Η κυβέρνηση της Αλβανίας βάζει έμμεσα θέμα «Τσάμηδων» στο τραπέζι του διαλόγου με την Ελλάδα, ανακινώντας ένα θέμα που από την ελληνική πλευρά θεωρείται ανύπαρκτο. Συγκεκριμένα μιλάει για άρση του εμπολέμου με την Αλβανία, κάτι που θ’ ανοίξει τη διαδικασία, κατά τους Αλβανούς, της επιστροφής των απαλλοτριωμένων περιουσιών των «Τσάμηδων» στη Θεσπρωτία, όπου κατά τα χρόνια της Κατοχής ανέπτυξαν εγκληματική δράση.
Ειδικότερα η υπουργός Εξωτερικών της Αλβανίας Elisa Spiropali κατά την πρόσφατη συνάντησή της στην Αθήνα με τον Έλληνα ομόλογό της Γεώργιο Γεραπετρίτη δήλωσε ότι «η Αλβανία υποστηρίζει την όσο το δυνατόν ταχύτερη ολοκλήρωση της κατάργησης κάθε αναχρονιστικής νομικής αναφοράς που προέρχεται από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και έχει επιπτώσεις στις σημερινές σχέσεις, η οποία δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα των σχέσεών μας ως συμμάχων και ως φίλων».
Το ίδιο είχε ζητήσει και το 2022, όταν είχε συναντηθεί και με τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκο Δένδια, ένα αίτημα που προβάλλει με ένταση στην Αλβανία το κόμμα των «Τσάμηδων».
Ο Γ. Γεραπετρίτης
Ο κ. Γεραπετρίτης κάλεσε την Αλβανία να υπερβεί «τους κινδύνους που δημιουργούνται από αθέμιτες εξωτερικές επεμβάσεις, όπως επίσης από την αναζωπύρωση στερεοτυπικών αντιλήψεων και παρωχημένου εθνικιστικού και αναθεωρητικού λόγου, στοιχεία τα οποία δεν συμβάλλουν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και σχέσεων καλής γειτονίας».
Και πρόσθεσε: «Οφείλεται δε ιδιαίτερη μέριμνα στον σεβασμό στην προστασία και κατοχύρωση των δικαιωμάτων της γηγενούς Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας που αποτελεί μείζονα προτεραιότητα για εμάς, αλλά και συνολικά για την εμπέδωση του κράτους δικαίου».
Για το «εμπόλεμο»…
Επί πολλά χρόνια, οι αλβανικές κυβερνήσεις επανέρχονται στο αίτημα άρσης του εμπολέμου μεταξύ των δύο χωρών. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Πλην των διεκδικήσεων περιουσιών, ενυπάρχει και ο αλυτρωτισμός.
Τι ακριβώς, όμως, είναι το εμπόλεμο; Τον Απρίλιο του 1939, επί βασιλείας Αχμέτ Ζώγου, η αλβανική Βουλή αποφάσισε ότι όποια χώρα βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με την Ιταλία, θεωρείται εχθρική για την Αλβανία. Το Νοέμβριο του 1940, αμέσως μετά την εισβολή, η Ελλάδα κήρυξε με τη σειρά της τον πόλεμο στην Αλβανία.
Το 1944 ο Ενβέρ Χότζα, στο συνέδριο της Πρεμετής, όπου έθεσε τις βάσεις του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία, διακήρυξε την ακύρωση όλων των αποφάσεων των προηγούμενων κυβερνήσεων. Τον Ιούλιο του 1992, η κυβέρνηση Μπερίσα ακύρωσε με τη σειρά της όλες τις αποφάσεις του κομμουνιστικού καθεστώτος, άρα επανέφερε σε ισχύ και εκείνες των κυβερνήσεων του βασιλιά Ζώγου. Έτσι, έχουμε μέχρι σήμερα το «αλβανικό εμπόλεμο», που θέσπισε η αλβανική Βουλή το 1939, το οποίο δεν καταργήθηκε με ειδικό νόμο, ούτε από το κομμουνιστικό καθεστώς, ούτε από τις μετέπειτα δημοκρατικές κυβερνήσεις.
Το 1988, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου) ήρθη η εμπόλεμη κατάσταση, αλλά δεν ψηφίστηκε ειδικός νόμος περί τούτου.
Η αλβανική πλευρά δεν αρκείται στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του 1987 και επιμένει ότι πρέπει να υπάρξει κύρωση μέσω του ελληνικού Κοινοβουλίου.
Η κύρωση συνδέεται και με διεκδίκηση περιουσιών Αλβανών υπηκόων στην Ελλάδα.
Εγκλήματα «Τσάμηδων»
Να σημειωθεί ότι από το 1945 ως και το 1947, καταδικάστηκαν ερήμην, ως εγκληματίες πολέμου, για όσα εγκλήματα διέπραξαν κατά την Κατοχή κατά του χριστιανικού πληθυσμού, 1.701 Μουσουλμάνοι «Τσάμηδες». Οι 911 (ποσοστό 53,6%) σε θάνατο, 489 (ποσοστό 28,7%) σε ισόβια και 301 (ποσοστό 17,7%) σε φυλάκιση. Από επίσημες εκθέσεις, προκύπτει ότι το 1941 δολοφονήθηκαν από τους Τσάμηδες στη Θεσπρωτία 283 Έλληνες Χριστιανοί. Το 1942, δολοφονήθηκαν 438 Χριστιανοί, ανάμεσά τους και ο αναπληρωτής νομάρχης Γεώργιος Βασιλάκος, 7 χωριά λεηλατήθηκαν και στη συνέχεια πυρπολήθηκαν. Το 1943, σημαδεύτηκε από τα εγκλήματα στην περιοχή του Φαναρίου και τη δολοφονία 49 προκρίτων της Παραμυθιάς. Κατά τις επιχειρήσεις του Φεβρουαρίου 1944, 2332 σπίτια πυρπολήθηκαν, 209 γυναίκες και κορίτσια βιάστηκαν και άρπαξαν δεκάδες χιλιάδες ζώα. Η ακίνητη περιουσία τους, απαλλοτριώθηκε από το Ελληνικό Δημόσιο. Η αγροτική τους περιουσία παραχωρήθηκε σε ακτήμονες, ενώ η αστική τους εκποιήθηκε απευθείας ή με δημοπρασίες σε άστεγους.
Απέναντι στον Αλβανικό αλυτρωτισμό, που, αλλοιώνοντας και διαστρεβλώνοντας και αγνοώντας την αμείλικτη ιστορική πραγματικότητα, μιλάει για «την πατρίδα της Τσαμουριάς» (!) και «περί γενοκτονίας των “Τσάμηδων” από τους Έλληνες» (!) είναι ανάγκη να τονισθεί η λανθάνουσα κατάσταση των παράλογων και ακραίων διεκδικήσεων, όταν μάλιστα η αλήθεια είναι τόσο αποκαλυπτική.
Και να αναδειχθεί ότι, μακριά από τις σκιές του παρελθόντος, χωρίς να εγείρονται αστήρικτες απαιτήσεις, σ’ ένα ανύπαρκτο ζήτημα, όπως είναι το «Τσάμικο», μπορούν οι δύο λαοί, ο Αλβανικός και ο Ελληνικός, που έχουν πολλά κοινά και ενωτικά στοιχεία, να καλλιεργήσουν και να αναπτύξουν κλίμα εποικοδομητικής συνεργασίας, μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες, με τη διασφάλιση των δικαιωμάτων της Ελληνικής Μειονότητας, που θα διασφαλίσει και την Ευρωπαϊκή πορεία της γειτονικής χώρας.