλέκεται σε ξέπλυμα χρήματος και απάτες στην Ευρώπη, χορηγήθηκε προστασία και αργότερα τουρκική υπηκοότητα. Οι δεσμοί του με ισχυρές πολιτικές και αστυνομικές προσωπικότητες της Τουρκίας φέρεται να βοήθησαν στην επιτάχυνση της πολιτογράφησής του και να του παράσχουν πολιτική κάλυψη, παρά τις σοβαρές κατηγορίες.
Ένας Ολλανδός αρχηγός του εμπορίου ναρκωτικών, γνωστός ως Leijdekkers, διέμενε στην Τουρκία για χρόνια, απέκτησε άδεια παραμονής, αγόρασε ακίνητα και ξεκίνησε διαδικασίες υπηκοότητας παρά τις συνεχιζόμενες ευρωπαϊκές ποινικές έρευνες. Οι προσπάθειες των ολλανδικών αρχών να ενεργοποιήσουν την επιβολή του νόμου περί μετανάστευσης με μπλε ειδοποίηση της INTERPOL ματαιώθηκαν αφού ισχυροί μεσάζοντες επηρέασαν τις διοικητικές αποφάσεις.
Ο Hisham Yunis Qafisheh, ένας Ιορδανός χρηματοδότης που συνδέεται με την παλαιστινιακή ένοπλη ομάδα Χαμάς, απέκτησε τουρκική υπηκοότητα και υιοθέτησε το τουρκικό όνομα Haşmet Aslan μετά την απόκτηση της υπηκοότητας. Ένας άλλος ανώτερος χρηματοδότης της Χαμάς, ο Σύρος υπήκοος Bakri Hanifa, έλαβε τουρκική υπηκοότητα.
Υπήρξαν πολλές άλλες περιπτώσεις εγκληματιών και τζιχαντιστών που απέκτησαν τουρκική υπηκοότητα. Μόνο μετά την αυξανόμενη διεθνή πίεση, η κυβέρνηση Ερντογάν φάνηκε να κινεί τις διαδικασίες επιβολής του νόμου και ποινικές διαδικασίες, κινήσεις που δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από προσπάθειες για την άμβλυνση της διπλωματικής πίεσης στην Τουρκία παρά μια πραγματική καταστολή των εμπλεκόμενων προσώπων ή των δικτύων πίσω από αυτά.
Η επιστολή του υπουργού Εσωτερικών ανέφερε ότι η τουρκική αστυνομία συνέλαβε 106 υπόπτους σε μία μόνο επιχείρηση στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, στοχεύοντας άτομα που κατηγορούνται για σύσταση εγκληματικών οργανώσεων, διακεκριμένη απάτη και πλαστογραφία εγγράφων – αδικήματα που συχνά συνδέονται με την κατάχρηση του προγράμματος ιθαγένειας μέσω επενδύσεων. Ωστόσο, δεν αναμένεται τίποτα ουσιαστικό από αυτές τις συλλήψεις, καθώς πολλοί είναι πιθανό να αφεθούν ελεύθεροι και μόνο λίγοι αντιμετωπίζουν μικρές κατηγορίες ή ελαφρές ποινές.
Εν τω μεταξύ, το Υπουργείο Εσωτερικών δεν παρέχει καμία εξήγηση για το πώς παρόμοια πρόσωπα μπορεί να έχουν περάσει προηγουμένως τον έλεγχο ιθαγένειας, υπογραμμίζοντας το χάσμα μεταξύ της δράσης επιβολής του νόμου και της πολιτικής πολιτογράφησης.
Νομικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι η παραδοχή επιβεβαιώνει μακροχρόνιες ανησυχίες ότι η Τουρκία έχει μετατρέψει την υπηκοότητα σε πολιτικό και οικονομικό αγαθό, δίνοντας προτεραιότητα στις εισροές μετρητών, ακόμη και όταν αυτές ισοδυναμούν με ξέπλυμα χρήματος, και στα συμφέροντα του καθεστώτος έναντι της διεθνούς συνεργασίας για την ασφάλεια. Αγνοώντας τα ξένα εντάλματα σύλληψης, τις ειδοποιήσεις πληροφοριών και τις ειδοποιήσεις INTERPOL/Europol, η Άγκυρα έχει τοποθετηθεί ως ασφαλές καταφύγιο για φυγάδες, μέλη του οργανωμένου εγκλήματος και εξτρεμιστές που αναζητούν νομικό καθεστώς και προστασία με τουρκικό διαβατήριο.
Η επιστολή αφήνει ελάχιστα περιθώρια ασάφειας: Η χορήγηση υπηκοότητας σε σκιώδεις προσωπικότητες και διαβόητους εγκληματίες δεν αποτελεί παράλειψη, αλλά μια σκόπιμη διοικητική επιλογή που εγκρίνεται στα υψηλότερα επίπεδα της κυβέρνησης. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση Ερντογάν όχι μόνο υπονόμευσε τις δεσμεύσεις της Τουρκίας για το κράτος δικαίου, αλλά και εξέθεσε τους συμμάχους και τους εταίρους της σε αυξημένους κινδύνους ασφαλείας, ενώ παράλληλα ισχυρίστηκε δημόσια αυστηρό έλεγχο και μηδενική ανοχή στο έγκλημα και την τρομοκρατία στις διαδικασίες πολιτογράφησης.