Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, καθώς ο ΑΔΜΗΕ ολοκληρώνει τις επόμενες εβδομάδες τη μελέτη κόστους – οφέλους για το σκέλος Κύπρος – Ισραήλ, ανοίγοντας τον δρόμο για τις τελικές αποφάσεις χρηματοδότησης και τη συμμετοχή νέων επενδυτών.
Η μελέτη αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο για να προχωρήσουν οι ρυθμιστικές εγκρίσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών και να καθοριστεί ο μηχανισμός επιμερισμού του κόστους του έργου (CBCA), δηλαδή ποιος θα αναλάβει το επενδυτικό βάρος και με ποιο τρόπο θα ανακτώνται τα έσοδα της διασύνδεσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα αποτελέσματα της μελέτης θα παρουσιαστούν σε Κύπρο και Ισραήλ, ενώ στη συνέχεια θα ξεκινήσει η διαδικασία διακρατικών συνεννοήσεων για την οριστική δομή του project. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στο τμήμα Κύπρος – Ισραήλ, το οποίο θεωρείται το πλέον σύνθετο τόσο τεχνικά όσο και χρηματοδοτικά.
Για το Ισραήλ, η ηλεκτρική σύνδεση με την Ευρώπη μέσω Ελλάδας και Κύπρου έχει έντονη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία, καθώς θα επιτρέψει για πρώτη φορά τη διασύνδεση του ισραηλινού συστήματος με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο. Παράλληλα, η Κύπρος επιδιώκει να τερματίσει την ενεργειακή της απομόνωση, παραμένοντας σήμερα το μοναδικό κράτος – μέλος της ΕΕ χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση.
Ωστόσο, το νέο σκέλος της διασύνδεσης δεν αναμένεται να λάβει ευρωπαϊκή επιδότηση αντίστοιχη με εκείνη που έχει εξασφαλιστεί για το έργο Κρήτη – Κύπρος μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility. Αυτό σημαίνει ότι το χρηματοδοτικό μοντέλο θα βασιστεί κυρίως σε τραπεζικό δανεισμό, ρυθμιζόμενες αποδόσεις και συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επόμενοι μήνες θεωρούνται καθοριστικοί για την προσέλκυση στρατηγικών επενδυτών. Ήδη, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, υπάρχουν επαφές με διεθνή funds και ενεργειακούς ομίλους από Ευρώπη, ΗΠΑ και Μέση Ανατολή, που παρακολουθούν στενά την πορεία του έργου πριν λάβουν επενδυτικές αποφάσεις.
Ο ΑΔΜΗΕ, από την πλευρά του, συνεχίζει παράλληλα τις συζητήσεις με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς για τη δανειακή κάλυψη του project, με βασικό στόχο τη διασφάλιση χαμηλού κόστους χρηματοδότησης σε ένα περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων και γεωπολιτικής αβεβαιότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αγορά πλέον στρέφει την προσοχή της σε τρία βασικά σημεία: στο τελικό κόστος της διασύνδεσης, στις ρυθμιζόμενες αποδόσεις που θα εγκριθούν από τις αρμόδιες αρχές και στη δυνατότητα του ΑΔΜΗΕ να υλοποιήσει ένα έργο πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ χωρίς σημαντικές καθυστερήσεις.
Tι είχαμε αναφέρει πριν λίγες ημέρες:
Η εντολή έχει ήδη δοθεί και επιβεβαιώθηκε και με το περιστατικό παρενόχλησης από τουρκική πυραυλάκατο του σκάφους που έχει αναλάβει την πόντιση καλωδίου οπτικών ινών στην περιοχή της Κω: κάθε έργο στο Αιγαίο θα υλοποιείται με την περιφρούρηση του Πολεμικού Ναυτικού, όπως συνέβη στο τελευταίο περιστατικό με την κινητοποίηση της φρεγάτας «Αδρίας».
Το μήνυμα της Αθήνας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ελληνική πλευρά φαίνεται να είναι κοντά στην επανέναρξη των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, μετά το πράσινο φως που δόθηκε ώστε ο ΑΔΜΗΕ να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αίτημα χρηματοδότησης του όλου έργου, αλλά και το σήμα που εξέπεμψε το Τελ Αβίβ, μέσω της υφυπουργού Εξωτερικών Σαρέν Χασκέλ που βρέθηκε τις προηγούμενες ημέρες στη χώρα μας, η οποία δήλωσε τη σθεναρή στήριξη του Ισραήλ στο όλο εγχείρημα.
Δεν είναι τυχαίο πως επί της ουσίας η ισραηλινή διπλωμάτης «φωτογράφισε» την Τουρκία, τονίζοντας πως «οι τελευταίοι μήνες έχουν αποδείξει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι δεν μπορούμε να βασιστούμε σε εμπορικές οδούς ή ενεργειακούς τομείς που είναι ευάλωτοι σε ριζοσπαστικούς και ανεύθυνους παράγοντες», για να προσθέσει με νόημα ότι «το έργο GSI και η στενή στρατηγική μας συμμαχία με την Ελλάδα και την Κύπρο αλλάζουν τα δεδομένα».
Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, φέρεται και κάποιες άλλες ισχυρές χώρες να εξετάζουν την πιθανότητα συμμετοχής τους στην πραγματοποίηση της πόντισης – εξέλιξη που δεν θα απέτρεπε η Αθήνα. Αν το πράσινο φως δοθεί μέσα στο καλοκαίρι, αυτό θα επιβεβαιώνει τις προβλέψεις πως τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο μπορεί να υπερθερμανθούν, καθώς μια κίνηση όπως η πόντιση του καλωδίου ανατολικά της Κάσου, σε περιοχή όπου πλέον στο αναθεωρητικό μυαλό της Αγκυρας θα είναι και θεσμοθετημένα το σχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» και η υφαλοκρηπίδα της, θα την ωθήσει να αντιδράσει.