Το Ίδρυμα Ανθρωπιστικής Βοήθειας IHH, μια τουρκική οργάνωση που είναι περισσότερο γνωστή για τον στολίσκο Mavi Marmara του 2010, είναι εκτός νόμου στο Ισραήλ λόγω των δεσμών της με τη Χαμάς. Γιατί λοιπόν λειτουργεί ελεύθερα στη Γάζα;
Για περισσότερες ιστορίες από το The Media Line, επισκεφθείτε το themedialine.org
Πρόσφατα δημοσιευμένο βίντεο απεικονίζει οχήματα της IHH με τουρκικές σημαίες να μοιράζουν νερό και να καθαρίζουν τα ερείπια στον κατεστραμμένο από τον πόλεμο θύλακα. Με την πρώτη ματιά, μοιάζει με μια καλοήθη πράξη ανακούφισης. Αλλά για όσους γνωρίζουν το ιστορικό της IHH, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: ένα ακόμη παράδειγμα του πώς ομάδες με εξτρεμιστικό ιστορικό εκμεταλλεύονται την ανθρωπιστική κάλυψη για να εδραιώσουν την επιρροή τρομοκρατικών ομάδων και των κρατικών χορηγών τους – στην προκειμένη περίπτωση, της κυριαρχίας της Χαμάς και της τουρκικής επιρροής στη Γάζα.
Ιδρυμένο στην Τουρκία τη δεκαετία του 1990, η IHH έχει μια ιστορία που εκτείνεται πολύ πέρα από τα συσσίτια και τις πομπές βοήθειας. Σύμφωνα με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες και τις αναφορές ανοιχτών πηγών, η IHH εδώ και χρόνια διοχετεύει κεφάλαια και εξοπλισμό στη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς, βοηθά στην προμήθεια όπλων και βοηθά στην κατασκευή εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων στη Γάζα. Απαγορεύτηκε από το Ισραήλ το 2008. Όπως σημειώθηκε, το 2010, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στον στολίσκο που κατέληξε με αιματοχυσία, αφού ακτιβιστές που επέβαιναν σε αυτό επιτέθηκαν βίαια στις ισραηλινές δυνάμεις.
Το IHH είναι επίσης μέρος της Ένωσης του Καλού, ενός συνασπισμού «που έχει χαρακτηριστεί ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση» από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ για τη διοχέτευση κεφαλαίων στη Χαμάς. Οι ίδιες οι τουρκικές αρχές κάποτε έκαναν έφοδο στα γραφεία του IHH και βρήκαν όπλα και εγχειρίδια κατασκευής βομβών. Αυτό δεν είναι το βιογραφικό μιας ουδέτερης υπηρεσίας αρωγής.
Το ιστορικό του στην εκτροπή ανθρωπιστικής βοήθειας για εξτρεμιστικούς σκοπούς εκτείνεται πέρα από τη Γάζα. Στις δεκαετίες του 1990 και του 2000, το IHH βοήθησε στο λαθρεμπόριο όπλων σε μαχητικές παρατάξεις στη Συρία και βοήθησε Τσετσένους μαχητές στη μεταφορά κεφαλαίων στην Αλ Κάιντα στη Σαουδική Αραβία. Με το πρόσχημα της φιλανθρωπίας, το IHH έχει επανειλημμένα ενεργήσει ως μεσολαβητής για βίαιες εξτρεμιστικές ομάδες.
Αυτός δεν είναι ένας υποθετικός κίνδυνος. Το NGO Monitor, το ερευνητικό ινστιτούτο όπου εργάζομαι, έχει καταγράψει πολλές περιπτώσεις στις οποίες η Χαμάς έχει οικειοποιηθεί διεθνείς οργανισμούς βοήθειας για τους δικούς της στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους. Για παράδειγμα, τον Ιούνιο του 2016, η ισραηλινή αστυνομία Shin Bet συνέλαβε τον Mohammed El-Halabi, διευθυντή επιχειρήσεων στη Γάζα για τη διεθνή ΜΚΟ World Vision, με την κατηγορία της εκτροπής 50 εκατομμυρίων δολαρίων βοήθειας προς τη Χαμάς για την κατασκευή σηράγγων και άλλων τρομοκρατικών υποδομών.
Η υπόθεση World Vision δεν αποτελεί ανωμαλία, αλλά μάλλον μέρος ενός ευρύτερου συστήματος στο οποίο η Χαμάς χειραγωγεί συστηματικά τα ανθρωπιστικά κανάλια. Το NGO Monitor έχει περαιτέρω τεκμηριώσει πόσες ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στη Γάζα γνωρίζουν εδώ και καιρό τη συστηματική ενσωμάτωση της Χαμάς σε νοσοκομεία και πολιτικές υποδομές, αλλά επέλεξαν να συναινέσουν, κλείνοντας τα μάτια στην εκμετάλλευση ανθρωπιστικών χώρων από την ομάδα.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιχειρήσεις της IHH στη Γάζα ακολουθούν ένα παρόμοιο μοτίβο. Η Χαμάς και οι σύμμαχοί της οικειοποιούνται «ανθρωπιστικές» δομές για να διατηρήσουν τον έλεγχό τους, να έχουν πρόσβαση σε πόρους και να προωθήσουν την πολιτική τους ατζέντα. Το γεγονός ότι η IHH, από όλες τις ομάδες, λειτουργεί εκεί με τόσο επίσημη ιδιότητα, λίγες μέρες μετά την έναρξη της εκεχειρίας και καθώς η Χαμάς εργάζεται υπερωρίες για να αποκαταστήσει την εξουσία, υποδηλώνει ότι η παρουσία της δεν είναι τυχαία. Το IHH προσφέρει αυτό που η Χαμάς εκτιμά περισσότερο: πόρους, νομιμότητα και άμεση σύνδεση με την Άγκυρα.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, χρησιμοποιεί εδώ και καιρό το IHH ως εργαλείο ήπιας ισχύος. Δίνει στην Άγκυρα την εντύπωση συμπόνιας, ενώ παράλληλα σηματοδοτεί πίστη στους ισλαμιστές συμμάχους και ανυπακοή προς το Ισραήλ. Οι τουρκικές σημαίες που είναι ζωγραφισμένες σε φορτηγά του IHH στη Γάζα δεν είναι απλώς μια επιλογή branding – είναι ένα πολιτικό μήνυμα.
Όταν ένας οργανισμός με το ιστορικό του IHH οδηγεί φορτηγά ανθρωπιστικής βοήθειας σε μια περιοχή που διοικείται από τη Χαμάς, πρέπει να ερμηνεύεται μέσα από το πρίσμα μιας βάναυσης πολιτικής εκστρατείας που ντύνεται με ανθρωπιστική γλώσσα. Ομαλοποιεί την παρουσία οντοτήτων που συνδέονται με την τρομοκρατία, υπονομεύοντας γνήσιες ομάδες αρωγής που διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να λειτουργούν ανεξάρτητα και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.
Ηθική σήψη στην καρδιά του πολιτικοποιημένου ανθρωπισμού
Η παρουσία του IHH εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για τις κυβερνήσεις-δωρητές και τις υπηρεσίες του ΟΗΕ που συνεργάζονται με «τοπικούς εταίρους» στη Γάζα. Πόσοι από αυτούς γνωρίζουν ποιος βρίσκεται στην πραγματικότητα πίσω από τις αλυσίδες βοήθειας; Πόσοι μπορούν να πουν με βεβαιότητα ότι τα κεφάλαια και οι προμήθειές τους δεν οικειοποιούνται από παράγοντες όπως το IHH, των οποίων η πίστη βρίσκεται στη Χαμάς και την τουρκική κυβέρνηση, όχι στους πολίτες της Γάζας; Ουσιαστικά, βοηθούν οι πόροι των φορολογουμένων στην πραγματικότητα τους κατοίκους της Γάζας; Ή μήπως τους βλάπτουν ακόμη και;
Η επιστροφή του IHH στη Γάζα δεν είναι μια παράπλευρη ιστορία. Είναι μια προειδοποίηση. Σηματοδοτεί ότι παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες του Ισραήλ και της Αμερικής να απομονώσουν τα στρατιωτικά και οικονομικά δίκτυα της Χαμάς, οι ίδιοι παράγοντες βρίσκουν νέους τρόπους για να επανενταχθούν, αυτή τη φορά με ανθρωπιστικά προσχήματα. Η Χαμάς έχει ουσιαστικά ηττηθεί στρατιωτικά, αλλά συνεχίζει τις μάχες με νέους και ανησυχητικούς τρόπους.
Αυτό το έπος εκθέτει την ηθική σήψη στην καρδιά του πολιτικοποιημένου ανθρωπισμού, όπου οι κακοί παράγοντες εκμεταλλεύονται τα νόμιμα παγκόσμια ένστικτα συμπόνιας για να ενισχύσουν τα αδίστακτα καθεστώτα και να περιορίσουν την ήπια ισχύ του ελεύθερου κόσμου. Η Αμερική και οι σύμμαχοί της πρέπει να το αναγνωρίσουν αυτό για αυτό που είναι και να διασφαλίσουν ότι ομάδες όπως η IHH, που έχουν απαγορευτεί και έχουν επικριθεί για τους τρομοκρατικούς τους δεσμούς, δεν θα μπορούν πλέον να λειτουργούν ελεύθερα σε πολιτικά κενά με τεράστια διακυβεύματα.