Ένα από τα πιο κοινά τεχνητά γλυκαντικά στον κόσμο πρόκειται να κηρυχθεί πιθανό καρκινογόνο τον επόμενο μήνα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση της διαδικασίας, όπως δημοσίευσε αποκλειστικά το Reuters.
Η ασπαρτάμη, που χρησιμοποιείται σε προϊόντα από αναψυκτικά διαίτης τύπου Cola έως τσίχλες και ορισμένα ποτά, θα καταγραφεί τον Ιούλιο ως “πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο” για πρώτη φορά από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), ερευνητικό τμήμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για τον καρκίνο, ανέφεραν οι πηγές.
Η απόφαση της IARC, που οριστικοποιήθηκε νωρίτερα αυτό το μήνα ύστερα από μια συνάντηση των εμπειρογνωμόνων της ομάδας, έχει σκοπό να αξιολογήσει εάν κάτι είναι πιθανός κίνδυνος ή όχι, με βάση όλα τα δημοσιευμένα στοιχεία.
Δεν λαμβάνει υπόψη την ποσότητα που μπορεί να καταναλώσει ένα άτομο με ασφάλεια. Αυτή η ενημέρωση έρχεται από μια ξεχωριστή επιτροπή εμπειρογνωμόνων του ΠΟΥ για τα πρόσθετα τροφίμων, γνωστή ως JECFA (η Κοινή Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του ΠΟΥ και του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας για τα Πρόσθετα Τροφίμων), μαζί με προσδιορισμούς από εθνικές ρυθμιστικές αρχές.
Ωστόσο, παρόμοιες αποφάσεις της IARC στο παρελθόν για διαφορετικές ουσίες έχουν εγείρει ανησυχίες στους καταναλωτές σχετικά με τη χρήση τους, έχουν οδηγήσει σε αγωγές και πίεσαν τους κατασκευαστές να αναδημιουργήσουν συνταγές και να κάνουν αλλαγές με εναλλακτικές ουσίες. Αυτό οδήγησε σε κριτική ότι οι εκτιμήσεις της IARC μπορεί να προκαλούν σύγχυση στο κοινό.
Η JECFA, η επιτροπή του ΠΟΥ για τα πρόσθετα, εξετάζει επίσης τη χρήση της ασπαρτάμης φέτος. Η συνεδρίασή της ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου και πρόκειται να ανακοινώσει τα ευρήματά της την ίδια ημέρα που η IARC θα δημοσιοποιήσει την απόφασή της στις 14 Ιουλίου.
«Ζητάμε ευγενικά και από τους δύο φορείς να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για την αναθεώρηση της ασπαρτάμης για να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση ή ανησυχία μεταξύ του κοινού», έγραψε ο Nozomi Tomita, αξιωματούχος του Υπουργείου Υγείας, Εργασίας και Πρόνοιας της Ιαπωνίας, σε επιστολή με ημερομηνία 27 Μαρτίου προς τον αναπληρωτή διευθυντή του ΠΟΥ.
Η επιστολή, που διαθέτει από το Reuters, ζητούσε επίσης να δημοσιοποιηθούν τα συμπεράσματα και των δύο φορέων την ίδια μέρα, όπως συμβαίνει τώρα. Η ιαπωνική αποστολή στη Γενεύη, όπου εδρεύει ο ΠΟΥ, δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Η δημόσια συζήτηση για την ασπαρτάμη
Η ασπαρτάμη έχει μελετηθεί εκτενώς εδώ και χρόνια. Πέρυσι, μια μελέτη παρατήρησης στη Γαλλία μεταξύ 100.000 ενηλίκων έδειξε ότι οι άνθρωποι που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες τεχνητών γλυκαντικών – συμπεριλαμβανομένης της ασπαρτάμης – είχαν ελαφρώς υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
Ακολούθησε μια μελέτη από το Ινστιτούτο Ramazzini στην Ιταλία στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η οποία ανέφερε ότι ορισμένοι καρκίνοι σε ποντίκια και αρουραίους συνδέονται με την ασπαρτάμη. Ωστόσο, η πρώτη μελέτη δεν μπόρεσε να αποδείξει ότι η ασπαρτάμη προκάλεσε τον αυξημένο κίνδυνο καρκίνου και έχουν τεθεί ερωτήματα σχετικά με τη μεθοδολογία της δεύτερης μελέτης, συμπεριλαμβανομένης της EFSA, η οποία την αξιολόγησε.
Η ασπαρτάμη έχει εγκριθεί για χρήση παγκοσμίως από ρυθμιστικές αρχές που έχουν εξετάσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, και οι μεγάλοι κατασκευαστές τροφίμων και ποτών υπερασπίζονται για δεκαετίες τη χρήση του συστατικού. Η IARC είπε ότι είχε αξιολογήσει 1.300 μελέτες στην επισκόπηση του Ιουνίου.