Σε δηλώσεις που αναμένεται να προκαλέσουν συζητήσεις, ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, μίλησε ανοιχτά για το θέμα των S-400, τις αμερικανικές κυρώσεις, τα F-35 και τη νέα φάση στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Άγκυρας, αφήνοντας σαφές μήνυμα ότι επίκειται διευθέτηση.
Ρεπορτάζ:
Με τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών, ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία Τομ Μπάρακ περιέγραψε το πώς βλέπει η Ουάσιγκτον την υπόθεση των S-400 και το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της αμυντικής σχέσης με την Άγκυρα.
Ο Μπάρακ υπενθύμισε ότι η Τουρκία, μετά το πραξικόπημα, προχώρησε στην αγορά ρωσικού αμυντικού συστήματος, σημειώνοντας ότι τότε υπήρχε διαφορετική προσέγγιση για το αν οι ΗΠΑ ήταν διατεθειμένες να της πουλήσουν Patriot ή αν η ίδια η Άγκυρα μπορούσε να τους αποκτήσει.
«Η ερώτηση για τους S-400… Για όσους δεν γνωρίζουν, η Τουρκία, μετά το πραξικόπημα, αγόρασε ένα ρωσικό αμυντικό σύστημα. Υπήρχε διαφορά άποψης — αν εμείς δεν ήμασταν πρόθυμοι να τους πουλήσουμε Patriot ή αν εκείνοι δεν μπορούσαν να αγοράσουν Patriot, αλλά αγόρασαν ένα σύστημα S-400», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια στάθηκε στη γεωστρατηγική σημασία της Τουρκίας, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της μέσα στο ΝΑΤΟ και τη σημασία που έχει για τη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας.
«Εκείνη την εποχή, η Τουρκία ήταν επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Αυτό είναι τεράστιο. Όταν σκέφτεσαι τι σημαίνει αυτό και τι κάνει η Τουρκία για να προστατεύσει την Ευρώπη, είναι απίστευτο», είπε.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Τουρκία ήθελε να συμμετέχει στο πρόγραμμα των F-35 και μάλιστα είχε βιομηχανικό ρόλο στην κατασκευή τμημάτων των μαχητικών.
«Ήθελαν να συνεισφέρουν στο πρόγραμμα των F-35 και, στην πραγματικότητα, ήταν εταίρος στην κατασκευή ατράκτων. Όταν αγόρασαν τους S-400, τότε το Κογκρέσο επέβαλε κυρώσεις», σημείωσε.
Το πιο ηχηρό σημείο των δηλώσεών του ήταν η ευθεία αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας των κυρώσεων. Ο Μπάρακ ξεκαθάρισε ότι, κατά την άποψή του, τέτοια μέτρα δεν φέρνουν το αποτέλεσμα που επιδιώκει εκείνος που τα επιβάλλει.
«Οι κυρώσεις… κατά την ταπεινή μου άποψη… δεν δουλεύουν. Η χώρα στην οποία επιβάλλονται γίνεται τόσο έξυπνη, τόσο εφευρετική, που βρίσκει τρόπους να τις παρακάμψει», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά από εκείνη την εξέλιξη η Τουρκία βγήκε από το πρόγραμμα των F-35, ωστόσο τώρα το κλίμα αλλάζει και η σχέση αποκαθίσταται σταδιακά.
«Βγήκαν από το σύστημα των F-35. Ο πρόεδρος Τραμπ και ο πρόεδρος Ερντογάν κάθισαν κάτω. Η Halkbank είναι πλέον εντάξει. Τα F-16 — επαναδιαπραγματεύονται ξανά. Η συμμαχία… ξαναχτίζεται», είπε.
Μάλιστα, ο Αμερικανός πρέσβης εξέφρασε την πεποίθηση ότι η υπόθεση των S-400 οδεύει προς λύση.
«Νομίζω ότι θα δείτε αυτή την κατάσταση με τους S-400 να λύνεται σύντομα», τόνισε.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά του στο θέμα των F-35, καθώς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποδοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
«Από την οπτική γωνία του αφεντικού μου, η αποδοχή σε ένα πρόγραμμα F-35 είναι εντάξει», ανέφερε.
Ο Μπάρακ έκανε και ειδική αναφορά στην Ελλάδα, παρατηρώντας ότι η Αθήνα διαθέτει S-300 και ταυτόχρονα κινείται στο πρόγραμμα των F-35, επιχειρώντας να δείξει ότι το τεχνικό σκέλος δεν είναι το μόνο ζήτημα.
«Η Ελλάδα έχει S-300 και F-35. Οπότε το θέμα Ελλάδα-Τουρκία είναι, ξέρετε, ένα άλλο ιστορικό ζήτημα», είπε.
Κλείνοντας, επέλεξε να μην επεκταθεί περισσότερο στο ελληνοτουρκικό, χρησιμοποιώντας μάλιστα χιουμοριστικό τόνο:
«Δεν θα επιχειρήσω καν να μπω εκεί, γιατί θα μου απαγορεύσουν να ξαναπάω στη Μύκονο».
Οι δηλώσεις Μπάρακ δείχνουν καθαρά ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει βούληση να κλείσει το μέτωπο των S-400 και να αποκατασταθούν κρίσιμες πτυχές της σχέσης με την Άγκυρα. Το αν αυτό θα οδηγήσει πράγματι σε επιστροφή της Τουρκίας σε δυτικά εξοπλιστικά προγράμματα, μένει να φανεί στην πράξη.