”Η επίσκεψη του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών Γεραπετρίτη στη Λιβύη ενδεχομένως θα κλιμακώσει τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο τη μετανάστευση και την ενέργεια. Η ναυτιλιακή συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης έχει καταστεί κεντρικό στοιχείο των πρόσφατων διαφορών και σημειώνεται ότι η Αθήνα προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα εν μέσω του χάους που προκλήθηκε από την ιρανική στρατιωτική επιχείρηση.
Η επίσκεψη του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στην ανατολική Λιβύη την περασμένη εβδομάδα θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέες κρίσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία έχει ήδη τεταθεί από την ιρανική στρατιωτική επιχείρηση.
Η Αθήνα θα θίγει ολοένα και περισσότερο το ζήτημα της ναυτιλιακής συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης. Σύμφωνα με αυτές τις διαρροές, η αθηναϊκή κυβέρνηση στοχεύει τόσο στον περιορισμό της εισροής παράτυπων μεταναστών προς την Ευρώπη όσο και στην απόκτηση διπλωματικής υποστήριξης κατά της συμφωνίας οριοθέτησης των θαλάσσιων περιοχών που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΚΥΡΙΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ
Ένα από τα κύρια θέματα στις συναντήσεις του Γεραπετρίτη ήταν η παράτυπη μετανάστευση από τη Λιβύη στην Ελλάδα. Η Ελλάδα θέλει να αυξήσει τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον έλεγχο της ροής των μεταναστών στη Λιβύη. Η Αθήνα επεσήμανε ότι οι παράτυπες μεταναστευτικές οδοί, ιδίως αυτές που προέρχονται από την ανατολική Λιβύη, έχουν γίνει πιο ενεργές τελευταία και έδωσε προτεραιότητα στον έλεγχο αυτής της οδού. Από την οπτική γωνία της Τουρκίας, είναι γνωστό ότι η Ευρώπη ακολουθεί εδώ και καιρό μια παρόμοια προσέγγιση στην μεταναστευτική της πολιτική. Η Άγκυρα, ενώ φιλοξενεί εκατομμύρια πρόσφυγες εδώ και χρόνια, επικρίνει την πολιτική της Ευρώπης να αφήνει το βάρος της μετανάστευσης στις γειτονικές χώρες. Η προσπάθεια δημιουργίας ενός παρόμοιου μοντέλου μέσω της Λιβύης είναι αξιοσημείωτη.
ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΜΙΑ DE FACTO ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Ένα άλλο σημαντικό θέμα που συζητήθηκε κατά την επίσκεψη ήταν η συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπογράφηκε μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης το 2019. Η Ελλάδα χαρακτήρισε τη συμφωνία ως «αντίθετη με το διεθνές δίκαιο» και κάλεσε τους Λίβυους παράγοντες να μην την αναγνωρίσουν. Η Τουρκία, ωστόσο, θεωρεί τη συμφωνία κρίσιμο βήμα για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα τονίζει ότι η συμφωνία είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και έχει αναφερθεί στα Ηνωμένα Έθνη. Εκτιμάται ότι οι επαφές της Ελλάδας με τη διοίκηση στην ανατολική Λιβύη στοχεύουν να επηρεάσουν την πολιτική ισορροπία επί του εδάφους έναντι της Τουρκίας στο τρέχον πολεμικό περιβάλλον.
ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ;
Η κίνηση της Ελλάδας σχετικά με τη Λιβύη θεωρείται ως μια νέα διάσταση στη διαμάχη για τη θαλάσσια δικαιοδοσία με την Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Άγκυρα τονίζει σε κάθε ευκαιρία ότι η συμφωνία που υπογράφηκε με τη Λιβύη παραμένει σε ισχύ και ότι η συνεργασία επί τόπου θα συνεχιστεί. Υποστηρίζεται ότι η επίσκεψη Γεραπετρίτη στη Λιβύη θα μπορούσε να κλιμακώσει την κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο, εστιάζοντας σε ζητήματα όπως η διαχείριση της μετανάστευσης, ο ενεργειακός ανταγωνισμός και η θαλάσσια δικαιοδοσία.”