Σε μια γεμάτη συγκέντρωση για το Eid στο Shalimar Bagh, ο Talha Saeed στάθηκε μπροστά σε ένα δεκτικό κοινό και μετέφερε ένα μήνυμα που θα έπρεπε να αφορά πολύ περισσότερα από τη Νότια Ασία. Καλώντας σε τζιχάντ εναντίον της Ινδίας και του Ισραήλ, παρουσίασε τον αγώνα όχι ως τοπικό παράπονο αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης πολιτισμικής αντιπαράθεσης. Δίπλα του, η προσωπικότητα της Lashkar-e-Taiba, Saifullah Qasuri, προώθησε τη ρητορική ακόμη περισσότερο, απεικονίζοντας το Πακιστάν ως ηγέτη μιας παγκόσμιας ισλαμικής μάχης που εκτείνεται από τη Νότια Ασία μέχρι τη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν.
Αυτός δεν ήταν περιθωριακός θόρυβος. Ήταν μια υπενθύμιση ότι η ιδεολογική υποδομή του τζιχαντισμού στο Πακιστάν παραμένει ζωντανή, προσαρμοστική και ολοένα και πιο παγκόσμια σε τόνο.
Ο Talha Saeed δεν είναι μια τυχαία προσωπικότητα. Ως γιος του Hafiz Saeed, του ιδρυτή της Lashkar-e-Taiba, αντιπροσωπεύει μια γενεαλογική μετάβαση μέσα σε μια από τις πιο γνωστές τζιχαντιστικές οργανώσεις στον κόσμο. Η Λασκάρ-ε-Τάιμπα έχτισε τη φήμη της μέσω επιθέσεων κατά της Ινδίας, με πιο διαβόητη τη Μουμπάι το 2008. Για χρόνια, η αφήγησή της παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό επικεντρωμένη στο Κασμίρ και το ινδικό κράτος. Αυτή η εστίαση τώρα επεκτείνεται.
Στο κήρυγμα του για το Ιντ, ο Τάλχα Σαΐντ τόνισε την ενότητα μεταξύ των Μουσουλμάνων και τη συνεχή δέσμευση για δράση ενάντια στους υποτιθέμενους εχθρούς. Η συμπερίληψη του Ισραήλ δίπλα στην Ινδία είναι αποκαλυπτική. Αντανακλά μια σκόπιμη προσπάθεια ενσωμάτωσης των τοπικών συγκρούσεων σε μια ευρύτερη παγκόσμια αφήγηση, μια αφήγηση που αντηχεί σε όλες τις περιοχές και τα ακροατήρια.
Οι παρατηρήσεις του Σαϊφουλάχ Κασούρι πήγαν το θέμα ακόμη παραπέρα. Ισχυρίστηκε ότι το Πακιστάν ηγείται ήδη μιας μάχης εναντίον του Ισραήλ, της Ινδίας και του Αφγανιστάν. Μίλησε για εθνική δύναμη με υπερβολικούς όρους, υπονοώντας ότι το Πακιστάν είχε κυριαρχήσει στους αιθέρες και σύντομα θα έλεγχε τα παγκόσμια ύδατα. Οι ισχυρισμοί ήταν φανταστικοί, αλλά ο σκοπός τους ήταν σαφής. Είχαν σκοπό να εμπνεύσουν, να κινητοποιήσουν και να προβάλουν το αναπόφευκτο.
Το σκηνικό έχει σημασία. Το Ιντ δεν είναι απλώς μια θρησκευτική γιορτή. Είναι μια από τις πιο σημαντικές κοινοτικές στιγμές στο μουσουλμανικό ημερολόγιο. Η χρήση μιας τέτοιας συγκέντρωσης για την προώθηση της εξτρεμιστικής/τζιχαντιστικής ρητορικής είναι μια υπολογισμένη πράξη. Συνδυάζει την πίστη με τα πολιτικά μηνύματα και μετατρέπει μια στιγμή ενότητας σε μια πλατφόρμα για ιδεολογική κινητοποίηση.
Αυτό που την κάνει πιο σημαντική είναι η χρονική στιγμή. Σε όλη την περιοχή, παρόμοια ρητορική αναδύεται από πολύ διαφορετικές πλευρές. Στο Ιράν, φωνές κληρικών έχουν ζητήσει κινητοποίηση εναντίον του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, πλαισιώνοντάς την ως θρησκευτικό καθήκον-τζιχάντ. Το θρησκευτικό χάσμα μεταξύ σουνιτικών ομάδων όπως η Λασκάρ-ε-Τάιμπα και το σιιτικό κατεστημένο στην Τεχεράνη δεν έχει εξαφανιστεί. Ωστόσο, οι αφηγήσεις αρχίζουν να συγκλίνουν, όπως ακριβώς η Χαμάς υποστηρίχθηκε σθεναρά από το Ιράν και συνεχίζει να εμπλέκεται με σουνιτικές ομάδες στη Νότια Ασία. Και οι δύο μιλούν για έναν κοινό αγώνα, έναν κοινό εχθρό και μια ευρύτερη ισλαμική ενότητα που υπερβαίνει τις εσωτερικές διαιρέσεις. Ενώ το Ιράν φλερτάρει την Ινδία, ζητώντας την καταστροφή των ΗΠΑ, του Ισραήλ και της Δύσης, οι σουνίτες πληρεξούσιοί του και οι σύμμαχοί τους ζητούν να συμπεριληφθεί η Ινδία σε αυτόν τον κατάλογο εχθρών.
Αυτή η σύγκλιση δεν απαιτεί επίσημο συντονισμό για να είναι αποτελεσματική. Δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι ριζοσπαστικές ιδέες ενισχύονται μεταξύ τους πέρα από τα σύνορα, δίνοντας την εντύπωση ενός ενιαίου ιδεολογικού μετώπου.
Για το Πακιστάν, αυτό παρουσιάζει μια βαθιά και άβολη αντίφαση.
Στη διεθνή σκηνή, το Ισλαμαμπάντ παρουσιάζεται ως ένα κράτος αφοσιωμένο στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την περιφερειακή σταθερότητα. Επιδιώκει επενδύσεις, διπλωματική νομιμότητα και στρατηγικές συνεργασίες. Ταυτόχρονα, προσωπικότητες που συνδέονται με ομάδες όπως η Λασκάρ-ε-Τάιμπα συνεχίζουν να λειτουργούν δημόσια, εκφωνώντας ομιλίες που καλούν ανοιχτά σε τζιχάντ εναντίον πολλαπλών κρατών.
Η αντίφαση γίνεται πιο έντονη όταν εξετάζεται παράλληλα με τις εντάσεις του Πακιστάν με το Αφγανιστάν. Το Ισλαμαμπάντ έχει πραγματοποιήσει επιχειρήσεις εναντίον μαχητικών ομάδων κατά μήκος των συνόρων και έχει κατηγορήσει την Καμπούλ ότι φιλοξενεί δυνάμεις εχθρικές προς το Πακιστάν. Ωστόσο, φωνές όπως του Κασούρι τοποθετούν το Αφγανιστάν στην ίδια κατηγορία με την Ινδία και το Ισραήλ. Το αποτέλεσμα είναι μια συγκεχυμένη στρατηγική στάση στην οποία ορισμένες μορφές μαχητικότητας καταπολεμούνται ενώ άλλες γίνονται ανεκτές ή αγνοούνται.
Μια εξίσου αποκαλυπτική ασυνέπεια βρίσκεται στη σχέση του Πακιστάν με τη Σαουδική Αραβία. Για δεκαετίες, οι δύο χώρες διατηρούσαν στενούς στρατιωτικούς και στρατηγικούς δεσμούς, συμπεριλαμβανομένων των συνεννοήσεων που σχετίζονται με την αμοιβαία άμυνα. Ωστόσο, όταν τα σαουδαραβικά συμφέροντα δέχτηκαν πιέσεις, το Πακιστάν έχει δείξει αξιοσημείωτη απροθυμία να δεσμευτεί στρατιωτικά.
Αυτή η προσοχή είναι κατανοητή από κρατική άποψη. Το Πακιστάν αντιμετωπίζει οικονομικούς περιορισμούς, προκλήσεις εσωτερικής ασφάλειας και τον κίνδυνο να εμπλακεί σε ευρύτερες περιφερειακές συγκρούσεις. Αλλά έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη ρητορική που προωθούν προσωπικότητες όπως ο Qasuri, οι οποίοι παρουσιάζουν το Πακιστάν ως την πρωτοπορία ενός παγκόσμιου ισλαμικού αγώνα.