Την απόφαση να μη σπαταλήσει άλλο διπλωματικό κεφάλαιο με το καλώδιο έχει λάβει η κυβέρνηση στο βαθμό που δεν αποδώσουν οι εν εξελίξει επαφές σε επίπεδο Μαξίμου με την κυπριακή Προεδρία, θέμα το οποίο προφανώς έχει αναβαθμιστεί στη ατζέντα των όσων πρόκειται να πει στη ΔΕΘ ο Κυρ. Μητσοτάκης.
Στον απόηχο της έντονης ενόχλησης που έδειξε προχθές η Αθήνα για τις δηλώσεις του Κύπριου υπ. Οικονομικών, χθες οι τόνοι έπεσαν και από τις δύο πλευρές, ενόψει και της επικείμενης τοποθέτησης του Πρωθυπουργού αύριο και τη Κυριακή στο πλαίσιο της ΔΕΘ, και ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Λευκωσία έχει αλλάξει θέση.
Το έργο βρίσκεται πάντα «επί ξυρού ακμής» και τα ερωτήματα (με αυτή τη σειρά) είναι δύο. Αν η Λευκωσία θα δεσμευτεί για την ομαλή καταβολή των όσων της αναλογούν ώστε να παραμείνει ζωντανός ο GSI, και εφόσον αυτό συμβεί, αν η Αθήνα θα επανεκκινήσει τις έρευνες, εκδίδοντας Navtex και βγάζοντας καράβι στη θάλασσα, το οποίο και θα υποστηρίξει στο πεδίο με πλοία του Πολεμικού Ναυτικού.
Σε μια τέτοια συγκυρία, όπου ο GSI κρέμεται από μια κλωστή και με τη Τουρκία να έχει το ρόλο του ντε φάκτο «τροχονόμου» κάθε μεγάλου ενεργειακού σχεδίου στην Αν.Μεσόγειο, ορισμένες πλευρές επιχειρούν να θολώσουν ακόμη περισσότερο τα νερά.
Τα όσα διακινούνται τις τελευταίες ώρες στη Κύπρο με αφορμή τη προχθεσινή αποκάλυψη από το Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για την έρευνα που κάνει η Ευρωπαική Εισαγγελία για τον GSI, δείχνουν ότι κάποιοι επιχειρούν να αξιοποιήσουν την υπόθεση με άλλη στόχευση.
Επιχείρηση «θολά νερά»
Τα διαφορετικά «στρατόπεδα» που υπάρχουν εντός της κυπριακής κυβέρνησης ως προς το έργο αποτυπώνονται και στα δημοσιεύματα, με κάποιους να επιχειρούν να δημιουργήσουν κλίμα σε βάρος της ελληνικής πλευράς, εμπλέκοντάς την στην ευρωπαϊκή έρευνα, παρ’ ότι αυτή αφορά τη Κύπρο.
Εικοσιτέσσερις ωστόσο ώρες μετά τις δηλώσεις Χριστοδουλίδη, τα ίδια τα κυπριακά μέσα αποκάλυψαν ότι η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για πιθανά ποινικά αδικήματα σε σχέση με το έργο, αφορά εξ ολοκλήρου την περίοδο πριν από τη μεταβίβαση του στον ΑΔΜΗΕ τον Οκτώβριο του 2023. Τότε που αυτό ανήκε στη EuroAsia Interconnector, συμφερόντων του κύπριου επιχειρηματία Νάσου Κτωρίδη.
Σύμφωνα με το χθεσινό δημοσίευμα του Φιλελεύθερου, η έρευνα της European Public Prosecutor’s Office (EPPO) αφορά το αν έγινε λόμπινγκ ή όχι για να εξασφαλίσει η Euroasia τη γενναία χορηγία των 658 εκατ ευρώ από την Κομισιόν, το μεγαλύτερο ποσό που έχει ποτέ δώσει για οποιοδήποτε έργο το Connecting Europe Facility.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα η έρευνα αφορά τις ευθύνες πολιτικών προσώπων στη Κύπρο, για τη προώθηση της επενδυτικής πρότασης ενός ιδιώτη, αλλά και το ρόλο κοινοτικών αξιωματούχων της προηγούμενης Ευρωπαικής Επιτροπής που ενέκριναν το grant, χωρίς η Euroasia να έχει επιβεβαιωμένη τεχνογνωσία και δυνατότητα πρόσβασης σε τραπεζική χρηματοδότηση. Κι όλα αυτά για ένα εξαιρετικά δαπανηρό και απαιτητικό έργο πανευρωπαϊκής σημασίας το οποίο μάλιστα χρηματοδοτήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία με δάνειο 100 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το πραγματικό διακύβευμα
Το θέμα είναι ασφαλώς άκρως σοβαρό και πρέπει να δοθούν άμεσα διευκρινήσεις για να μη μείνει η παραμικρή σκιά, ωστόσο τμήμα της κυπριακής ηγεσίας φαίνεται να επιχειρεί να το αξιοποιήσει προκειμένου να θολώσει τα νερά, παρ’ ότι γνώριζε ότι η υπόθεση αφορούσε τη Λευκωσία και το παρελθόν (2022-2023).
Το πραγματικό διακύβευμα φυσικά είναι τόσο η Λευκωσία και μετά η Αθήνα να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, ειδάλλως το σημαντικό αυτό γεωπολιτικό και ενεργειακό έργο θα μπει στο «ράφι», δίπλα στο άλλο μεγάλο ενεργειακό έργο, αυτό του αγωγού φυσικού αερίου EastMed, για το οποίο επίσης είχε θέσει «βέτο» η Τουρκία.
Και έτσι η Άγκυρα θα έχει επισημοποιήσει το δόγμα ότι «κανένα έργο δεν γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την άδεια ή τη συναίνεσή της». Ακόμη και εκείνα όπως ο GSI, που δεν χρειάζονται άδεια από το παράκτιο κράτος στα διεθνή ύδατα εντός της οριοθετημένης ή και της δυνητικής ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κύπρου.
Συζήτηση στο Συμβούλιο Υπ.Ενέργειας
Στις χθεσινές εξελίξεις, το θέμα φαίνεται να συζητήθηκε στο περιθώριο του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας στη Κοπεγχάγη ανάμεσα στον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο και τον εκπρόσωπο της κυπριακής πλευράς. Δεδομένου ότι δεν παρέστη ο Κύπριος υπ. Ενέργειας Γ.Παπαναστασίου, αλλά η χώρα εκπροσωπήθηκε σε χαμηλότερο επίπεδο (Γενικός Διευθυντής του υπ. Ενέργειας) δεν φαίνεται να υπήρξε κάποια εξέλιξη ως προς την απαίτηση της Αθήνας προς τη Λευκωσία, να ξεκαθαρίσει τη στάση της.
Ταυτόχρονα, η Κομισιόν, που μετά από πολύμηνη παρουσία, δείχνει το τελευταίο διάστημα να αναλαμβάνει πιο ενεργό ρόλο, κάλεσε χθες όλα τα μέρη να δεσμευθούν άμεσα για την υλοποίηση του έργου, επανέλαβε ότι το project έχει περάσει από διεξοδικές αξιολογήσεις από την Επιτροπή, ενώ οι πληροφορίες αναφέρουν ότι επίκειται νέα παρέμβαση σε υψηλότερο επίπεδο.
Στο θέμα θα αναφερθεί ασφαλώς ο Πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ, πιθανώς να υπάρξει κάποια νέα συνάντηση κορυφής με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, ωστόσο αυτή τη στιγμή που μιλάμε τα πάντα δείχνουν ότι αν δεν υπάρξει κάποια παρέμβαση της τελευταίας στιγμής, το έργο θα πάρει το δρόμο για τις ελληνικές καλένδες.
Σε αυτό το σενάριο θα είναι σαν να αναγνωρίζεται de facto το παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, αφού οι περιοχές έρευνας και πόντισης του καλωδίου, περνούν από σημεία που επικαλύπτουν οι τουρκικές διεκδικήσεις.
Και ακριβώς επειδή, η Τουρκία υποστηρίζει ότι για εργασίες όπως η πόντιση καλωδίων, ακόμη και σε διεθνή ύδατα, όπου δεν χρειάζονται άδεια από το παράκτιο κράτος, η Αθήνα πρέπει πρώτα να ζητά την άδεια της Αγκυρας, μπορεί να ενισχυθούν οι αξιώσεις της και να τεθούν σε κίνδυνο ακόμη και οι διασυνδέσεις στο Βόρειο Αιγαίο και στα Δωδεκάνησα με το ηπειρωτικό σύστημα.
Τον Οκτώβριο του 2024, με αφορμή τις έρευνες του πλοίου «Αιγαίο» που εκτελούσε για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ εργασίες πόντισης καλωδίου στο Αν. Αιγαίο, ο σταθμός της Σμύρνης είχε εκδόσει Navtex, ισχυριζόμενος ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Χίου και Λέσβου όπου γίνονταν έρευνες είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα. Και ότι οι εργασίες σε αυτή την περιοχή πρέπει να συντονίζονται από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές, δηλαδή ότι η αρμοδιότητα Νavtex ανήκει στην Τουρκία.
energypress