Ο Ερντογάν ποντάρει στην αμυντική βιομηχανία: Το νέο «όπλο» της Τουρκίας στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
Η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία στις 7-8 Ιουλίου, αναμένεται να αποτελέσει μια κρίσιμη ευκαιρία για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να προωθήσει τις στρατηγικές επιδιώξεις της Άγκυρας εντός της Συμμαχίας. Πέρα από τα ζητήματα ασφάλειας και τις περιφερειακές εξελίξεις, η τουρκική ηγεσία φαίνεται αποφασισμένη να αναδείξει ένα νέο ισχυρό χαρτί: την ταχύτατα αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία της χώρας.
Η Άγκυρα επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό της όχι μόνο ως μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ, αλλά και ως έναν κρίσιμο βιομηχανικό πυλώνα που μπορεί να εξοπλίζει και να υποστηρίζει επιχειρησιακά τη Συμμαχία.
Η τουρκική στρατηγική ενόψει της Συνόδου
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, η Τουρκία αναμένεται να θέσει στο τραπέζι προτάσεις που θα ενισχύσουν τον γεωπολιτικό της ρόλο εντός του ΝΑΤΟ. Ανάμεσα στα σενάρια που συζητούνται είναι η δημιουργία νέων στρατηγικών δομών της Συμμαχίας σε κομβικά σημεία της χώρας, όπως τα Άδανα και η Κωνσταντινούπολη, με το επιχείρημα της αντιμετώπισης απειλών από τη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα.
Η τουρκική πλευρά αναμένεται να προβάλλει ως βασικά επιχειρήματα τη γεωγραφική της θέση, το μέγεθος των ενόπλων δυνάμεων και κυρίως τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
Από εισαγωγέας σε εξαγωγέα αμυντικής ισχύος
Ο επικεφαλής της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, καθηγητής Χαλούκ Γκιοργκούν, υποστηρίζει ότι η Τουρκία έχει αφήσει πίσω της την εποχή της εξάρτησης από ξένους προμηθευτές.
Όπως επισημαίνει, η χώρα έχει αποκτήσει τη δυνατότητα να σχεδιάζει, να αναπτύσσει, να παράγει και να εξάγει προηγμένα οπλικά συστήματα σε όλους σχεδόν τους τομείς του σύγχρονου πολέμου.
Η Άγκυρα θεωρεί πλέον ότι η τεχνολογική ανεξαρτησία αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα και όχι απλώς πολιτικό σύνθημα. Στόχος είναι η ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών, η ενίσχυση των αλυσίδων παραγωγής και η διασφάλιση ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα διαθέτουν κρίσιμα συστήματα χωρίς εξωτερικές εξαρτήσεις.
Το μήνυμα προς το ΝΑΤΟ
Η Τουρκία επιχειρεί να περάσει ένα σαφές μήνυμα προς τους συμμάχους της: μια ισχυρή τουρκική αμυντική βιομηχανία σημαίνει μια ισχυρότερη Συμμαχία.
Σύμφωνα με την τουρκική προσέγγιση, η χώρα δεν θέλει να αντιμετωπίζεται απλώς ως προμηθευτής εξοπλισμού, αλλά ως στρατηγικός εταίρος που μπορεί να προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις, από την παραγωγή και τη συντήρηση μέχρι την εκπαίδευση, τον εκσυγχρονισμό και την κοινή ανάπτυξη τεχνολογιών.
Η Άγκυρα προβάλλει το μοντέλο των μακροχρόνιων συνεργασιών και επιδιώκει να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στον υπό διαμόρφωση αμυντικό πυρήνα της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ.
Τα drones αλλάζουν το τουρκικό δόγμα
Κεντρική θέση στη νέα στρατηγική κατέχουν τα μη επανδρωμένα συστήματα. Οι εμπειρίες από τις πρόσφατες συγκρούσεις σε Ουκρανία, Καύκασο και Μέση Ανατολή έχουν οδηγήσει την Τουρκία στην πεποίθηση ότι τα drones αποτελούν πλέον βασικό στοιχείο του σύγχρονου πολέμου.
Η τουρκική αμυντική βιομηχανία επενδύει σε νέες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης, αυτόνομων λειτουργιών, επιχειρήσεων σμήνους και συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διασύνδεση όλων των συστημάτων σε ένα ενιαίο δίκτυο επιχειρήσεων, όπου drones, αεροσκάφη, πλοία, δορυφόροι και συστήματα διοίκησης θα λειτουργούν ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα μάχης.
Το σχέδιο για παραγωγή drones σε όλη την Τουρκία
Ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια της Άγκυρας αφορά τη δημιουργία υποδομών παραγωγής και εκπαίδευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και στις 81 επαρχίες της χώρας.
Στόχος είναι η διάχυση τεχνογνωσίας σε ολόκληρη την επικράτεια, η ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.
Η τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι η αποκέντρωση της τεχνολογικής γνώσης θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της αμυντικής βιομηχανίας και θα επιταχύνει την ανάπτυξη νέων καινοτόμων συστημάτων.
KAAN, KIZILELMA και η επόμενη γενιά οπλικών συστημάτων
Η Τουρκία επενδύει παράλληλα σε μια σειρά στρατηγικών προγραμμάτων που φιλοδοξούν να την καταστήσουν μία από τις κορυφαίες αμυντικές δυνάμεις της περιοχής.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN, το οποίο η Άγκυρα παρουσιάζει ως το μεγαλύτερο τεχνολογικό της εγχείρημα.
Την ίδια στιγμή προωθούνται τα μη επανδρωμένα μαχητικά KIZILELMA και ANKA III, καθώς και το ναυτικό drone TB3, το οποίο σχεδιάζεται να επιχειρεί από πλοία μικρού διαδρόμου.
Σημαντικό βάρος δίνεται επίσης στην ανάπτυξη πολυεπίπεδων συστημάτων αεράμυνας, προηγμένων ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου και νέων ναυτικών πλατφορμών.
Η επιδίωξη για ρόλο στον ευρωπαϊκό αμυντικό πυρήνα
Πέρα από το ΝΑΤΟ, η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει ενεργό ρόλο και στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.
Η τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι η αυξανόμενη βιομηχανική της ισχύς μπορεί να αποτελέσει διαβατήριο για τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα και συμπράξεις, παρά τις πολιτικές αντιδράσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στην εδραίωση της Τουρκίας ως αναντικατάστατου παίκτη τόσο στην ευρωπαϊκή όσο και στη νατοϊκή ασφάλεια.
Η μεγάλη επιδίωξη του Ερντογάν
Πίσω από την προβολή των τουρκικών οπλικών συστημάτων και των εξαγωγικών επιτυχιών κρύβεται μια ευρύτερη γεωπολιτική φιλοδοξία. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει να μετατρέψει την αμυντική βιομηχανία σε εργαλείο στρατηγικής επιρροής, ενισχύοντας την παρουσία της Τουρκίας στα κέντρα λήψης αποφάσεων του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης.
Η Σύνοδος Κορυφής του Ιουλίου αναμένεται να αποτελέσει το ιδανικό βήμα για να προβάλει αυτή τη νέα πραγματικότητα. Για την Άγκυρα, το μήνυμα είναι σαφές: η Τουρκία δεν θέλει απλώς να συμμετέχει στη Συμμαχία· θέλει να εξελιχθεί σε μία από τις χώρες που θα καθορίζουν το μέλλον της και θα εξοπλίζουν τις δυνάμεις της.