Του Max Boot*
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συχνά κατηγορείται ότι είναι πολεμοχαρής και αδίστακτος ηγέτης που ενεργεί κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Το απειλητικό του σχέδιο (που προς το παρόν έχει εγκαταλειφθεί) να αποσπάσει τη Γροιλανδία από τη Δανία, με τον «εύκολο» ή τον «δύσκολο» τρόπο, δείχνει γιατί αυτοί οι χαρακτηρισμοί έχουν γίνει τόσο ευρέως αποδεκτοί εκτός της βάσης του στο MAGA.
Σαν να ήθελε να αντικρούσει τον ισχυρισμό, ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα σύστησε ένα Συμβούλιο Ειρήνης που σχεδιάστηκε – όπως έγραψε σε μια ενθουσιώδη επιστολή πρόσκλησης προς τον πρωθυπουργό της Σουηδίας – για να «συγκεντρώσει μια διακεκριμένη ομάδα εθνών έτοιμων να επωμιστούν την ευγενή ευθύνη της οικοδόμησης ΔΙΑΡΚΟΥΣ ΕΙΡΗΝΗΣ».
Όποιες όμως και αν είναι οι επιφανειακές διαφορές μεταξύ της προβλεπόμενης προσάρτησης της Γροιλανδίας από τον Τραμπ και της προσπάθειάς του να δημιουργήσει αυτό που η πρόσκληση χαρακτηρίζει ως «το πιο εντυπωσιακό και σημαντικό Συμβούλιο που έχει συγκροτηθεί ποτέ», αποτελούν εκδηλώσεις της ίδιας παρόρμησης: Ο Τραμπ θέλει να κάνει ό,τι θέλει, όπου θέλει, χωρίς περιορισμούς από τυχόν ελέγχους ή ισορροπίες, και θα ήθελε να βγάλει πολλά χρήματα κάνοντάς το.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πιθανότατα δεν είχε ιδέα, όταν ενέκρινε τον Νοέμβριο τη δημιουργία του Συμβουλίου Ειρήνης, ότι δημιουργούσε έναν πιθανό ανταγωνιστή των ίδιων των Ηνωμένων Εθνών. Η πρόθεση του συμβουλίου ήταν να δημιουργήσει έναν μηχανισμό διακυβέρνησης της Γάζας απαλλαγμένο από τον έλεγχο της Χαμάς. Αυτός ο στόχος δεν έχει επιτευχθεί: η Χαμάς εξακολουθεί να ελέγχει τη μισή Γάζα (το άλλο ήμισυ έχει το Ισραήλ) και αρνείται να αφοπλιστεί. Αυτό καθιστά αδύνατη την εφαρμογή του απροκάλυπτου σχεδίου του Λευκού Οίκου να μετατρέψει την κατεστραμμένη εμπόλεμη ζώνη σε τεχνολογικό και τουριστικό κόμβο.
Ουδείς μπορεί να κατηγορήσει τον Τραμπ ότι δεν ονειρεύεται μεγάλα πράγματα. Την περασμένη εβδομάδα στο Νταβός της Ελβετίας, για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Τραμπ παρουσίασε ένα Συμβούλιο Ειρήνης που επεκτείνεται πολύ πέρα από τη Γάζα για να συμπεριλάβει, λοιπόν, σχεδόν ολόκληρο τον κόσμο. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δημοσιεύσει το καταστατικό του οργανισμού, αλλά αποκτήθηκε από τους Times of Israel, και είναι απίστευτο. Το Συμβούλιο Ειρήνης είναι ένας πολυμερής οργανισμός μόνο κατ’ όνομα. Ενώ υπάρχει ένα εκτελεστικό συμβούλιο (περιλαμβάνει τα αστέρια της MAGA, Τζάρεντ Κούσνερ, Στιβ Γουίτκοφ και Μάρκο Ρούμπιο), όλες οι εξουσίες συγκεντρώνονται στα χέρια του προέδρου. Μπορείτε να μαντέψετε ποιος είναι αυτός.
Σύμφωνα με το καταστατικό, «ο Πρόεδρος» θα έχει την εξουσία να προσκαλεί κράτη να συμμετάσχουν στο συμβούλιο, να ασκεί βέτο σε ψηφίσματα, να διαλύει το συμβούλιο, «να υιοθετεί ψηφίσματα ή άλλες οδηγίες», ακόμη και να εγκρίνει την επίσημη σφραγίδα του. Ο διορισμένος πρόεδρος δεν είναι όποιος τυγχάνει να είναι πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά ο Τραμπ προσωπικά, και το καταστατικό δεν τον καλεί να παραιτηθεί εάν και όταν αποχωρήσει από την προεδρία. Εκτός από περίπτωση υγειονομικής κρίσης, ο Τραμπ μπορεί να διευθύνει το Συμβούλιο Ειρήνης όσο θέλει και έχει την εξουσία να επιλέξει τον δικό του διάδοχο. Αυτό είναι ένα μοντέλο πιο κοντά στον Οργανισμό Τραμπ παρά στη συλλογική ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών ή του ΝΑΤΟ.
Η σύγκριση με την εταιρεία του Τραμπ είναι ιδιαίτερα εύστοχη επειδή το Συμβούλιο Ειρήνης, όπως το οραματίστηκε ο πρόεδρος, στοχεύει να συγκεντρώσει πολλά χρήματα. Εάν τα μέλη θέλουν να παραμείνουν στο συμβούλιο για περισσότερο από τρία χρόνια, πρέπει να συνεισφέρουν το εντυπωσιακό ποσό του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Το τέλος ένταξης στο Μαρ-α-Λάγκο Club (1 εκατομμύριο δολάρια) είναι αρκετά συμφέρον σε σύγκριση. Το πού θα πάνε αυτά τα χρήματα είναι ασαφές. Το καταστατικό αναφέρει απλώς: «Το Συμβούλιο Ειρήνης μπορεί να εγκρίνει τη δημιουργία λογαριασμών, όπως απαιτείται για την εκτέλεση της αποστολής του».
Αυτό σημαίνει ότι, εάν κάποια έθνη συμφωνήσουν, ο Τραμπ θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε ένα τεράστιο κρυφό ταμείο ανεξάρτητο από την εξουσία του Κογκρέσου – όπως ακριβώς και οι τραπεζικοί λογαριασμοί του Κατάρ που δημιουργήθηκαν για τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας, υπό την επίβλεψη της κυβέρνησης.
Μπορείτε να καταλάβετε γιατί πολλοί προσκεκλημένοι στο Συμβούλιο Ειρήνης διατηρούν αποστάσεις: Θα προτιμούσαν οι ΗΠΑ να υποστηρίξουν τους υπάρχοντες διεθνείς θεσμούς (ο Λευκός Οίκος μόλις ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από 66 από αυτούς) αντί να δημιουργήσουν έναν νέο που θα κυριαρχείται εξ ολοκλήρου από τον Τραμπ. Η λίστα των περίπου δύο δωδεκάδων πρώτων υπογραφόντων κυριαρχείται από δικτατορίες όπως η Αίγυπτος, η Λευκορωσία, η Ουγγαρία, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Καζακστάν, μαζί με μερικές δημοκρατίες που είναι σύμμαχες με τον Τραμπ, όπως η Αργεντινή και το Ισραήλ.
Δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι κάποια από αυτές τις χώρες πληρώνει για το προνόμιο. Ο μόνος ηγέτης που έχει υπονοήσει ότι μπορεί να πληρώσει είναι ο Βλαντιμίρ Πούτιν – αν οι ΗΠΑ του επιτρέψουν να χρησιμοποιήσει παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. Από την κυνική του οπτική γωνία, αυτό είναι διπλό κέρδος: Ο Πούτιν διασφαλίζει ότι τα χρήματα δεν μπορούν να πάνε στην Ουκρανία, ενώ παράλληλα αγοράζει την εύνοια του Τραμπ.
Μερικές χώρες, όπως η Γαλλία, η Σουηδία και η Ισπανία, έχουν διακινδυνεύσει την οργή του Τραμπ απορρίπτοντας την ένταξη. Ο Καναδάς απορρίφθηκε επειδή στον Τραμπ δεν άρεσε η ομιλία του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός, η οποία καλούσε τις μεσαίες δυνάμεις να ενωθούν ενάντια στον εκφοβισμό των μεγάλων δυνάμεων. Τα περισσότερα έθνη απλώς κρατούν χαμηλούς τόνους, ελπίζοντας αναμφίβολα ότι η προσοχή του Τραμπ θα αποσπαστεί και το Συμβούλιο Ειρήνης θα εξαφανιστεί στον αιθέρα όπως η προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Το καλύτερο που μπορείτε να πείτε για το Συμβούλιο Ειρήνης είναι ότι είναι ο φόρος τιμής που αποδίδει η κακία στην αρετή. Όπως ακριβώς οι δικτάτορες υιοθετούν συστηματικά τη μορφή της δημοκρατίας (ψηφοφορία, συντάγματα, κοινοβούλια) αλλά όχι την ουσία της, έτσι και το Συμβούλιο Ειρήνης υιοθετεί τη μορφή του πολυμερισμού αλλά όχι την ουσία του. Είναι ένα σόου ενός ανθρώπου. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα παραλύεται από διαμάχες μεταξύ των μελών, όπως συχνά συμβαίνει με τον ΟΗΕ, αλλά αυτή είναι και η αδυναμία του: Λίγες χώρες θα προσφερθούν εθελοντικά να δέχονται εντολές από τον Πρόεδρο Τραμπ.
Κατά πάσα πιθανότητα, το Συμβούλιο Ειρήνης θα ξεχαστεί τόσο γρήγορα όσο οι δονκιχωτικές προσπάθειες του Προέδρου Τζο Μπάιντεν να δημιουργήσει μια παγκόσμια κοινότητα δημοκρατιών. Αν το θυμούνται καθόλου, θα είναι ως απόδειξη της τάσης του Τραμπ να μετατρέπει τα πάντα – ακόμη και την ευγενή αναζήτηση της παγκόσμιας ειρήνης, ή ειδικά αυτήν – σε μέσο για την αυτοπροβολή του.
Ο Max Boot είναι αρθρογράφος της Washington Post και ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. Φιναλίστ για το βραβείο Πούλιτζερ στη βιογραφία, είναι ο συγγραφέας, πιο πρόσφατα, του μπεστ σέλερ των New York Times «Reagan: His Life and Legend», το οποίο χαρακτηρίστηκε από τους New York Times ως ένα από τα 10 καλύτερα βιβλία του 2024.
Πηγή: The Washington Post