Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανακοινώθηκε την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, σε μια περίοδο έντονων γεωοικονομικών αναταράξεων, οι οποίες επιδεινώθηκαν από τον εμπορικό πόλεμο που έχει κηρύξει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Στο Νέο Δελχί βρέθηκαν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, οι οποίοι συμμετείχαν, ως επίτιμοι προσκεκλημένοι, στις εκδηλώσεις για την Ημέρα της Δημοκρατίας της Ινδίας, πλάι στον πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι.
«Η συμφωνία αυτή θα δημιουργήσει τεράστιες ευκαιρίες για τους λαούς της Ινδίας και της Ευρώπης», δήλωσε ο Ινδός πρωθυπουργός, τονίζοντας ότι η συμφωνία θα ενισχύσει τη μεταποίηση αλλά και τον τομέα των υπηρεσιών της χώρας του. Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για μια ιστορική στιγμή, επισημαίνοντας ότι δημιουργείται μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου δύο δισεκατομμυρίων πολιτών, με αμοιβαία οφέλη.
Η συμφωνία καλύπτει αγαθά, υπηρεσίες και επενδύσεις σε ολόκληρη την τελωνειακή ένωση της ΕΕ και αποτελεί τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η Ινδία. Αναλυτές σημειώνουν ότι έρχεται να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε το 2023, όταν η ΕΕ απέσυρε τις προτιμησιακές εμπορικές ρυθμίσεις (GSP) για την Ινδία, επιβαρύνοντας τους Ινδούς εξαγωγείς με υψηλότερους δασμούς.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΕΕ ανοίγει 144 υποτομείς υπηρεσιών για την Ινδία, ενώ το Νέο Δελχί ανοίγει 102 υποτομείς για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η ναυτιλία και οι τηλεπικοινωνίες. Παράλληλα, μειώνονται ή καταργούνται δασμοί σε κρίσιμους τομείς για την ινδική οικονομία, όπως τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα φαρμακευτικά, τα μηχανήματα, ο χάλυβας, τα πετρελαϊκά προϊόντα και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το άνοιγμα της ιδιαίτερα προστατευμένης ινδικής αγοράς αυτοκινήτου. Οι δασμοί για τα περισσότερα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα μειώνονται από επίπεδα που έφταναν έως και το 110% στο 30-35% αρχικά, με προοπτική περαιτέρω μείωσης στο 10% τα επόμενα χρόνια. Τα ηλεκτρικά οχήματα εξαιρούνται από τις μειώσεις για τα πρώτα πέντε χρόνια, προκειμένου να προστατευθούν οι εγχώριες επενδύσεις, ενώ τίθενται και ποσοστώσεις στις εισαγωγές.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα οφέλη είναι επίσης σημαντικά. Δασμοί στο 30% των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Ινδία μηδενίζονται άμεσα, ενώ συνολικά το 96,6% των ευρωπαϊκών προϊόντων θα δει τους δασμούς να καταργούνται ή να μειώνονται δραστικά. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, η συμφωνία θα εξοικονομεί έως και 4 δισ. ευρώ ετησίως σε δασμούς για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Μειώσεις προβλέπονται, μεταξύ άλλων, σε μηχανήματα, χημικά, φαρμακευτικά προϊόντα, αεροσκάφη, ιατρικό εξοπλισμό, καθώς και σε κρασιά και αλκοολούχα ποτά.
Εμπορικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η συμφωνία έχει και έντονη γεωπολιτική διάσταση, καθώς προσφέρει τόσο στην Ινδία όσο και στην ΕΕ τη δυνατότητα να διαφοροποιήσουν τις οικονομικές τους σχέσεις και να μειώσουν την εξάρτησή τους από την αμερικανική αγορά, σε μια περίοδο που οι εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ κλιμακώνονται.
Το τελικό κείμενο της συμφωνίας θα πρέπει να περάσει από νομικό έλεγχο σε Βρυξέλλες και Νέο Δελχί και, σύμφωνα με ειδικούς, αναμένεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από το 2027. Ωστόσο, ήδη χαρακτηρίζεται ως ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά και γεωοικονομικά γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας.