«Κάθε σεισμός που γίνεται σε αυτές τις περιοχές είναι για εμάς προάγγελος του μεγάλου σεισμού που περιμένουμε στην Κωνσταντινούπολη. Τέτοιου μεγέθους σεισμοί αλλά και μικρότεροι σπάνε σιγά σιγά τα ρήγματα και οδηγούν σε μεγάλους σεισμούς. Σαν να είναι μια προετοιμασία. Ανοίγει το μεγάλο ρήγμα που θα προκληθεί. Αυτοί οι σεισμοί είναι τα σημάδια του μεγάλου σεισμού», ανέφερε ο Τούρκος σεισμολόγος Χουσεΐν Οζτούρκ, προειδοποιώντας και αυτός από την πλευρά του τους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης να είναι προετοιμασμένοι ανά πάσα στιγμή.
Η Τουρκία, μετά τους δίδυμους φονικούς σεισμούς της 6ης Φεβρουαρίου 2023 μεγέθους 7,8 ρίχτερ και 7,5 Ρίχτερ στο Καχραμάνμαρας, στη νοτιοανατολική πλευρά της χώρας, έχει στρέψει την προσοχή της στην Κωνσταντινούπολη, και συγκεκριμένα στο ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο έχει δύο τμήματα, το βόρειο και το νότιο, και είχε δώσει στις 17 Αυγούστου του 1999 τον φονικό σεισμό των 7,4 ρίχτερ στο Ιζμίτ.
«Ο βορειότερος κλάδος του ρήγματος προσεγγίζει την Κωνσταντινούπολη και περνά κάτω από τα Πριγκιποννήσια. Αυτό το κομμάτι λοιπόν, όπως λέμε στη γλώσσα των επιστημόνων, έχει “κλειδώσει” για να δώσει σεισμό. Η περιοχή αυτή έχει μελετηθεί πάρα πολύ. Από το 2004 οι επιστήμονες έχουν βγάλει μελέτες που δίνουν πιθανότητα 35%-70% για ένα σεισμό άνω των 7 ρίχτερ και μέχρι το 2034. Ωστόσο, τον ακριβή χρόνο εκδήλωσης ενός τέτοιου σεισμού δεν το γνωρίζει κανείς», ανέφερε στον «Ε.Τ.» ο αναπληρωτής διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, σεισμολόγος Βασίλης Καραστάθης, ο οποίος πρόσθεσε: «Αυτή τη στιγμή ένα debate που γίνεται μεταξύ των επιστημόνων είναι αν θα σπάσει ένα κομμάτι από το ρήγμα αυτό ή αν θα σπάσει όλο το ρήγμα. Αν σπάσει ένα κομμάτι του, τότε θα μιλάμε για άλλο μέγεθος σεισμού από το εάν σπάσει όλο το ρήγμα. Και αυτό είναι το θέμα συζήτησης μεταξύ των επιστημόνων τώρα στην Τουρκία. Αλλά το πότε θα σπάσει κανείς δεν το ξέρει», τονίζει ο κ. Καραστάθης.
Από την πλευρά του, ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Αθανάσιος Γκανάς, εξήγησε: «Για την Κωνσταντινούπολη έχουν γίνει διευρυμένες έρευνες και με ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς το ρήγμα είναι υποθαλάσσιο και περνάει από τα Πριγκιποννήσια νοτίως και συνεχίζει μέχρι τον Μαρμαρά. Εκεί, στα Πριγκιποννήσια, υπάρχει το κομμάτι του ρήγματος που δεν έσπασε το 1999. Αυτό, αν σπάσει τώρα, θα δώσει έναν σεισμό 7,5 ρίχτερ. Είναι ώριμο να σπάσει, έχει να δώσει σεισμό 400 χρόνια και κάποια στιγμή σύντομα θα γίνει αυτό».
ΒΟΡΕΙΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ
Περιμένουμε αύξηση σεισμικότητας
Ο κ. Γκανάς αναφέρθηκε και στο θέμα αναφορικά με το πόσο θα επηρεάσει τον ελλαδικό χώρο ένας ενδεχόμενος μεγάλος σεισμός στην Κωνσταντινούπολη. «Σε ενδεχόμενο πολύ ισχυρού σεισμού στην Κωνσταντινούπολη βραχυπρόθεσμα ίσως επηρεαστούν κάποιες περιοχές στον ελλαδικό χώρο. Περιμένουμε δηλαδή μια αύξηση της σεισμικότητας στο Βόρειο Αιγαίο και στο Κεντρικό, αλλά δεν μπορούμε να πούμε κάτι άλλο, γιατί κι εμείς εκτιμήσεις κάνουμε με βάση το ιστορικό και τη στατιστική». Πάντως, σε ανάρτησή του, ο σεισμολόγος και διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Γεράσιμος Χουλιάρας, ανέφερε ότι το ποσοστό εκδήλωσης ενός πολύ ισχυρού σεισμού που θα επηρεάσει άμεσα την Κωνσταντινούπολη είναι 43,6%, ενώ σύμφωνα με τη μέθοδο που εφαρμόζει στην πρόγνωση σεισμών, τα αποτελέσματα για έναν πολύ ισχυρό σεισμό αυτή τη στιγμή είναι «φτωχά».
ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ
Κίνδυνος για την Αγια-Σοφιά
Ο Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής Γεωλογίας και Φυσικών Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, μιλώντας στον «Ε.Τ.», εξήγησε από την πλευρά του ότι κανείς δεν ξέρει εάν θα εκδηλωθεί άμεσα ο σεισμός που περιμένουν στην Κωνσταντινούπολη. «Η άποψη και Τούρκων και Ιαπώνων και άλλων επιστημόνων είναι ότι επίκειται ένας μεγάλος σεισμός στην Κωνσταντινούπολη και το τεκμηριώνουν όλες οι επιστημονικές ομάδες. Οι τελευταίοι σεισμοί που είχαμε στην Προύσα και στα Δαρδανέλια θεωρούνται από πολλούς ότι είναι το έναυσμα για την εν λόγω σεισμική δραστηριότητα στην Κωνσταντινούπολη», είπε αρχικά και επεσήμανε: «Μπορεί να γίνει σε δύο ή σε πέντε χρόνια ή σε περισσότερα. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι έχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο ρήγμα, το ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο έχει ένα μήκος της τάξεως των 1.500 χιλιομέτρων, από την Κασπία μέχρι το Αιγαίο, χωρίζεται σε 13 μεγάλα κομμάτια, τα 12 κομμάτια έχουν σπάσει και έχουν δώσει μεγάλους σεισμούς.
Το τελευταίο κομμάτι που αναμένεται να σπάσει είναι αυτό που είναι νότια της Κωνσταντινούπολης, στον Κόλπο του Μαρμαρά. Διαπιστώθηκε ότι έπρεπε ήδη να έχει γίνει ένας σεισμός μέχρι το 2020, όμως, δεν έγινε ο σεισμός αυτός. Οσο περνάει ο χρόνος, οι πιθανότητες αυξάνουν και μαζί αυξάνει και το μέγεθος του σεισμού, αφού συσσωρεύεται μεγάλη ενέργεια».
Εκείνο που επεσήμανε ιδιαίτερα ο κ. Λέκκας είναι το γεγονός πως, όταν γίνει ένας τέτοιος σεισμός, η Αγια-Σοφιά θα επηρεαστεί άμεσα. «Το κέλυφος του ιστορικού μνημείου έχει 1.500 χρόνια. Τα στατικά στοιχεία του έχουν υποστεί φθορές. Εχει φθορές εξωτερικές και εσωτερικές, και παρόλο που υπάρχει πρόγραμμα ενίσχυσης της στατικότητας, δεν έχει γίνει, επομένως, είναι ένα μνημείο ευάλωτο στους σεισμούς.
Οταν γίνει ένας τέτοιος σεισμός, θα έχουμε τεράστιες επιπτώσεις στην παλιά Κωνσταντινούπολη. Γιατί ναι μεν οι περιοχές προς το καινούργιο αεροδρόμιο έχουν σύγχρονες κατασκευές και αντισεισμικό σχεδιασμό, από την άλλη δε, αν κρίνουμε από αυτό που είδαμε στην Αντιόχεια τον Φεβρουάριο του 2023, καταλαβαίνουμε ότι η ποιότητα των κατασκευών τους δεν είναι τόσο καλή.
Αρα, θα έχουμε μεγάλες επιπτώσεις. Ετσι, η Αγια-Σοφιά έχει υψηλή τρωτότητα απέναντι σε έναν ισχυρό σεισμό εξαιτίας των αλλοιώσεων και της φθοράς που έχει υποστεί. Βέβαια, δεν ξέρουμε αν θα καταρρεύσει σε έναν τόσο μεγάλο σεισμό, και το απευχόμαστε, αλλά σίγουρα θα έχει σημαντικές ζημιές και αυτή είναι η ανησυχίας μας».