Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, παραδέχθηκε τη Δευτέρα ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω δανείου που θα βασίζεται στα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας φαίνεται πλέον «όλο και πιο δύσκολη», ενόψει μιας κρίσιμης συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη.
Η προειδοποίηση της Κάλας για το ολοένα στενότερο μονοπάτι προς την εξασφάλιση συμφωνίας σχετικά με τα δεσμευμένα δισεκατομμύρια της Ρωσίας έρχεται την ώρα που Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται στο Βερολίνο για να προσπαθήσουν να επηρεάσουν τη μορφή μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας, σε συζητήσεις με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και απεσταλμένους του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Επιμένουν ορισμένοι ηγέτες
Ηγέτες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, επιμένουν ότι η χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων είναι η μόνη αξιόπιστη μέθοδος για να διατηρήσει η Ευρώπη την Ουκρανία οικονομικά βιώσιμη από το επόμενο έτος.
Ωστόσο, ενόψει της συνόδου στις Βρυξέλλες, αυξάνονται οι φόβοι ότι η προσπάθεια αυτή θα μπορούσε να εκτροχιαστεί από την αντίθεση κρατών-μελών της ΕΕ, τα οποία δέχονται πιέσεις τόσο από τη Ρωσία όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ενώ ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ έχει αναφέρει απειλές από τη Ρωσία σε περίπτωση που οι Βρυξέλλες κατασχέσουν τα περιουσιακά στοιχεία —και η Μόσχα έχει ήδη κινηθεί νομικά κατά της βελγικής τράπεζας όπου φυλάσσεται το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων— δύο ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που εμπλέκονται στην προσπάθεια του δανείου δήλωσαν ότι και οι ΗΠΑ ασκούν πιέσεις στα κράτη της ΕΕ να αντιταχθούν στο σχέδιο.
«Οι Αμερικανοί δεν απαιτούν μόνο από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη που η Ρωσία δεν κατάφερε να καταλάβει, αλλά πιέζουν επίσης αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να μη χορηγήσουν στην Ουκρανία ένα δάνειο αποζημιώσεων ύψους 210 δισ. ευρώ», δήλωσε ένας από τους ανώτερους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Σύμφωνα με ένα διαρρεύσαν σχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ρωσίας, η Ουάσινγκτον σκοπεύει να κατευθύνει μέρος των περιουσιακών στοιχείων σε προσπάθειες ανασυγκρότησης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, ενώ οι ίδιοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν εγκαταλείψει τη βασική τους αντίθεση στη χρήση των περιουσιακών στοιχείων από την Ευρώπη για τη στήριξη της Ουκρανίας.
Ο Μερτς έχει ήδη επιμείνει ότι τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία δεν θα πρέπει να μεταφερθούν προς οικονομικό όφελος της Αμερικής.
«Πίεση από όλες τις πλευρές»
Μιλώντας κατά την άφιξή της σε συνάντηση υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες, η Κάλας σημείωσε ότι υπάρχει «σημαντική πίεση από όλες τις πλευρές» σχετικά με το δάνειο αποζημιώσεων, το οποίο χαρακτήρισε «την πιο αξιόπιστη επιλογή» για να παραμείνει το Κίεβο οικονομικά βιώσιμο από το επόμενο έτος.
«Αυτό [το δάνειο αποζημιώσεων] είναι αυτό πάνω στο οποίο εργαζόμαστε. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί και γίνεται όλο και πιο δύσκολο, αλλά κάνουμε τη δουλειά και έχουμε ακόμη μερικές ημέρες», τόνισε.
Το Βέλγιο εδώ και καιρό αντιτίθεται στη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη βοήθεια προς την Ουκρανία, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα έθετε σε κίνδυνο την ειρηνευτική διαδικασία και θα εξέθετε τις Βρυξέλλες σε νομικά αντίποινα από τη Ρωσία.
Τις τελευταίες ημέρες, η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Μάλτα τάχθηκαν κατά του σχεδίου, ενώ η Ουγγαρία και η Σλοβακία είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους ήδη από παλαιότερα. Το Σαββατοκύριακο, ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, τάχθηκε επίσης κατά του δανείου, λέγοντας ότι η Πράγα δεν θα παράσχει καμία οικονομική εγγύηση για να στηρίξει το Βέλγιο.
Η ΕΕ δεν χρειάζεται ομοφωνία για να αξιοποιήσει τα περιουσιακά στοιχεία, μετά την απόφαση της περασμένης εβδομάδας να χρησιμοποιηθούν έκτακτες εξουσίες για την επ’ αόριστον δέσμευσή τους. Μια ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία θα μπορούσε να περάσει ακόμη και αν και οι επτά χώρες που αναφέρθηκαν παραπάνω αντιταχθούν, δεδομένου ότι για μπλοκάρισμα απαιτείται μειοψηφία που να εκπροσωπεί το 35% του πληθυσμού της ΕΕ.
Ωστόσο, η Κάλας δήλωσε ότι «δεν θα είναι εύκολο» να παρακαμφθεί το Βέλγιο, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στη χώρα. «Νομίζω ότι είναι σημαντικό να είναι σύμφωνοι με ό,τι κι αν κάνουμε».
Οι απειλές κατά του Βελγίου φαίνεται να κλιμακώνονται.
Κοινή έρευνα των EU Observer, Humo, De Morgen και Dossier Center ανέφερε ότι η διευθύνουσα σύμβουλος της Euroclear, Βαλερί Ουρμπέν, έχει γίνει στόχος απειλών και εκφοβισμού από έναν Γάλλο τραπεζίτη που συμπαθεί τη Ρωσία και συνδέεται με την Euroclear, γεγονός που την ανάγκασε να προσλάβει ιδιωτική ασφάλεια.
Σε απάντηση, η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι «ορισμένες χώρες είναι πιο συνηθισμένες στις απειλές που προέρχονται από τη Ρωσία από ό,τι άλλες — αλλά θέλω να σας πω ότι αυτές είναι μόνο απειλές. Αν παραμείνουμε ενωμένοι, είμαστε πολύ πιο ισχυροί».