Ρούτε αποφεύγει να πάρει θέση για το casus belli: «Δεν είμαι εδώ για να σχολιάζω, αλλά για να κρατώ ενωμένο το ΝΑΤΟ»
Η συζήτηση γύρω από το τουρκικό casus belli έφτασε μέχρι την αίθουσα Τύπου της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, μετά τη δημόσια παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος χαρακτήρισε την απειλή πολέμου της Τουρκίας κατά της Ελλάδας «ιστορική ανορθογραφία» και κάλεσε την Άγκυρα να την εγκαταλείψει οριστικά.
Ωστόσο, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέφυγε να υιοθετήσει οποιαδήποτε θέση επί της ουσίας, επιλέγοντας να κινηθεί στη γνώριμη γραμμή της Συμμαχίας περί διατήρησης της συνοχής μεταξύ των κρατών-μελών.
Η στάση του επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά ότι το ΝΑΤΟ δεν επιθυμεί να εμπλακεί δημόσια στις ελληνοτουρκικές διαφορές, επιδιώκοντας να προστατεύσει την εσωτερική ισορροπία της Συμμαχίας σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων.
Η ερώτηση για το casus belli και η προσεκτική απάντηση Ρούτε
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, ο Μαρκ Ρούτε δέχθηκε ερώτηση από Τουρκάλα δημοσιογράφο σχετικά με τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το casus belli.
Αντί να τοποθετηθεί επί της ουσίας, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ επέλεξε να διατηρήσει αποστάσεις.
«Δεν είμαι εδώ για να σχολιάζω. Είμαι εδώ για να διατηρώ την ενότητα της Συμμαχίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Με τη φράση αυτή ο Ρούτε απέφυγε να αξιολογήσει είτε τις ελληνικές θέσεις είτε τη διατήρηση του τουρκικού casus belli, παραμένοντας στο πλαίσιο της παραδοσιακής πολιτικής ουδετερότητας που ακολουθεί η Συμμαχία σε διμερείς διαφορές μεταξύ κρατών-μελών.
«Σε μια Συμμαχία 32 χωρών υπάρχουν και διαφωνίες»
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ αναγνώρισε ότι είναι φυσιολογικό να υπάρχουν εντάσεις ανάμεσα στους συμμάχους.
Όπως είπε:
«Έχουμε μια Συμμαχία 32 κρατών-μελών. Είναι φυσικό να υπάρχουν διμερείς συζητήσεις και, ορισμένες φορές, ενόχληση μεταξύ εταίρων.»
Με τη διατύπωση αυτή ο Ρούτε ουσιαστικά αναγνώρισε ότι οι διαφορές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα μόνιμα ζητήματα που καλείται να διαχειρίζεται το ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, απέφυγε να αποδώσει ευθύνες ή να λάβει θέση υπέρ οποιασδήποτε πλευράς.
«Οι δημόσιες δηλώσεις δεν βοηθούν – Η δουλειά γίνεται στο παρασκήνιο»
Ο Μαρκ Ρούτε εξήγησε ότι αποφεύγει συστηματικά να σχολιάζει δημόσια διμερή ζητήματα, καθώς θεωρεί ότι αυτό περιορίζει τη δυνατότητα διαμεσολάβησης της Συμμαχίας.
«Δεν σχολιάζω δημοσίως τέτοια ζητήματα, ώστε στο παρασκήνιο να μπορώ να είμαι χρήσιμος όταν χρειάζεται», σημείωσε.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποτυπώνει τη στρατηγική του ΝΑΤΟ να αντιμετωπίζει τις ελληνοτουρκικές διαφορές κυρίως μέσω διακριτικών διπλωματικών επαφών και όχι μέσω δημόσιων παρεμβάσεων.
Το μήνυμα Μητσοτάκη από την Άγκυρα
Οι δηλώσεις Ρούτε ήρθαν λίγες ώρες μετά τη σαφή παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε χαρακτηρίσει το τουρκικό casus belli «ιστορική ανορθογραφία», υπογραμμίζοντας ότι η απειλή πολέμου μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ δεν συνάδει ούτε με το πνεύμα της Συμμαχίας ούτε με τις αρχές της καλής γειτονίας.
Παράλληλα, τόνισε ότι έχει ήδη θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα και στις απευθείας συνομιλίες του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υποστηρίζοντας ότι «ήρθε η ώρα να αφήσουμε πίσω μας την απειλή πολέμου».
Το ΝΑΤΟ επιλέγει την ισορροπία αντί της αντιπαράθεσης
Η στάση του Μαρκ Ρούτε δεν αποτελεί έκπληξη.
Διαχρονικά, η Συμμαχία αποφεύγει να εμπλακεί δημόσια σε ζητήματα που αφορούν τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, επιδιώκοντας να διατηρήσει την επιχειρησιακή συνοχή της σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και οι νέες προκλήσεις ασφαλείας απαιτούν τη συνεργασία όλων των κρατών-μελών.
Για τον λόγο αυτό, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ προτίμησε να εστιάσει στην ανάγκη διατήρησης της ενότητας, αποφεύγοντας οποιαδήποτε δημόσια τοποθέτηση που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως παρέμβαση υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς.
Το casus belli παραμένει ανοικτή πληγή στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας
Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης των τελευταίων μηνών, το casus belli εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά αγκάθια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι η διατήρηση μιας επίσημης απειλής πολέμου από χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ απέναντι σε άλλο σύμμαχο είναι ασύμβατη με τις αρχές της Συμμαχίας και με το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας.
Από την άλλη πλευρά, η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αποσύρει την απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, διατηρώντας το ζήτημα στο τραπέζι ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Αθήνα.
Η απάντηση του Μαρκ Ρούτε δείχνει ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, το ΝΑΤΟ δεν προτίθεται να διαδραματίσει δημόσιο ρόλο στην επίλυση αυτού του ζητήματος, επιλέγοντας τη διακριτική διπλωματία και την προστασία της συνοχής της Συμμαχίας.