Αλλαγή επιχειρησιακού δόγματος για τις Ένοπλες Δυνάμεις, στον απόηχο της απόφασης του ΚΥΣΕΑ για επιστροφή των πυροβολαρχιών Patriot στις έδρες τους, από Θράκη και Κάρπαθο. Αναλαμβάνουν τα Mirage.
Την θέση των Patriot στην Κάρπαθο, αναμένεται να πάρει ένα ζεύγος μαχητικών αεροσκαφών τύπου Mirage 2000-5, με τα περίφημα δελταπτέρυγα της Πολεμικής Αεροπορίας να στέλνουν ηχηρό μήνυμα ισχύος και αποτροπής.
Κατά την διάρκεια του ΚΥΣΕΑ που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα (18.05.2026) αποφασίστηκε ότι οι συστοιχίες πυραυλικών συστημάτων αεροπορικής άμυνας τύπου Patriot που είχαν μεταφερθεί σε Διδυμότειχο και Κάρπαθο επιστρέφουν στις βάσεις τους.
Ένα ζεύγος μαχητικών αεροσκαφών τύπου Mirage 2000-5 θα μετασταθμεύσει στην Κάρπαθο, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να διατηρήσουν ισχυρή δύναμη στο νησί μετά την αποχώρηση των Patriot.
Παράλληλα, στην Κύπρο θα παραμείνει τόσο η φρεγάτα «Έλλη» όσο και τα τέσσερα μαχητικά αεροσκάφη τύπου F-16 Viper.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες τα αεροσκάφη θα έχουν τον ρόλο readiness, δηλαδή της ετοιμότητας άμεσης αντιμετώπισης κάθε απειλής από αέρος.
Η χθεσινή απόφαση του ΚΥΣΕΑ για επιστροφή των συστοιχιών Patriot που είχαν αναπτυχθεί στην Κάρπαθο και τον Έβρο στις βάσεις τους, είναι ενδεχομένως ορθή από επιχειρησιακή άποψη, αλλά προβληματική από την άποψη των πολιτικών μηνυμάτων που στέλνει προς την Τουρκία.
Από επιχειρησιακή άποψη, οι θέσεις των Α/Α συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς κατά κανόνα καθορίζονται με γνώμονα την προστασία των κρίσιμων στρατιωτικών, βιομηχανικών και συγκοινωνιακών υποδομών της χώρας, κυρίως στον άξονα Αθήνας- Θεσσαλονίκης. Η ανάπτυξή τους σε προκεχωρημένες θέσεις, όπου εκτίθενται σε μέσα του αντιπάλου όπως το πυροβολικό (Έβρος) ή οι ειδικές δυνάμεις (Κάρπαθος), προβλέπεται κατ’ εξαίρεση και υπό προυποθέσεις, σε εφαρμογή συγκεκριμένων σχεδίων.
Πριν από δύο μήνες κρίθηκε αρμοδίως ότι οι διεθνείς συνθήκες (πόλεμος Ιράν και απειλή βαλλιστικών πυραύλων) καθιστούσαν σκόπιμη την ανάπτυξη Α/Α συστοιχιών Patriot στην Κάρπαθο και στον Έβρο. Η κίνηση αυτή, πέραν του επιχειρησιακού, είχε και δύο σημαντικά πολιτικά αποτελέσματα: (α) την διεθνή προβολή μιας εικόνας “διευρυμένης” ελληνικής στρατιωτικής ισχύος που καλύπτει και φίλες χώρες όπως η Βουλγαρία, ιδίως σε συνδυασμό με την απόφαση ανάπτυξης μαχητικών F-16 και πολεμικών πλοίων στην Κύπρο, και (β) την έμπρακτη ακύρωση της αβάσιμης τουρκικής θέσης ότι τα Δωδεκάνησα πρέπει να είναι αποστρατιωτικοποιημένα. Για το λόγο αυτό άλλωστε προκάλεσε τουρκικές αντιδράσεις.
Χθες κρίθηκε από το ΚΥΣΕΑ ότι η παρουσία Patriot στην Κάρπαθο και τον Έβρο έπαψε να είναι επιχειρησιακά σκόπιμη. Θα μπορούσαν να υπάρξουν ενστάσεις για την εκτίμηση αυτή, π.χ. ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν έχει λήξει οριστικά και άρα η απειλή των βαλλιστικών βλημάτων (που είχε προβληθεί ως αιτία για την ανάπτυξη των Patriot σε Κάρπαθο και Έβρο) δεν αποκλείεται να επανεμφανιστεί. Αλλά σε γενικές γραμμές, από επιχειρησιακής πλευράς η επιστροφή των Patriot στις βάσεις τους μπορεί να κριθεί ως “επάνοδος στην κανονικότητα” του ελληνικού αμυντικού σχεδιασμού.
Το πρόβλημα της απόφασης επιστροφής των Patriot βρίσκεται στο πολιτικό μήνυμα που εκπέμπει προς την Τουρκία. Βρισκόμαστε σε περίοδο όξυνσης, όπου η Τουρκία εξαγγέλλει την επικείμενη κατάθεση νομοσχεδίου που θα αποτυπώνει το δόγμα της “γαλάζιας πατρίδας” πάνω σε περιοχές ελληνικής κυριαρχίας. Οι παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου και θαλάσσιου χώρου έχουν αυξηθεί χαρακτηριστικά, ενώ οι δηλώσεις από τουρκικής πλευράς είναι επιθετικές. Σε μια τέτοια συγκυρία, η απόσυρση των Patriot από την Κάρπαθο και τον Έβρο δίνει μήνυμα υποχωρητικότητας, ενώ αυτό που χρειάζεται είναι μήνυμα αποτροπής.
Ενδεχομένως η κυβέρνηση υπολογίζει ότι η απόσυρση των Patriot, ιδίως από την Κάρπαθο, είναι ένα βήμα “καλής θέλησης” προς την Τουρκία, που θα αποφορτίσει την κατάσταση. Αν είναι έτσι, υπολογίζει λάθος: η υποχωρητικότητα πάντοτε αποθρασύνει τον επιθετικό αντίπαλο. Αυτό αποδεικνύεται από την ιστορία, και δυστυχώς θα αποδειχθεί ξανά.