Αμερικανοί αξιωματούχοι προωθούν την παρασκηνιακή διπλωματία μέσω του Πακιστάν, καθώς η Τεχεράνη σηματοδοτεί σκληρούς όρους για τον τερματισμό του πολέμου και οι Ισραηλινοί ηγέτες ζυγίζουν τους κινδύνους μιας συμφωνίας που μπορεί να μην ανταποκρίνεται στις βασικές τους απαιτήσεις
Μια πακιστανική πηγή δήλωσε την Τρίτη ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, μαζί με τους απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να συναντηθούν με Ιρανούς αξιωματούχους στο Ισλαμαμπάντ ήδη από αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με το Reuters.
Η πηγή ανέφερε ότι η σύνοδος κορυφής θα ακολουθήσει τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του αρχηγού του στρατού του Πακιστάν, Στρατηγού Ασίμ Μουνίρ.
Νωρίτερα, οι Financial Times ανέφεραν ότι το Πακιστάν επιδιώκει να τοποθετηθεί ως κεντρικός διαμεσολαβητής για να βοηθήσει στον τερματισμό του πολέμου. Πακιστανοί αξιωματούχοι έχουν επίσης διαβιβάσει μηνύματα μεταξύ της Τεχεράνης και τόσο του Γουίτκοφ όσο και του Κούσνερ, ανέφερε η εφημερίδα.
Το δημοσίευμα σημείωσε ότι το Πακιστάν – το οποίο δεν φιλοξενεί στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ – είναι ένας από τους λίγους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή που δεν έγινε στόχος του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τρεις πηγές δήλωσαν στους Financial Times ότι αυτό βοήθησε την Ισλαμαμπάντ να παρουσιαστεί ως ουδέτερος ενδιάμεσος μεταξύ των πλευρών.
Ισραηλινές ανησυχίες για τη στάση των ΗΠΑ
Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανησυχούν ολοένα και περισσότερο ότι ο Τραμπ μπορεί να μην επιμείνει στις δηλωμένες κόκκινες γραμμές της Ουάσινγκτον στις συνομιλίες με το Ιράν και θα μπορούσε να αποδεχτεί οποιοδήποτε αποτέλεσμα που του επιτρέπει να ανακηρύξει τη νίκη.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε νωρίτερα την Τρίτη με τον Βανς και ενημερώθηκε για τις επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Το μήνυμα των ΗΠΑ προς το Ισραήλ, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, είναι ότι η Ουάσινγκτον σκοπεύει να τηρήσει τις κόκκινες γραμμές που ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με αυτές του Ισραήλ: απομάκρυνση εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, διακοπή του πυρηνικού του προγράμματος, επαναφορά των παρεμβατικών επιθεωρήσεων από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, περιορισμός του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν – με απαίτηση των ΗΠΑ για πενταετές πάγωμα – και τερματισμός της υποστήριξης προς τις μαχητικές ομάδες.
Ο Τραμπ επιμένει επίσης στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και στην ανάληψη ρόλου στην επίβλεψή του.
Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει θέσει αιτήματα, όπως εγγυήσεις κατά της επίθεσης, το κλείσιμο των αμερικανικών βάσεων στην περιοχή και αποζημιώσεις για ζημιές από επιθέσεις. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δείξει προθυμία να αραιώσουν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, αλλά αντιτίθενται στην παραίτηση από το δικαίωμα εμπλουτισμού.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει σκεπτικισμό ότι η Τεχεράνη θα συμφωνήσει με τέτοιους όρους, τους οποίους θεωρούν ισοδύναμους με παράδοση, και αμφισβητούν την δημόσια αισιοδοξία του Τραμπ για την πρόοδο, ακόμη και όταν το Ιράν αρνείται οποιεσδήποτε συμφωνίες.
Υπάρχει επίσης ανησυχία στο Ισραήλ ότι το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις διαπραγματεύσεις για να αγοράσει χρόνο και ότι ο Τραμπ μπορεί τελικά να αποδεχτεί μια συμφωνία που δεν πληροί όλες τις κόκκινες γραμμές των ΗΠΑ.
Αφού έλαβε ενδείξεις για παρασκηνιακές επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Νετανιάχου έστειλε το Σαββατοκύριακο τον στενό σύμβουλό του, Ρον Ντέρμερ, στην Ουάσινγκτον για να προσπαθήσει να επηρεάσει την αναδυόμενη συμφωνία και να διασφαλίσει ότι θα αντιμετωπίσει τις ανησυχίες του Ισραήλ.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι ο Τραμπ επιτρέπει τη συνέχιση των συνομιλιών, με επικεφαλής τον Βανς μαζί με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ. Μια πιθανή άμεση συνομιλία μεταξύ του Βανς και του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλίμπαφ, ο οποίος θεωρείται ισχυρή προσωπικότητα εντός του καθεστώτος, εξετάζεται επίσης στο πλαίσιο των προσπαθειών για την προώθηση των διαπραγματεύσεων.
Ιρανός αξιωματούχος εκδίδει προειδοποίηση
Ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος Μοχσέν Ρεζάι, ο οποίος πρόσφατα φέρεται να διορίστηκε στρατιωτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, απάντησε στην απειλή του Τραμπ να χτυπήσει την ηλεκτρική υποδομή του Ιράν – μια απειλή που ο πρόεδρος έκτοτε έχει αποσύρει.
«Αυτή τη φορά δεν θα είναι οφθαλμός αντί οφθαλμού, αλλά κεφάλι αντί οφθαλμού, και θα φύγετε από τον Κόλπο», είπε ο Ρεζάι. «Ο πόλεμος θα συνεχιστεί μέχρι να λάβουμε αποζημίωση για όλες τις απώλειές μας, να αρθούν όλες οι οικονομικές κυρώσεις και να λάβουμε διεθνείς νομικές εγγυήσεις ότι η Ουάσινγκτον δεν θα παρέμβει στις υποθέσεις μας».
Στο πλαίσιο των επαφών που ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, ο Ρεζάι ισχυρίστηκε επίσης ότι «σύντομα θα προκύψει μια βαθιά ρήξη μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ».