Μια σπάνια μεγάλης κλίμακας διαμαρτυρία στην κεντρική επαρχία Χενάν της Κίνας διαλύθηκε βίαια από άγνωστο προσωπικό ασφαλείας, εν μέσω κατακραυγής για ένα οικονομικό σκάνδαλο που έχει αποκαλύψει την ευθραυστότητα του τραπεζικού συστήματος της χώρας.
Ένα πλήθος περισσότερων από 1.000 διαδηλωτών, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, είχε συγκεντρωθεί την Κυριακή μπροστά από το υποκατάστημα Zhengzhou της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας για να προσπαθήσει να ανακτήσει τις παγωμένες αποταμιεύσεις που κρατούσαν σε αγροτικές τράπεζες.
Πλάνα που ελέγχονται από τον Guardian δείχνουν διαδηλωτές να ζητούν από τις τοπικές αρχές να τους βοηθήσουν να ανακτήσουν τις οικονομίες τους. Κάποιοι κρατούσαν πανό που έγραφαν: «Τράπεζες Χενάν, δώστε μου τα χρήματά μου πίσω!», ενώ άλλοι κάλεσαν τον πρωθυπουργό της Κίνας, Λι Κετσιάνγκ, να παρέμβει προσωπικά.
Οι φρουροί ασφαλείας με τα λευκά πουκάμισα αντιμετώπισαν το πλήθος. Το βίντεο τους δείχνει να σέρνουν διαδηλωτές και να τους χτυπούν. Ένας άνδρας με πρησμένο μάτι είπε ότι είχε ξυλοκοπηθεί από «γκάνγκστερ» και τον σύρανε σε ένα λεωφορείο από την αστυνομία.
Αργά το βράδυ της Δευτέρας, η επαρχιακή τραπεζική και ασφαλιστική ρυθμιστική αρχή της Χενάν δήλωσε ότι οι πελάτες θα αρχίσουν να παίρνουν πίσω μέρος των χρημάτων τους. Οι μεμονωμένοι πελάτες με καταθέσεις έως και 50.000 γιουάν (7.442 δολάρια) θα αποπληρωθούν από την Παρασκευή, δήλωσε η ρυθμιστική αρχή, ενώ οι ρυθμίσεις για την αποπληρωμή άλλων θα ανακοινωθούν ξεχωριστά.
Ο ισχυρισμός των αρχών τη Δευτέρα ότι τα προβλήματα προκλήθηκαν από την εξαγορά της τράπεζας από «εγκληματικές συμμορίες» που ανέφεραν ότι χρονολογείται από το 2011, αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου παρακολουθούνταν στενά το περιστατικό στο Zhengzhou.
Ορισμένοι θυμωμένοι σχολιαστές ανάρτησαν στον λογαριασμό της αμερικανικής πρεσβείας στο Weibo, καλώντας την Ουάσιγκτον να δώσει προσοχή στα δεινά των θυμάτων.
Τον Απρίλιο, ένας μεγάλος αριθμός καταθετών προκάλεσε τραπεζικό τρέξιμο όταν προσπάθησαν να αποσύρουν τις αποταμιεύσεις τους από τέσσερις τράπεζες στη Χενάν. Στη συνέχεια άρχισαν να οργανώνουν διαδηλώσεις για να ζητήσουν τα χρήματά τους πίσω.
Το έπος τράβηξε περαιτέρω την προσοχή τον Ιούνιο, όταν ορισμένοι διαδηλωτές ανέφεραν ότι οι προσωπικοί τους κωδικοί υγείας –που είναι πλέον υποχρεωτικοί για όλους σχεδόν τους Κινέζους πολίτες να έχουν πρόσβαση σε δημόσιους χώρους– έγιναν κόκκινο για να υποδείξουν ότι ήταν θετικοί στον Covid. Υποψιάστηκαν ότι τοπικοί αξιωματούχοι ήταν πίσω από την κίνηση, σε μια προσπάθεια να τους αποτρέψουν από το να διαμαρτυρηθούν.
Ένα από τα θύματα ήταν η κ. Yang, η οποία κρατούσε 499.500 γιουάν (62.000 £) σε μία από τις τράπεζες. Στις 18 Απριλίου, ανακάλυψε ότι δεν μπορούσε να έχει πρόσβαση στα χρήματά της. «Πήρα τον κόκκινο κωδικό για περίπου 10 ημέρες [όταν προσπαθούσα να παραπονεθώ]», είπε στον Guardian. «Η κυβέρνηση θα πρέπει να μας βοηθήσει να ξαναρχίσουμε την υπηρεσία ανάληψης μετρητών όσο το δυνατόν νωρίτερα, ώστε να μπορέσουμε να ξαναρχίσουμε την κανονική μας ζωή».
Η ρυθμιστική αρχή τραπεζών και ασφαλίσεων της επαρχίας Χενάν δήλωσε αργά την Κυριακή ότι «επιταχύνει» τα σχέδια για την αντιμετώπιση της τοπικής χρηματοπιστωτικής κρίσης και «την προστασία των νόμιμων δικαιωμάτων και συμφερόντων του ευρύτερου κοινού».
«(Οι αρχές) καταρτίζουν ένα σχέδιο για την αντιμετώπιση του ζητήματος, το οποίο θα ανακοινωθεί στο εγγύς μέλλον», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Προηγούμενες αναφορές κατηγόρησαν «εγκληματικές συμμορίες» για τον έλεγχο των τοπικών τραπεζών. Οι συμμορίες είχαν πραγματοποιήσει παράνομες μεταφορές μέσω εικονικών δανείων και χρησιμοποιούσαν τις μετοχές τους –καθώς και τη «χειραγώγηση στελεχών»– για να καταλάβουν ουσιαστικά πολλές τοπικές τράπεζες από το 2011, δήλωσε η αστυνομία της Χενάν.
Ο Michael Pettis, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, είπε ότι τα γεγονότα στο Henan ήταν μια «πολύ ανησυχητική υπενθύμιση» του τι θα συνέβαινε εάν το υπάρχον οικονομικό μοντέλο της Κίνας καταστεί μη βιώσιμο.
«Φαίνεται ότι οποιαδήποτε μακρά περίοδος ανόδου των τιμών των ακινήτων και εκρηκτικής αύξησης του χρέους δημιουργεί ισχυρά κίνητρα για υπερβολική ανάληψη κινδύνων και ακόμη και απάτη», είπε ο Πέτις.
Το αποτέλεσμα, είπε, ήταν ότι καθώς οι αρχές έλαβαν μέτρα για να χαλιναγωγήσουν τη φούσκα, έπιαναν πάντα απροετοίμαστους για την έκταση των κρυφών απωλειών και της απάτης που ανακάλυψαν στο σύστημα.
Και πρόσθεσε: «Επειδή την τελευταία δεκαετία στην Κίνα έχει δει μια φούσκα ακίνητης περιουσίας ιστορικών διαστάσεων, μαζί με τις ταχύτερες αυξήσεις του χρέους που έχουν δει ποτέ, υποψιάζομαι ότι θα δούμε πολύ περισσότερα από αυτά τα επόμενα χρόνια».
Το σκάνδαλο έχει συγκλονίσει τις κινεζικές ρυθμιστικές αρχές. Αφού αναφέρθηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο, η Επαρχιακή Επιτροπή Πειθαρχικής Επιθεώρησης της Χενάν ξεκίνησε μια ειδική εκστρατεία που στοχεύει τους δανειστές της υπαίθρου, σύμφωνα με το κινεζικό επιχειρηματικό περιοδικό Caixin, επικαλούμενο πηγές που γνωρίζουν το θέμα.