Η Τουρκία απέρριψε επίσημα την Τετάρτη την αντίρρηση της Ελλάδας για τη χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά» στα Ηνωμένα Έθνη, χαρακτηρίζοντας την κριτική της Αθήνας ως πολιτικά υποκινούμενη και ασυμβίβαστη με τη μακροχρόνια διεθνή χρήση.
Σε επιστολή που απηύθυνε στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ Φου Κονγκ και στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Πρέσβης Αχμέτ Γιλντίζ, δήλωσε ότι η αντίδραση της Ελλάδας στον όρο κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνόδου του Συμβουλίου Ασφαλείας «στοχεύει στην εξυπηρέτηση εγχώριων πολιτικών συμφερόντων» και χαρακτήρισε την κίνηση «ατυχή».
«Η Τουρκία απορρίπτει κατηγορηματικά και πλήρως τους αβάσιμους ισχυρισμούς της Ελλάδας», έγραψε ο Γιλντίζ, τονίζοντας ότι οι προσπάθειες πολιτικοποίησης ενός ευρέως αναγνωρισμένου γεωγραφικού όρου δεν συμβάλλουν στην περιφερειακή σταθερότητα ή στον εποικοδομητικό διάλογο.
Η διαμάχη προέκυψε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 29 Απριλίου για τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία των πλωτών οδών, όπου ο Γιλντίζ αναφέρθηκε στον Βόσπορο και τα Δαρδανέλια συλλογικά ως «Τουρκικά Στενά», ενώ περιέγραψε τα μέτρα που έχει λάβει η Τουρκία για να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Ο Έλληνας εκπρόσωπος διαφώνησε με την ορολογία, υποστηρίζοντας ότι η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 δεν χρησιμοποιεί τη φράση «Τουρκικά Στενά» και αναφέρεται συγκεκριμένα στα Δαρδανέλια, τη Θάλασσα του Μαρμαρά και τον Βόσπορο.
Στην επιστολή του, ο Γιλντίζ ανέφερε ότι ο όρος «Τουρκικά Στενά» είναι μια καθιερωμένη και γεωγραφικά ακριβής έκφραση που χρησιμοποιείται εδώ και καιρό στη διεθνή πρακτική και παραμένει πλήρως συνεπής με την εφαρμογή της Σύμβασης του Μοντρέ.
Τόνισε ότι ο Βόσπορος και τα Δαρδανέλια βρίσκονται υπό την κυριαρχία της Τουρκίας και σημείωσε ότι τα κράτη έχουν την εξουσία να καθορίζουν τις επίσημες ονομασίες των γεωγραφικών περιοχών που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους.
Η Τουρκία και η Ελλάδα διαφωνούν για μια σειρά θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στο Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο, των διεκδικήσεων εναέριου χώρου και θαλάσσιας δικαιοδοσίας, του καθεστώτος των αποστρατικοποιημένων νησιών και του Κυπριακού.
Παρά τις περιοδικές εντάσεις, οι δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ έχουν τα τελευταία χρόνια ακολουθήσει μια προσεκτική διαδικασία ομαλοποίησης μέσω διπλωματικών επαφών υψηλού επιπέδου, μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συνεργασίας στο εμπόριο, τη μετανάστευση και τον τουρισμό, ενώ συνεχίζουν να διατηρούν έντονα διαφορετικές θέσεις σε θέματα κυριαρχίας και περιφερειακής ασφάλειας.
Σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, η Ελλάδα εδώ και χρόνια αντιτίθεται στη χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά» τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στον ΟΗΕ, παρά την ευρεία διεθνή χρήση του.
Ο Γιλντίζ υπογράμμισε ότι ο όρος έχει χρησιμοποιηθεί με συνέπεια σε πολλά διεθνή έγγραφα και οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού.
Ο Τούρκος απεσταλμένος υποστήριξε ότι η Σύμβαση του Μοντρέ ρυθμίζει τη διέλευση από τον Βόσπορο, τη Θάλασσα του Μαρμαρά και τα Δαρδανέλλια, αλλά δεν είχε ποτέ ως στόχο την τυποποίηση της γεωγραφικής ορολογίας.
Είπε ότι οι προσπάθειες της Ελλάδας να προωθήσει εναλλακτική ορολογία θα μπορούσαν «να δικαιολογηθούν μόνο από ιστορικές επιδιώξεις» και δεν θα άλλαζαν «το νομικό ή πολιτικό καθεστώς των Τουρκικών Στενών».
Η Τουρκία, πρόσθεσε, θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον όρο σύμφωνα με τα δικαιώματα κυριαρχίας και δικαιοδοσίας της και αναμένει από όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, να σεβαστούν αυτό που χαρακτήρισε ως καθιερωμένη διεθνή χρήση.