Η αντίδραση της Τουρκίας μετά την μάλλον αιφνιδιαστική μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα ανακοίνωση από μέρους της ελληνικής κυβέρνησης για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό ουδόλως εξέπληξε την Αθήνα. Τόσο η αναφορά της γείτονος σε μονομερείς ενέργειες της Ελλάδας, όσο και η προαναγγελία κατάθεσης του αντίστοιχου τουρκικού χάρτη σε διεθνείς οργανισμούς, όπως η UNESCO και ο ΟΗΕ, είχαν ήδη συζητηθεί πίσω από τις κλειστές πόρτες του ΚΥΣΕΑ που συνεδρίασε χθες υπό τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.
Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες του protothema.gr, μετά την πρώτη ενημέρωση που έγινε στους συμμετέχοντες του οργάνου από τον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Σταύρο Παπασταύρου, ο υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε τους δυνητικούς τρόπους αντίδρασης της γείτονος. Μάλιστα, ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η Τουρκία θα επεδίωκε με κάποιον τρόπο να «νομιμοποιήσει» τον δικό της χάρτη σε κάποιο διεθνές forum, ακόμα και αναρμόδιο ουσιαστικά, καθώς η Ελλάδα καταθέτει τους αντίστοιχους χάρτες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάσει της κοινοτικής υποχρέωσης.
Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η Τουρκία εξέπεμψε σε «προβλέψιμους» τόνους, ενώ οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η Άγκυρα δεν έπεσε και από τα σύννεφα για την κατάθεση των ελληνικών χαρτών, καθώς γνώριζε και τις ελληνικές θέσεις, αλλά και τη συμβατική μας υποχρέωση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως η αναφορά της ανακοίνωσης του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών στη Δήλωση των Αθηνών και στην ανάγκη επίλυσης διαφορών στη βάση του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας, κάνει την Αθήνα να εκτιμά ότι οι Τούρκοι δεν θα «υπεραντιδράσουν» στο πεδίο.
«Κλείνουμε εκκρεμότητες χωρίς φωτοβολίδες»
«Η κυβέρνηση κλείνει εκκρεμότητες του παρελθόντος. Υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα στην πράξη και με ουσιαστικό τρόπο, όχι με επικοινωνιακές φωτοβολίδες», αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, απαντώντας και στην κριτική των κομμάτων της αντιπολίτευσης περί καθυστέρησης κατάθεσης των σχετικών χαρτών τα προηγούμενα χρόνια, με αποτέλεσμα την καταδίκη μας από το Ευρωδικαστήριο.
Στο Μέγαρο Μαξίμου διαπιστώνουν επίσης μια πολιτική «παγωμάρα», ιδίως στα δεξιά της ΝΔ για μια ακόμα κίνηση στην κατεύθυνση της αποτύπωσης της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στις θάλασσες που περιβάλλουν τον ηπειρωτικό κορμό της χώρας. «Είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνονται σε ρυθμιστικό κείμενο της Ε.Ε. τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας», λένε αρμόδιες πηγές, προτάσσοντας τα στοιχεία της πλήρους επήρειας της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Από την κυβέρνηση επισημαίνουν ότι η χάραξη στις μη οριοθετημένες περιοχές έχει γίνει με βάση την αρχή της μέσης γραμμής, κατά το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, κάτι που βεβαίως δεν σημαίνει ότι ο χάρτης αυτός συνιστά οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Στον χάρτη περιλαμβάνονται οι δύο συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο, αλλά σε περίπτωση μιας νέας συμφωνίας π.χ. με την Αίγυπτο ή με την Τουρκία, η αποτύπωση θα διαφοροποιηθεί. Εξ ορισμού άλλωστε η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών έχει διαφορετικό αντικείμενο από τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Ο διάλογος
Σε κάθε περίπτωση, η κατάθεση του εν λόγω χάρτη δεν θα διευκολύνει τον ελληνοτουρκικό διάλογο, όσο και αν η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει «χαμηλά την μπάλα». Εκ των πραγμάτων, το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας που οι κ.κ. Γεραπετρίτης και Φιντάν συμφώνησαν να γίνει μετά το Πάσχα επ’ ουδενί δεν έχει προσδιοριστεί και φαντάζει μάλλον δύσκολο σε αυτό το περιβάλλον να γίνει άμεσα.
Από την άλλη, στην κυβέρνηση δεν θέλουν και ενόψει του καλοκαιριού τα «ήρεμα νερά» να «φουρτουνιάσουν» επικίνδυνα. «Το ότι διαφωνούμε δεν σημαίνει ότι δεν συζητάμε. Το ότι συζητάμε δεν σημαίνει ότι κάνουμε εκπτώσεις από τις θέσεις μας και αυτό αποδεικνύεται στην πράξη», επισημαίνουν, σχεδόν μονότονα, κυβερνητικές πηγές.
Σημειωτέον, ανώτερες κυβερνητικές πηγές επιχειρούν να αποσυνδέσουν το θαλάσσιο χωροταξικό από τη συζήτηση για το καλώδιο Great Sea Interconnector, για το οποίο χθες δεν έγινε καμία συζήτηση στο ΚΥΣΕΑ και το οποίο έχει παραπεμφθεί σε «εύθετο» χρόνο.