Η ελληνική αγορά ακινήτων διανύει μια περίοδο έντονης ανόδου, καταγράφοντας τιμές που έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας. Η συνολική αύξηση στις τιμές κατοικιών από το χαμηλότερο σημείο το 2017 ξεπερνά το 90%, οδηγώντας τις τιμές 5% υψηλότερα από το 2008, πριν από την οικονομική κρίση, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της εφημερίδας το Βήμα της Κυριακής.
Η εκτίναξη αυτή οφείλεται σε παράγοντες όπως η αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό, το υψηλό κόστος κατασκευής, και τα αυξημένα επιτόκια δανεισμού. Οι συνθήκες αυτές έχουν οδηγήσει σε δυσανάλογες τιμές, καθιστώντας την απόκτηση κατοικίας δυσκολότερη και συμπαρασύροντας τα ενοίκια σε επίπεδα εφάμιλλα ή και υψηλότερα από αυτά του 2008.
Πέρα από τις τιμές, ένα σημαντικό πρόβλημα είναι η γήρανση του αποθέματος κατοικιών, με το 40% αυτών να ξεπερνά τα 40 χρόνια. Παράλληλα, η υποτονική δραστηριότητα στον κατασκευαστικό κλάδο και τα χιλιάδες κενά ακίνητα δημιουργούν επιπρόσθετες στρεβλώσεις στην αγορά.
Ενδεικτικά, έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας δείχνει ότι το 88% των πολιτών θεωρεί τη στέγαση μείζον ζήτημα, ενώ το 57,5% αναμένει περαιτέρω αύξηση των ενοικίων. Το φαινόμενο “Generation Rent” φαίνεται να επικρατεί, καθώς οι νέες γενιές δυσκολεύονται να αποκτήσουν ιδιόκτητη κατοικία.
Παρόλα αυτά, η Ελλάδα παραμένει πόλος έλξης για ξένους επενδυτές, χάρη σε συγκριτικά χαμηλότερες τιμές και προγράμματα όπως η Golden Visa. Η ανοδική τάση της αγοράς αναμένεται να συνεχιστεί, με επενδύσεις να επικεντρώνονται σε πολυτελή ακίνητα, τουριστικά συγκροτήματα και πράσινες κατασκευές.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα, όπου η στέγαση καθίσταται διαρκώς πιο δυσπρόσιτη για τους Έλληνες πολίτες, ενώ η ανάγκη για ολοκληρωμένες πολιτικές στέγασης και αναπτυξιακές λύσεις γίνεται επιτακτική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του SPI, οι μέσες ζητούμενες τιμές πώλη σης κατοικιών σε όλη την Ελλάδα σημείωσαν αύξηση της τάξεως του 6,8% το τρίτο τρίμηνοτου 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023, ενώ οι μέσες ζητούμενες τιμές ενοικίασης αυξήθηκαν κατά 7,6%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2024 οι τιμές των διαμερισμάτων παρουσίασαν μέση ετήσια αύξηση 7,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2023. Το 2023, οι τιμές είχαν αυξηθεί κατά μέσο όρο 13,8% (αναθεωρημένα στοιχεία), ενώ το 2022 η αύξηση ήταν 11,9%.
Στον τομέα των επαγγελματικών ακινήτων, το πρώτο εξάμηνο του 2024, οι τιμές των γραφείων υψηλών προδιαγραφών αυξήθηκαν κατά 2,3% σε ετήσια βάση, ενώ οι τιμές των μισθωμάτων γραφείων παρουσίασαν αύξηση 0,8%. Αντίστοιχα, οι τιμές των καταστημάτων υψηλών προδιαγραφών αυξήθηκαν κατά 4,8%, με την Αθήνα να καταγράφει αύξηση 6,4%.
Στις πέντε ακριβότερες περιοχές για αγορά κατοικίας το τρίτο τρίμηνο του 2024 συγκαταλέγονται τα νότια προάστια της Αθήνας, οι Κυκλάδες, τα βόρεια προάστια της Αθήνας, η Λευκάδα και ο Πειραιάς. Για ενοικίαση, οι ίδιες περιοχές, μαζί με το κέντρο της Αθήνας, βρίσκονται στις κορυφαίες θέσεις. Από την άλλη, οι πιο οικονομικές περιοχές για αγορά κατοικίας είναι η Καστοριά, η Φλώρινα, η Καρδίτσα, η Κοζάνη και η Δράμα. Όσον αφορά την ενοικίαση, φθηνότερες περιοχές αναδεικνύονται το Κιλκίς, η Πέλλα, το υπόλοιπο νομού Θεσσαλονίκης, η Ημαθία και η Φωκίδα.
Στην Αττική, οι ακριβότερες περιοχές για αγορά κατοικίας είναι η Βουλιαγμένη, η Βούλα, η Γλυφάδα, το Κολωνάκι-Λυκαβηττός και η περιοχή Παπάγου. Αντίθετα, οικονομικότερες περιοχές είναι η Αγία Βαρβάρα, το Πέραμα, οι Αχαρνές, τα Πατήσια και η περιοχή Πατησίων-Αχαρνών.
Στα νεόδμητα ακίνητα, το Χονγκ Κονγκ παραμένει η ακριβότερη περιοχή παγκοσμίως, με μέση τιμή 39.100 ευρώ/τ.μ., ακολουθούμενο από τη Νέα Υόρκη (25.300 ευρώ/τ.μ.), τη Γενεύη (25.100 ευρώ/τ.μ.), τη Σανγκάη (20.400 ευρώ/τ.μ.), το Τόκιο (19.200 ευρώ/τ.μ.) και το Λονδίνο (18.900 ευρώ/τ.μ.). Η Αθηναϊκή Ριβιέρα κατατάσσεται κοντά στο Βερολίνο (11.300 ευρώ/τ.μ.) με 11.200 ευρώ/τ.μ., ξεπερνώντας το Άμστερνταμ, το Ντουμπάι και τη Μαδρίτη.
Τέλος, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού που αφορούν τα μπόνους ύψους. Η απόφαση δεν επηρεάζει οικοδομικές άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί και βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης.