Τη χαριστική βολή στη δημοκρατική λύση ήρθε να δώσει ο Τούρκος Πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, με την παράνομη επίσκεψή του στα κατεχόμενα και τα εγκαίνια που διενήργησε στο νέο «προεδρικό παλάτι» – που είναι μικρογραφία του δικού του στην Άγκυρα – και τη «βουλή» ως σύμβολα του χωριστού κράτους και της λύσης των δύο κρατών. Αλλά και κάτι άλλο: Εφόσον το «προεδρικό μέγαρο» είναι μικρογραφία του δικού του, το μήνυμα είναι σαφές: Εδώ είναι Τουρκία… Σε αυτές τις πανηγυρικές εκδηλώσεις προστίθεται άλλη μία: Αυτή του TEKNOFEST, ενός δηλαδή φεστιβάλ σύγχρονης τεχνολογίας και διαστήματος. Στο πλαίσιο αυτή της εκδήλωσης, σε έκταση κοντά στο κατεχόμενο αεροδρόμιο της Τύμπου, παρουσιάζεται και προσομοίωση της τουρκικής εισβολής του 1974. Άλλωστε, προ ημερών, οι Τούρκοι δεν δίστασαν να μας απειλήσουν ότι, εάν χρειαστεί, θα πράξουν ό,τι έπραξαν και τότε, το 1974…
Η ενοχλημένη Τουρκία
Της παράνομης παρουσίας του στα κατεχόμενα προηγήθηκαν:
1) Δικές του δηλώσεις περί της λύσης των δύο κρατών και οι διαρροές του Υπουργείου Άμυνας και Εξωτερικών της Τουρκίας ότι είναι έτοιμη να ενεργήσει, εάν χρειαστεί, όπως και το 1974, καθώς και ότι, σε κάθε περίπτωση, θα ασκήσει τα εγγυητικά της δικαιώματα και θα υπερασπιστεί τα δικά της συμφέροντα. Αναφορά είχε γίνει και στη Γενεύη, όπου, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, για πρώτη φορά δεν ήταν ως βάση των συνομιλιών η ομοσπονδία.
2) Το πάγωμα του καλωδίου σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ κατόπιν τουρκικών απειλών, παρότι στο πρόσφατο παρελθόν τόσο Αθήνα όσο και Λευκωσία διαβεβαίωναν ότι, λόγω των ήρεμων νερών στο Αιγαίο και της στήριξης από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, όλα θα έβαιναν καλώς. Παρά την τουρκική επιμονή στη λύση των δύο κρατών και τις απειλές, ο Έλληνας ΥπΕξ, Γ. Γεραπετρίτης, άφησε να διαρρεύσει την περασμένη Πέμπτη προς το ΑΠΕ ότι είναι σήμερα περισσότερο αισιόδοξος στο Κυπριακό απ’ ό,τι ήταν πριν από ένα χρόνο και ότι το καλώδιο θα ποντιστεί σίγουρα, άγνωστο, όμως, πότε. Ούτως ή άλλως, το θέμα είναι δυνατό να προκαλέσει τριβή, όπως δημόσια είχε δηλώσει ο Γεραπετρίτης, παρότι με βάση το άρθρο 79 του Δικαίου της Θάλασσας δεν χρειάζεται η άδεια από τον οποιονδήποτε για την πόντισή του.
3) Η δέσμευση μεγάλου μέρους του Αιγαίου από την Τουρκία για τη διεξαγωγή ασκήσεων από τον Μάρτιο ώς τις 20 Μαΐου με πραγματικά πυρά και αεροναυτικές, καθώς και αποβατικές ασκήσεις στην Έφεσο.
Η τόνωση του ηθικού και η acknowledgment
4) Η πραγματοποίηση της Συνόδου του Συμβουλίου των Πρεσβυτέρων των Τουρκογενών Κρατών την 1η και 2α Μαΐου. Επρόκειτο για μια κίνηση:
Α) Τόνωσης του ηθικού των Τουρκοκυπρίων ότι τα τουρκογενή κράτη δεν τους εγκαταλείπουν μετά από την απόφαση τεσσάρων από αυτά (Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Τουρκμενιστάν και Κιργιστάν) να ανταλλάξουν διπλωματικές σχέσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία. Β) Μορφής acknowledgment, δηλαδή αποδοχής του ψευδοκράτους ως χωριστής οντότητας. Συνιστά το προηγούμενο στάδιο της πλήρους αναγνώρισης. Άλλωστε, το ψευδοκράτος συμμετέχει στον Οργανισμό Τουρκογενών Κρατών με το καθεστώς του παρατηρητή. Γ) Διασκέδασης των κατηγοριών που δέχεται ο Ερντογάν από την αντιπολίτευση των Κεμαλιστών ότι «πουλά την Κύπρο» μετά απ’ όσα έγιναν μεταξύ τουρκογενών κρατών και της σύναψης διπλωματικών σχέσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται όπως δοθεί το μήνυμα της «διπλής οιονεί» αναγνώρισης. Ότι, δηλαδή, αναγνωρίστηκε μεν η Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά στα όρια της κατοχής, διότι, από την άλλη, γίνεται αποδοχή της χωριστής οντότητας στα κατεχόμενα, δηλαδή της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου». Από τη μια τα τουρκογενή κράτη αποδέχονται τα ψηφίσματα 541 και 550 επί τη βάσει των οποίων δεν αναγνωρίζεται το ψευδοκράτος και από την άλλη συνεδριάζουν στο ψευδοκράτος, το οποίο αποδέχονται (acknowledgment) με το καθεστώς του παρατηρητή στον Οργανισμό Τουρκογενών Κρατών.
Το παρασκήνιο και η μαντήλα
Η λογική της «διπλής αναγνώρισης» είχε μελετηθεί κατά το παρελθόν, μετά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Είχε μάλιστα υποβληθεί σχέδιο προς τον Ταγίπ Ερντογάν. Με βάση τον σχεδιασμό αυτό η Τουρκία θα αναγνώριζε την Κυπριακή Δημοκρατία στα όρια της κατοχής και θα αξίωνε την αναγνώριση των κατεχομένων από την Κυπριακή Δημοκρατία. Ήταν ένα από τα σενάρια για να αποφορτίσει η Άγκυρα τις πιέσεις που δεχόταν από την ΕΕ λόγω της κατοχής της Κύπρου, γεγονός που προκαλούσε προβλήματα στην ενταξιακή της διαδικασία. Στον σχεδιασμό είχαν λάβει μέρος διπλωμάτες. Ο Ερντογάν θεώρησε ότι δεν υπήρχε λόγος «υποχωρήσεων», αλλά η προώθηση των δύο κρατών και των αμοιβαίων αναγνωρίσεων ήταν πάντα στο μυαλό της τουρκικής ελίτ και σήμερα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, μαζί με τι άλλο; Με τη μαντήλα στα σχολεία, γεγονός που προκαλεί τις αντιδράσεις των Τουρκοκυπρίων στα κατεχόμενα. Είναι δε πρόδηλον ότι αυτή η κίνηση θέλει να αποκόψει εντελώς τους Τουρκοκυπρίους από τους Ελληνοκυπρίους μέσω του θρησκευτικού φανατισμού και της απόρριψης από τους μουσουλμάνους του Δυτικού μοντέλου κοσμικού κράτους, που σημαίνει τη συνύπαρξη με Έλληνες Ορθόδοξους.
Τουρκικές απειλές και αποναρκοθέτηση
Ενώ ο Ερντογάν επιμένει στα δύο κράτη, ο μεν Γεραπετρίτης είναι πιο αισιόδοξος από πριν ένα χρόνο, ο δε Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα συναντηθεί αύριο Δευτέρα με τον κατοχικό ηγέτη, Ερσίν Τατάρ, για τα ΜΟΕ, χωρίς να υπάρχει βάση λύσης του Κυπριακού. Η μεν τουρκική πλευρά προβάλλει τα ΜΟΕ ως βήμα προς την «καλή γειτονία» των δύο κρατών, και η Κυβέρνηση υιοθετεί την προηγούμενη τουρκική θέση για την ομοσπονδία των δύο συνιστώντων κρατών, εκ των οποίων το ένα είναι το ψευδοκράτος. Το άνοιγμα των νέων σημείων εισόδου προς τα κατεχόμενα και το όλο σκηνικό δημιουργεί χωριστή κρατική συνείδηση στους Τουρκοκυπρίους και τους εποίκους, που προσδοκούν στην τελική νομιμοποίησή τους με την όποια λύση των δύο κρατών ή των δύο συνιστώντων κρατών. Είναι δε σημαντικό και το εξής: Τη στιγμή που η Τουρκία απειλεί ότι, εάν χρειαστεί, θα προχωρήσει σε νέο ’74, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι έτοιμος να προχωρήσει στο πλαίσιο των ΜΟΕ στην αποναρκοθέτηση της «νεκρής ζώνης». Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, βοηθά, όπως έχουμε εξηγήσει σε προηγούμενα δημοσιεύματα, και αυτό έγινε επί τη βάσει χαρτών και δορυφορικών φωτογραφιών, την προέλαση των τουρκικών αρμάτων. Σκοπός των κατοχικών δυνάμεων είναι όπως αποκόψουν την ελεύθερη Αμμόχωστο από τη Λάρνακα, στο ύψος της Πύλας, τη Λευκωσία από τη Λάρνακα μέσω της Κόσιης και της Νήσου και τη Λευκωσία από τη Λεμεσό και τη Λάρνακα με προέλαση από την περιοχή Αγλαντζιάς και δη του Πανεπιστημίου προς τον κεντρικό αυτοκινητόδρομο που ενώνει την πρωτεύουσα με τη Λεμεσό και τη Λάρνακα.
Η τσιμέντωση…
Πώς λοιπόν μπορεί κάποιος να είναι αισιόδοξος για την πορεία του Κυπριακού υπό αυτές τις συνθήκες; Απάντηση βεβαίως επί τούτου θα πρέπει να δώσει ο Πρόεδρος με την ελληνική Κυβέρνηση. Διότι το αισιόδοξο μήνυμα των ΜΟΕ ουδόλως συνοδεύτηκε με αλλαγή της τουρκικής στάσης. Μάλλον εμπεδώνεται μια διαδικασία χωρίς βάση διευθέτησης του προβλήματος, που δίνει την ευκαιρία στην Τουρκία να είναι αδιάλλακτη, χωρίς όμως να πληρώνει κόστος. Οπότε, είτε έτσι είτε αλλιώς, η διχοτόμηση τσιμεντώνεται…
Γιάννος Χαραλαμπίδης-simerini.sigmalive.com