Ξεκίνησε η πρώτη μάχη στο Κογκρέσο για να μπλοκαριστεί η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35
Η πρώτη οργανωμένη νομοθετική προσπάθεια στο αμερικανικό Κογκρέσο για να αποτραπεί η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη στην Ουάσιγκτον.
Δεκαοκτώ Δημοκρατικοί βουλευτές, χωρίς τη στήριξη Ρεπουμπλικανών, με επικεφαλής τη βουλευτή Ντίνα Τάιτους (Dina Titus) και τη συμμετοχή αρκετών επιφανών μελών του Congressional Hellenic Caucus, απέστειλαν επιστολή προς τον ηγέτη της Ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Στιβ Σκαλίζ, και τον επικεφαλής των Δημοκρατικών, Χακίμ Τζέφρις.
Στην επιστολή τους ζητούν από την ηγεσία της Βουλής να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο νομοθετικό εργαλείο, προκειμένου να εμποδίσει οποιαδήποτε προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35 Joint Strike Fighter.
Γιατί η επιστολή απευθύνεται και στους δύο ηγέτες της Βουλής
Η αποστολή της επιστολής και στους δύο επικεφαλής της Βουλής δεν είναι τυχαία.
Οι βουλευτές επικαλούνται το Άρθρο 216 του νόμου CAATSA, το οποίο προβλέπει ειδική και ταχεία κοινοβουλευτική διαδικασία για ζητήματα που αφορούν κυρώσεις.
Σε αντίθεση με ένα συνηθισμένο Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας (Joint Resolution of Disapproval), το συγκεκριμένο άρθρο επιτρέπει την έναρξη της διαδικασίας μόνο από τον ηγέτη της πλειοψηφίας ή τον ηγέτη της μειοψηφίας στη Βουλή.
Με την επιστολή τους, οι βουλευτές καλούν τόσο τον Σκαλίζ όσο και τον Τζέφρις να είναι έτοιμοι να ενεργοποιήσουν άμεσα αυτή τη διαδικασία, εάν η κυβέρνηση επιχειρήσει να επαναφέρει την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35.
Ανησυχία για τις κινήσεις του Τραμπ
Οι νομοθέτες εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει την αποκατάσταση της συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Υπενθυμίζουν τις πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, όπου είχε αφήσει να εννοηθεί ότι προετοιμάζει «ένα μεγάλο δώρο» προς τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επιβεβαίωσε πως η κυβέρνηση διεξάγει επίσημη νομική αξιολόγηση, προκειμένου να εξεταστεί εάν και με ποιον τρόπο μπορεί να προχωρήσει μια τέτοια απόφαση.
Υπενθυμίζουν γιατί η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα
Στην επιστολή τονίζεται ότι η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
Η αμερικανική κυβέρνηση είχε τότε κρίνει ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των F-35 και των S-400 δημιουργεί μη αποδεκτό κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων πληροφοριών σχετικά με τις επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού μαχητικού πέμπτης γενιάς.
Οι κυρώσεις CAATSA παραμένουν σε ισχύ
Οι βουλευτές υπενθυμίζουν επίσης ότι η ίδια η κυβέρνηση Τραμπ είχε επιβάλει τον Δεκέμβριο του 2020 κυρώσεις CAATSA στην τουρκική Προεδρία Αμυντικής Βιομηχανίας.
Οι κυρώσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί στην κατοχή της το ρωσικό σύστημα S-400.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο Νόμος περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας των ΗΠΑ για το οικονομικό έτος 2020 (FY2020 NDAA) απαγορεύει ρητά την παράδοση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν:
- η Άγκυρα πάψει να διαθέτει τους S-400
- δεσμευθεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ ξανά το συγκεκριμένο σύστημα
- επιβεβαιώσει ότι δεν έχει παραλάβει επιπλέον εξοπλισμό σχετικό με τους S-400 ή άλλα συστήματα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία.
Η κατάθεση Ρούμπιο στο Κογκρέσο
Η επιστολή επικαλείται ακόμη την κατάθεση του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής στις 3 Ιουνίου.
Ο Ρούμπιο είχε δηλώσει ότι:
η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να δεσμεύεται από την ισχύουσα νομοθεσία και δεν μπορεί να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35 όσο οι υφιστάμενοι νομικοί περιορισμοί παραμένουν σε ισχύ.
Προειδοποιήσεις για τις γεωπολιτικές συνέπειες
Πέρα από τα νομικά επιχειρήματα, οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα έστελνε ένα ιδιαίτερα αρνητικό στρατηγικό μήνυμα προς τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερα.
Στην επιστολή γίνεται αναφορά:
- στην επιθετική στάση της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο
- στη στρατιωτική υποστήριξη που παρείχε στο Αζερμπαϊτζάν κατά τις επιχειρήσεις εναντίον της Αρμενίας
- στη στάση της Άγκυρας απέναντι στο Ισραήλ
Μάλιστα, οι συντάκτες υπενθυμίζουν ότι ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει δημόσια πως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «δεν είναι μεγάλος φίλος του Ισραήλ».
«Το Κογκρέσο πρέπει να έχει τον τελευταίο λόγο»
Οι βουλευτές καταλήγουν ότι ο νόμος CAATSA θεσπίστηκε με συντριπτική διακομματική πλειοψηφία, ακριβώς για να διασφαλιστεί ότι το Κογκρέσο —και όχι αποκλειστικά ο εκάστοτε πρόεδρος— θα διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο στις αποφάσεις που αφορούν τη μεταφορά προηγμένης αμερικανικής στρατιωτικής τεχνολογίας σε χώρες που έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές αμυντικές συναλλαγές με τη Ρωσία.
Όπως υπογραμμίζουν, η διατήρηση της αξιοπιστίας αυτού του νομικού πλαισίου είναι κρίσιμη όχι μόνο για την εφαρμογή της αμερικανικής νομοθεσίας, αλλά και για την αξιοπιστία της πολιτικής κυρώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι σε κράτη που εξετάζουν την αγορά ρωσικών οπλικών συστημάτων.
Η επιστολή που έγραψε η βουλευτής Ντίνα Τάιτους και συνεπέγραψαν ακόμα 17 συνάδελφοι της