Μια νέα στρατηγική αναπτύσσει η Τουρκία έναντι της Ελλάδας. Στοχεύοντας να θωρακίσει και νομικά το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» φέρνει στην τουρκική Εθνοσυνέλευση νομοσχέδιο επιχειρώντας να κατοχυρώσει και επίσημα τους στρατηγικούς της στόχους για την υφαλοκρηπίδα και τις Θαλάσσιες Ζώνες σε αμφισβητούμενες περιοχές. Σαράντα τέσσερα χρόνια μετά την τελευταία σχετική νομοθεσία του 1982 περί χωρικών υδάτων, η Άγκυρα επιχειρεί να κωδικοποιήσει τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς την Αθήνα.
Τουρκία: Προκλητικό νομοσχέδιο με διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο
Σύμφωνα με χθεσινό άρθρο του Οζάι Σεντίρ, διευθυντή της «Milliyet» (που έφερε την Παρασκευή το θέμα στη δημοσιότητα) ο νέος νόμος που ετοιμάζει η τουρκική κυβέρνηση, θα ορίζει ρητά τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο στα 12 ναυτικά μίλια, ωστόσο για το Αιγαίο Πέλαγος διατηρεί το όριο των 6 ναυτικών μιλίων. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία καθώς επιδίωξη της Τουρκίας είναι να αποτρέψει οποιαδήποτε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των 6 ν.μ. καθώς θεωρεί ότι κάτι τέτοιο θα περιόριζε δραματικά την πρόσβασή της στο Αιγαίο και θα διέκοπτε την αδιάλειπτη θαλάσσια σύνδεσή της με τα διεθνή ύδατα.
Για τον λόγο αυτόν, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η Άγκυρα εμμένει στη δήλωση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 περί αιτίας πολέμου (casus belli). Μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους της νέας νομοθεσίας είναι η επιβολή αυστηρού ελέγχου σε κάθε είδους δραστηριότητα εντός των περιοχών που η Τουρκία θεωρεί δική της δικαιοδοσία. Οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες, καθώς και η αλιεία στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ), θα υπόκεινται πλέον στην αποκλειστική άδεια της Άγκυρας.
Όπως γράφει χαρακτηριστικά στο άρθρο του ο διευθυντής της «Milliyet», «ο νόμος ορίζει ότι όλες οι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες υπόκεινται στην άδεια της Τουρκίας. Μια άλλη σημαντική ρήτρα παρέχει στον πρόεδρο την εξουσία να κηρύσσει περιοχές που η Τουρκία δεν έχει ακόμη κηρύξει ως Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη ως ‘’Θάλασσες με Ειδικό Καθεστώς’’». Αυτό σημαίνει πως η Τουρκία θα μπορεί να παρεμβαίνει σε περιοχές του Αιγαίου που θεωρεί αμφισβητούμενες, προβάλλοντας περιβαλλοντικά ή επιστημονικά επιχειρήματα.
Επιπλέον, η Άγκυρα θεωρεί το Αιγαίο Πέλαγος ως ημίκλειστη θάλασσα επειδή τη μοιράζονται δύο χώρες και συνδέεται με την ανοιχτή θάλασσα μέσω στενών περασμάτων. Αυτό επιχειρεί να καταστήσει το Αιγαίο θάλασσα «Sui Generis», όρο που χρησιμοποιείται στο διεθνές δίκαιο για να περιγράψει μια μοναδική και εξαιρετική θάλασσα που οι δύο χώρες οφείλουν να συνεργάζονται και να μην προβαίνουν σε μονομερείς ενέργειες. Με το σκεπτικό αυτό, η Άγκυρα καταφεύγει στη νέα νομοθετική πρωτοβουλία, προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει ως αντίμετρο στις πρωτοβουλίες της Αθήνας για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) που προβλέπει τα δυνητικά απώτατα όρια δικαιοδοσίας της καθώς και τη χάραξη των «Θαλάσσιων Πάρκων» στο Αιγαίο.
Στο υπό κατάρτιση νομοσχέδιο συμπεριλαμβάνεται η συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα με τα Κατεχόμενα, όπως και η συμφωνία για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Όπως ισχυρίζεται ο διευθυντής της «Milliyet», όμως, το νομοσχέδιο δεν αποσκοπεί να κάνει «την Τουρκία συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αντιθέτως, επικαιροποιεί έναν νόμο που θεσπίστηκε πριν από 44 χρόνια που δεν καλύπτει τις εξελίξεις και τους κινδύνους των τελευταίων δεκαετιών.
Αντιθέτως, διασφαλίζει την ένταξη στους νόμους νομικών ορισμών που δεν υπάρχουν στο εσωτερικό δίκαιο, επειδή η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενη με αυτή τη συμφωνία». Όπως όλα δείχνουν, απώτερος στόχος της Τουρκίας είναι η νομιμοποίηση των θέσεων της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και η δημιουργία νομικής βάσης προκειμένου να αποτρέψει πρωτοβουλίες από την πλευρά της Ελλάδας (όπως την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια), αλλά και να διασφαλίσει ότι καμία δραστηριότητα στον βυθό ή την επιφάνεια των περιοχών που διεκδικεί δεν θα πραγματοποιείται χωρίς τη δική της συγκατάθεση.