Σε μια κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, όπου τα μέτωπα στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία παραμένουν ανοιχτά, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, έλαβε επίσημη πρόσκληση από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για επίσκεψη στον Λευκό Οίκο. Το ρεπορτάζ των «Νέων» αποκαλύπτει το πλούσιο παρασκήνιο αυτής της κίνησης, η οποία δεν έχει εθιμοτυπικό χαρακτήρα, αλλά ουσιαστικό και απαιτητικό περιεχόμενο.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναγνωρίζει τον σταθεροποιητικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, ωστόσο, η πρόσκληση συνοδεύεται από συγκεκριμένα αιτήματα που αφορούν τη διαχείριση της κρίσης στη Γάζα και την υλοποίηση του μεγαλεπήβολου οικονομικού διαδρόμου Ινδίας – Ευρώπης (IMEC).
Ο Ρόλος της Ελλάδας στην «Επόμενη Μέρα» της Γάζας
Το πρώτο και ίσως το πιο «καυτό» θέμα στην ατζέντα του Αμερικανού Προέδρου είναι η κατάσταση στη Γάζα. Η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά αξιόπιστους εταίρους για να αναλάβουν ρόλο στην ανοικοδόμηση και την ανθρωπιστική βοήθεια, καθώς το Ισραήλ δέχεται πιέσεις.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ζητήσει από τον Κυριάκο Μητσοτάκη την ενεργό εμπλοκή της Ελλάδας στον θαλάσσιο ανθρωπιστικό διάδρομο.
- Logistics: Η χρήση ελληνικών λιμανιών (Κρήτη, Κύπρος σε συνεργασία με Λευκωσία) ως κόμβων συγκέντρωσης και ελέγχου ανθρωπιστικού υλικού.
- Ναυτική Παρουσία: Τη συμμετοχή ελληνικών πλοίων σε αποστολές επιτήρησης ή μεταφοράς, πάντα υπό την ομπρέλα διεθνούς συνασπισμού.
Η Αθήνα, αν και θετική στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, εμφανίζεται επιφυλακτική ως προς την ανάληψη ρόλων που θα μπορούσαν να την εμπλέξουν βαθύτερα σε μια ζώνη υψηλής επικινδυνότητας, ζυγίζοντας τις ισορροπίες με τον αραβικό κόσμο και το Ισραήλ.
Ο Οικονομικός Διάδρομος IMEC και η Ινδία
Το δεύτερο μεγάλο θέμα αφορά τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC). Πρόκειται για ένα project στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ, το οποίο στοχεύει να παρακάμψει την κινεζική επιρροή («Δρόμος του Μεταξιού») και να συνδέσει εμπορικά την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Αραβικής Χερσονήσου και της Μεσογείου.
Η Ελλάδα αποτελεί την «πύλη εισόδου» αυτού του διαδρόμου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Πρόεδρος Τραμπ αναμένεται να πιέσει για:
- Επιτάχυνση των Υποδομών: Την ταχεία αναβάθμιση των ελληνικών λιμανιών και των σιδηροδρομικών δικτύων ώστε να μπορούν να υποδεχθούν τον αυξημένο όγκο εμπορευμάτων.
- Ασφάλεια: Τη διασφάλιση των θαλάσσιων οδών στην Ανατολική Μεσόγειο από εξωτερικές απειλές.
Η ελληνική κυβέρνηση βλέπει θετικά την προοπτική αυτή, καθώς αναβαθμίζει γεωπολιτικά τη χώρα, ωστόσο αναμένεται να ζητήσει οικονομικά ανταλλάγματα και επενδύσεις από την αμερικανική πλευρά για την υλοποίηση των απαραίτητων έργων.
Τα Ελληνοτουρκικά και η Στάση Τραμπ
Αναπόφευκτα, στο τραπέζι θα τεθούν και τα Ελληνοτουρκικά. Η αμερικανική διοίκηση, υπό τον Τραμπ, επιθυμεί ηρεμία στη Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος αναμένεται να ενθαρρύνει τη συνέχιση του διαλόγου Αθήνας – Άγκυρας, αποφεύγοντας όμως να πάρει ξεκάθαρη θέση στις διμερείς διαφορές, πιστός στο δόγμα των «ίσων αποστάσεων» όταν αυτό εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από την πλευρά του, θα θέσει το ζήτημα της τουρκικής προκλητικότητας (όποτε αυτή εκδηλώνεται) και θα ζητήσει εγγυήσεις για την ασφάλεια στο Αιγαίο, υπενθυμίζοντας τη στρατηγική σημασία της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης.
Τι θα Απαντήσει η Αθήνα
Η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης στην πρόσκληση και τα αιτήματα της Ουάσιγκτον αναμένεται να είναι ένα «ναι, μεν, αλλά…».
- Ναι στη Συμμαχία: Η Ελλάδα παραμένει σταθερός και προβλέψιμος σύμμαχος των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.
- Όροι και Προϋποθέσεις: Η εμπλοκή σε σχέδια όπως της Γάζας θα γίνει με γνώμονα το Διεθνές Δίκαιο και την ασφάλεια του προσωπικού, ενώ για τον διάδρομο IMEC θα ζητηθεί έμπρακτη αμερικανική στήριξη.
Το Μέγαρο Μαξίμου προετοιμάζεται για μια συνάντηση που δεν θα είναι απλώς μια φωτογράφιση στο Οβάλ Γραφείο, αλλά μια σκληρή διαπραγμάτευση όπου η Ελλάδα θα κληθεί να αποδείξει τον ρόλο της ως πυλώνας σταθερότητας, διεκδικώντας ταυτόχρονα τα εθνικά της συμφέροντα απέναντι σε έναν Πρόεδρο που λειτουργεί με όρους συναλλαγής.