Η Τουρκία θα συναντηθεί σήμερα (7/12) στην Ντόχα με τη Ρωσία και το Ιράν για να επιχειρήσει να βρει μια πολιτική και ειρηνική διέξοδο στη Συρία και να αποφύγει το χάος στην πόρτα της.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες της «Wall Street Journal», η – βρετανικής καταγωγής – σύζυγος του Σύρου Προέδρου, Άσμα Αλ Άσαντ, μαζί με τα τρία τους παιδιά, έφυγαν από τη Συρία την περασμένη εβδομάδα. Παράλληλα, δύο γαμπροί του Μπασάρ Αλ Άσαντ φέρεται να έχουν μεταβεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπως αναφέρει η εφημερίδα, επικαλούμενη πηγές ασφαλείας από τη Συρία και τον αραβικό κόσμο. Δεν είναι σαφές, ωστόσο, εάν ο ίδιος ο Μπασάρ Αλ Άσαντ βρίσκεται ακόμη στη χώρα. Ενώ αρχικά υπήρξαν πληροφορίες από φιλοκυβερνητικό τηλεοπτικό δίκτυο ότι ο Σύρος Πρόεδρος είχε μεταβεί στο Ιράν, το ίδιο δίκτυο ανακάλεσε αργότερα την είδηση.
Οι τρεις χώρες, οι οποίες στέλνουν στην Ντόχα τους υπουργούς Εξωτερικών τους, είναι από το 2017 εταίροι στο πλαίσιο της διαδικασίας της Αστάνα, η οποία άρχισε για να κάνει να σωπάσουν τα όπλα στη Συρία, χωρίς ωστόσο να έχουν συνταχθεί με την ίδια πλευρά στο πεδίο της μάχης.
Η Μόσχα και η Τεχεράνη έσπευσαν στο πλευρό του Σύρου Προέδρου, Μπασάρ Αλ Άσαντ, και τον βοήθησαν στρατιωτικά να συντρίψει την αντιπολίτευση, ενώ η Άγκυρα, χωρίς να εμπλέκεται άμεσα στο πεδίο, παρατηρεί ευμενώς τις προόδους που σημειώνουν τα κινήματα των ανταρτών. «Για την Άγκυρα, η αλλαγή της ισορροπίας των δυνάμεων στη Συρία αντιπροσωπεύει ταυτόχρονα μια ευκαιρία και ένα κίνδυνο», συνοψίζει ο Χάμις Κινίρ, αναλυτής του γραφείου συμβούλων Verisk Maplecroft.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ενρτογάν, ο οποίος κάλεσε αυτή την εβομάδα τον Μπασάρ Αλ Άσαντ «να συμφιλιωθεί με το λαό του», εξέφρασε, την Παρασκευή (6/12), την «επιθυμία» του «η προέλαση των ανταρτών να συνεχιστεί χωρίς προβλήματα», χωρίς να παραλείψει να αναφέρει ξεκάθαρα πως «στόχος [σ.σ. των ανταρτών] είναι η Δαμασκός», μετά το Χαλέπι και τη Χάμα. Στο κέντρο της εξίσωσης, τα περισσότερα από 900 χιλιόμετρα των συνόρων μεταξύ των δύο χωρών και τα σχεδόν 3 εκατομμύρια των Σύρων προσφύγων στην Τουρκία.
Ποιοι οι στόχοι Τουρκίας, Ρωσίας και Ιράν για τη Συρία
Επί του παρόντος, «ο ακριβής ρόλος της Τουρκίας στη (σημερινή) κατάσταση παραμένει αντικείμενο εικασιών», γράφει ο Ομέρ Οζκιζιλτσίκ, ερευνητής στο Atlantic Council στην Άγκυρα, προσθέτοντας: «Το σίγουρο είναι, όμως, πως, χωρίς να έχει εμπλακεί άμεσα, η Τουρκία έδωσε το πράσινο φως της για την επίθεση». Εξάλλου, εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο, η τουρκική κυβέρνηση γνώριζε για τις προετοιμασίες, παρ’ όλο που οι σχέσεις της είναι παραδοσιακά «περίπλοκες» με την ισλαμιστική οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ (HTS) που διεξάγει την επίθεση στη Συρία.
Το ουσιώδες για την Τουρκία «είναι η σταθερότητα στη Συρία και μια ζώνη ασφαλείας στην οποία θα μπορούσαν να επιστρέψουν οι Σύροι πρόσφυγες», λέει η Γκιονούλ Τολ, διευθύντρια αρμόδια για την Τουρκία στο Middle East Institute στην Ουάσινκτον. Με αυτό τον στόχο, εκτιμά, η Ρωσία και ο Ερντογάν θα μπορούσαν να επιδιώξουν «να προωθήσουν μια μεταβατική κυβέρνηση χωρίς τον Μπασάρ Αλ Άσαντ, αλλά με ορισμένα στοιχεία του καθεστώτος του και της αντιπολίτευσης».
Τους τελευταίους μήνες, το χέρι που έτεινε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον γείτονά του και ακόμη και η πρόσκλησή του να τον συναντήσει παρέμειναν νεκρό γράμμα, καθώς ο Πρόεδρος της Συρίας, Μπασάρ Αλ Άσαντ, απαίτησε να υπάρξει προηγουμένως αποχώρηση από τη βορειοδυτική Συρία των τουρκικών δυνάμεων, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί εκεί για να πολεμήσουν εναντίον των Κούρδων μαχητών.
Ο Πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, εκτιμά η Γκιονούλ Τολ, εκνευρίσθηκε απ’ αυτή την απουσία απάντησης εκ μέρους του Σύρου Προέδρου. Εντούτοις, «ο Ερντογάν δεν προωθεί πλέον την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ Αλ Άσαντ, που θα δημιουργούσε ένα κενό από το οποίο θα μπορούσαν να επωφελήθουν η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος και οι κουρδικές οργανώσεις», σύμφωνα πάντα με την Γκιονούλ Τολ. «Ο Μπασάρ Αλ Άσαντ κατάφερε να εκνευρίσει όλους, περιλαμβανομένων των Ιρανών, των Ρώσων και των Τούρκων, επειδή σέρνει τα πόδια του στις προσπάθειες να επιτευχθούν συμφωνίες με την Τουρκία και τους άλλους», υπογραμμίζει η ίδια.
Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει επισημάνει την έλλειψη υποστήριξης του Μπασάρ Αλ Άσαντ μετά τον θάνατο του ηγέτη της λιβανικής Χεζμπολάχ, του Χασάν Νασράλα, ο οποίος είχε σπεύσει να τον βοηθήσει. Η Τεχεράνη θα ήταν, επίσης, αναμφίβολα έτοιμη να διαπραγματευθεί με μια νέα ομάδα, εκτιμά η Γκιονούλ Τολ. Ο Σινάν Ουλγκέν, ερευνητής στο Carnegie Europe στην Άγκυρα, αναρωτιέται «αν η Ρωσία και το Ιράν εξακολουθούν να επιθυμούν να υποστηρίξουν τη Συρία, εξακολουθούν άραγε να έχουν την ικανότητα να το κάνουν;».
Η Σύνοδος της Ντόχα θα μπορούσε, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, να σφραγίσει την τύχη του Προέδρου της Συρίας, Μπασάρ Αλ Άσαντ, εκτιμούν οι ειδικοί, καθώς συμμετέχει σ’ αυτή, απέναντι στον Ρώσο υπουργό Σεργκέι Λαβρόφ, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας Χακάν Φιντάν, πιστός του αρχηγού του κράτους και πρώην επικεφαλής των Τουρκικών Υπηρεσιών Πληροφοριών. «Ο Χακάν Φιντάν γνωρίζει το συριακό ζήτημα, το πεδίο και κυρίως όλους τους πρωταγωνιστές: Τα κράτη, αλλά επίσης τις ένοπλες οργνώσεις και τις πολιτοφυλακές που είναι παρούσες», διαβεβαιώνει ο Σινάν Ουλγκέν.
Ο Χακάν Φιντάν δέχθηκε, τέλος, αυτή την εβδομάδα τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος μετέβη στην Άγκυρα αφού πέρασε από τη Δαμασκό.