Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε μια «πολύ καλή» ωριαία τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μια ημέρα μετά τη συνομιλία του με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν. Ο Ζελένσκι είπε στη συνέχεια ότι θεωρεί πως «μπορεί να επιτευχθεί διαρκής ειρήνη φέτος» υπό την ηγεσία του Τραμπ.
Συζητήθηκε επίσης η πιθανή ιδιοκτησία των πυρηνικών σταθμών της Ουκρανίας από τις ΗΠΑ, ανέφερε ο Λευκός Οίκος, αν και ο Ζελένσκι δήλωσε αργότερα ότι επρόκειτο μόνο για τις εγκαταστάσεις που κατείχε η Ρωσία στη Ζαπορίζια.
Ο τόνος της κλήσης φαίνεται να είναι σε αντίθεση με την επίσκεψη του Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα, όταν οι δύο ηγέτες – μαζί με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι ντι Βανς- συμμετείχαν σε μία τεταμένη ανταλλαγή απόψεων.
Ήταν η πρώτη φορά που οι δύο άνδρες μίλησαν μετά τη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο – αν και έκτοτε, οι ομάδες τους συναντήθηκαν στη Σαουδική Αραβία και διαπραγματεύτηκαν μια προτεινόμενη κατάπαυση πυρός 30 ημερών. Ενώ υποστηρίζεται από την Ουκρανία και τις ΗΠΑ, ο Πούτιν απέρριψε την πρόταση για εκτεταμένη παύση της σύγκρουσης κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ την Τρίτη.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας του με τον Τραμπ, ο Ζελένσκι είπε ότι ήταν ανοιχτός σε μερική κατάπαυση του πυρός που συνεπάγεται παύση των χτυπημάτων σε ενεργειακές υποδομές, σιδηροδρομικές και λιμενικές εγκαταστάσεις- αλλά ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η χώρα του θα απαντούσε εάν η Μόσχα παραβιάσει τους όρους της εκεχειρίας.
«Καταλαβαίνω ότι μέχρι να συμφωνήσουμε [με τη Ρωσία], μέχρι να υπάρξει ένα αντίστοιχο έγγραφο για έστω και μερική κατάπαυση του πυρός, νομίζω ότι τα πάντα θα πετάνε», είπε, αναφερόμενος στα drones και τους πυραύλους.
Γράφοντας στην πλατφόρμα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης Truth Social, ο Τραμπ είπε ότι η κλήση αποσκοπούσε στην ευθυγράμμιση της Ουκρανίας και της Ρωσίας «ως προς τα αιτήματα και τις ανάγκες τους», προσθέτοντας ότι οι προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός βρίσκονται σε καλό δρόμο.
Αργότερα, σε μια πιο λεπτομερή δήλωση, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είπε ότι ο Τραμπ συμφώνησε να βοηθήσει την Ουκρανία να προμηθευτεί επιπλέον συστήματα αεράμυνας, ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Οι δύο ηγέτες «συμφώνησαν να ανταλλάξουν πληροφορίες στενά μεταξύ των αμυντικών τους επιτελείων καθώς εξελισσόταν η κατάσταση στο πεδίο της μάχης», είπε.
Η δήλωση του Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι ο Τραμπ και ο Ζελένσκι συζήτησαν «την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και τους πυρηνικούς σταθμούς της Ουκρανίας» με τον Τραμπ λέγοντας ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να είναι πολύ χρήσιμες στη λειτουργία αυτών των σταθμών με την τεχνογνωσία τους στον ηλεκτρισμό και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας».
«Η αμερικανική ιδιοκτησία αυτών των εργοστασίων θα ήταν η καλύτερη προστασία για αυτήν την υποδομή και υποστήριξη για την ουκρανική ενεργειακή υποδομή», πρόσθεσε η δήλωση του Ρούμπιο.
Ο Ζελένσκι είπε ότι το θέμα των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής είχε τεθεί, αλλά ότι αναφέρθηκαν μόνο στις εγκαταστάσεις της Ζαπορίζια. Χαρακτήρισε τη συνομιλία του με τον Τραμπ ως «θετική», «ειλικρινή και «πολύ ουσιαστική», κατά τη διάρκεια διαδικτυακής ενημέρωσης σε δημοσιογράφους την Τετάρτη. «Πιστεύουμε ότι μαζί με την Αμερική, με τον Πρόεδρο Τραμπ και υπό την αμερικανική ηγεσία, μπορεί να επιτευχθεί διαρκής ειρήνη φέτος», έγραψε στο X.
Κατά τη διάρκεια της βιντεοκλήσης με τους δημοσιογράφους, ο Ζελένσκι είπε ότι πίστευε ότι ο Πούτιν δεν θα συμφωνούσε σε πλήρη κατάπαυση του πυρός ενώ τα ουκρανικά στρατεύματα παρέμειναν στη δυτική περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας, αφού το Κίεβο εξαπέλυσε αιφνιδιαστική επίθεση στην περιοχή τον Αύγουστο του περασμένου έτους.
Τόσο ο Ζελένσκι όσο και ο Πούτιν έχουν δηλώσει ότι θα συμφωνήσουν να σταματήσουν οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, έκτοτε ωστόσο και οι δύο κατηγορούν ο ένας τον άλλον για συνεχιζόμενες επιθέσεις.
Ο Τραμπ είπε ότι η επικοινωνία της Τετάρτης με τον Ζελένσκι διήρκεσε περίπου μία ώρα. «Μεγάλο μέρος της συζήτησης βασίστηκε στην κλήση που έγινε χθες με τον πρόεδρο Πούτιν προκειμένου να ευθυγραμμιστούν τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία όσον αφορά τα αιτήματα και τις ανάγκες τους», έγραψε στο Truth Social.
Ομάδες από την Ουκρανία και τις ΗΠΑ αναμένεται να συναντηθούν τώρα στη Σαουδική Αραβία τις επόμενες ημέρες. Στον Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ είπε στον Ζελένσκι ότι δεν ήταν αρκετά ευγνώμων για τη στρατιωτική και πολιτική υποστήριξη των ΗΠΑ και ότι «έπαιζε με τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο».
Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ ανέστειλαν προσωρινά τη στρατιωτική βοήθεια και την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία, αλλά οι διπλωμάτες κατάφεραν να βελτιώσουν τις σχέσεις τους και στις 11 Μαρτίου οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας του με τον Τραμπ την Τρίτη, ο Πούτιν συμφώνησε να σταματήσει τις ρωσικές επιθέσεις στην ενεργειακή υποδομή της Ουκρανίας.
Ωστόσο, είπε ότι μια πλήρης κατάπαυση του πυρός θα λειτουργούσε μόνο εάν οι υποστηρικτές της Ουκρανίας σταματήσουν να παρέχουν στρατιωτική βοήθεια – έναν όρο που οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του Κιέβου είχαν προηγουμένως απορρίψει. Ώρες αργότερα, τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία εξαπέλυσαν επιθέσεις, με το Κίεβο να λέει ότι στο στόχαστρο είχαν μπει ακόμη και νοσοκομεία.
Αξιωματούχοι στη νότια ρωσική περιοχή του Κρασνοντάρ δήλωσαν ότι μια επίθεση ουκρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους προκάλεσε μικρή φωτιά σε μια αποθήκη πετρελαίου.
Παρά τις επιθέσεις, το Κίεβο και η Μόσχα πραγματοποίησαν ανταλλαγή κρατουμένων την Τετάρτη. Κάθε πλευρά απελευθέρωσε 175 αιχμαλώτους. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την ανταλλαγή ως «μία από τις μεγαλύτερες», προσθέτοντας ότι η Ρωσία περιελάμβανε επιπλέον 22 «βαριά τραυματισμένους» στρατιώτες.