Η απόπειρα της τουρκικής διπλωματίας να παραχαράξει τη διεθνή νομιμότητα μέσα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έλαβε την άμεση, τεκμηριωμένη και ψύχραιμη απάντηση της Αθήνας.
Στο επίκεντρο της νέας αντιπαράθεσης βρέθηκε η σκόπιμη χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά» από την πλευρά της Άγκυρας, μια τακτική που επιχειρεί ξεκάθαρα να υπονομεύσει τα όσα ορίζει η Σύμβαση του Μοντρέ.
Το αναθεωρητικό αφήγημα μέσα στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Κατά τη διάρκεια ειδικής συνεδρίασης για τη θαλάσσια ασφάλεια, την οποία διοργάνωσε το Μπαχρέιν, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, Αχμέντ Γιλντίζ, επιχείρησε να περάσει το αναθεωρητικό αφήγημα της χώρας του χρησιμοποιώντας αυθαίρετη ορολογία.
Ο Τούρκος αξιωματούχος υποστήριξε ενώπιον της διεθνούς κοινότητας ότι η χώρα του καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσει την ασφαλή και ελεύθερη διέλευση των πλοίων μέσω αυτών των θαλάσσιων οδών. Διαβάζοντας πίσω από τις λέξεις, η αναφορά του στο δήθεν «καθεστώς διέλευσης μέσω των Τουρκικών Στενών» δεν ήταν ένα τυχαίο γλωσσικό ολίσθημα, αλλά μια μεθοδευμένη κίνηση μονομερούς οικειοποίησης.
Η τουρκική πρακτική είναι πάγια. Βασίζεται στην επανάληψη ανακριβειών και παραποιημένων όρων, μέχρι αυτοί να θεωρηθούν δεδομένοι από τη διεθνή κοινότητα.
Βαφτίζοντας τα διεθνή στενά ως αμιγώς «τουρκικά», η Άγκυρα επιχειρεί μακροπρόθεσμα να παρακάμψει τις διεθνείς εγγυήσεις και να επιβάλει τους δικούς της, μονομερείς κανόνες στη γεωστρατηγική σκακιέρα της Μαύρης Θάλασσας.
Η ελληνική παρέμβαση και η υπεράσπιση της νομιμότητας
Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς απέναντι σε αυτή την προπαγάνδα ήταν ακαριαία, αποδομώντας την τουρκική επιχειρηματολογία με απόλυτο όπλο το διεθνές δίκαιο. Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ιωάννης Σταματέκος, πήρε τον λόγο και έθεσε τα πράγματα στη σωστή και αντικειμενική τους νομική βάση.
Ξεκαθάρισε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 αποτελεί το μοναδικό διεθνές νομικό κείμενο που ρυθμίζει τη ναυσιπλοΐα στα στενά των Δαρδανελίων, στη Θάλασσα του Μαρμαρά και στον Βόσπορο.
Η ελληνική διπλωματία κατέστησε σαφές ότι η χρήση του όρου «Τουρκικά Στενά» δεν συνάδει σε καμία περίπτωση με το νομικό καθεστώς που διέπει την περιοχή.
Ο κύριος Σταματέκος υπογράμμισε με έμφαση πως η ορθή ορολογία, σύμφωνα με τα κείμενα της Σύμβασης του Μοντρέ, είναι απλώς «τα Στενά» και προσδιορίζονται επακριβώς γεωγραφικά. Αυτή η αυστηρή προσήλωση στους νομικούς όρους δεν αποτελεί μια τυπική διαφωνία, αλλά τη ραχοκοκαλιά της διατήρησης της ελευθερίας που κατοχυρώνεται διεθνώς.
Τα αντανακλαστικά της Αθήνας απέδειξαν έμπρακτα ότι η Ελλάδα παρακολουθεί στενά κάθε τουρκική κίνηση στα διεθνή φόρα, μην αφήνοντας κανένα απολύτως περιθώριο για διπλωματικά τεχνάσματα που στοχεύουν στη δημιουργία τετελεσμένων.