Σήμερα ο Ντόναλντ Τραµπ ορκίζεται για δεύτερη φορά «πλανητάρχης» και γίνεται ο 47ος πρόεδρος των Ηνωµένων Πολιτειών.
Μοιραία ο πλανήτης έχει στραµµένη την προσοχή του στην Ουάσινγκτον, καθώς αξιωµατούχοι, επιχειρηµατίες και αναλυτές εκτιµούν ότι η νέα θητεία Τραµπ θα προκαλέσει σηµαντικές αλλαγές εντός κι εκτός συνόρων. Μένει να φανεί ποιο θα είναι το µέλλον των εν εξελίξει πολέµων και του ανθρωπιστικού δράµατος των αµάχων, µε τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο να επιχειρεί ήδη να πιστωθεί την επιτυχή έκβαση των συνοµιλιών για εκεχειρία στη Γάζα, πώς θα είναι η επόµενη ηµέρα για τις αγορές της ενέργειας ανάλογα µε την έκβαση του ρωσοουκρανικού πολέµου και φυσικά πώς θα επηρεαστούν τα πολιτικά τεκταινόµενα στην Ευρώπη, όπου η τράπουλα ανακατεύεται διαρκώς και τα υπερσυντηρητικά κόµµατα κερδίζουν έδαφος.
Ως προς τα καθ’ ηµάς, στην Ελλάδα επικρατεί αισιοδοξία. Η «Κυριακάτικη Απογευµατινή» συνοµίλησε µε διπλωµατικές πηγές από την Αθήνα και από την Ουάσινγκτον και µεταφέρει αποκλειστικά τις εκτιµήσεις, το κλίµα και τις προσδοκίες τους για τη νέα εποχή Τραµπ.
Έγκριτοι διπλωµάτες στην Απογευματινή: “Σε κάθε προεδρία έχει σηµασία το ποιος τοποθετείται ως υπεύθυνος για τα θέµατά µας”
Σύµφωνα µε πληροφορίες της «Κυριακάτικης Α», οι Ελληνες αξιωµατούχοι περιµένουν να αναλάβει και επισήµως καθήκοντα η νέα αµερικανική κυβέρνηση ώστε να προγραµµατίσουν τις (απαραίτητες) επαφές µε τους Αµερικανούς οµολόγους τους. Σε κάθε προεδρία έχει σηµασία το ποιος τοποθετείται ως υπεύθυνος για τα θέµατά µας.
Κατά την προηγούµενη θητεία Τραµπ, είχαµε την τύχη να αναλάβει υπουργός Εξωτερικών ο Μάικ Ποµπέο. Τώρα φαίνεται πως ο Μάρκο Ρούµπιο θα αντιµετωπίσει τη χώρα µας όπως της αναλογεί. Υπενθυµίζεται ότι το 2019 οι κ. Μενέντεζ και Ρούµπιο είχαν πρωτοστατήσει στην πρωτοβουλία για τον East Med, που αποτελούσε τη βάση της αµερικανικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο, µε την Ελλάδα και την Κύπρο να έχουν κεντρικό ρόλο, ως πυλώνες σταθερότητας που διασφαλίζουν την αµερικανική παρουσία στην περιοχή.
Μολονότι το έργο «πάγωσε», θεωρητικά για οικονοµικούς λόγους, το συµµαχικό σχήµα παγιώθηκε. Επίσης, δύο χρόνια αργότερα, ο Μ. Ρούµπιο µε τον φιλέλληνα Ρ. Μενέντεζ κατέθεσαν από κοινού κείµενο για την «Αµερικανο-Ελληνική αµυντική και διακοινοβουλευτική συνεργασία», το οποίο συµπεριλήφθηκε στον αµυντικό προϋπολογισµό των ΗΠΑ του 2022, κατόπιν συµφωνίας των ∆ηµοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία.
Το κείµενο περιείχε και µια παραίνεση για την πώληση των αεροσκαφών πέµπτης γενιάς F-35 στην Ελλάδα και την ανάγκη παράδοσης περισσότερων οπλικών συστηµάτων µέσω της διαδικασίας του πλεονάζοντος υλικού των αµερικανικών ενόπλων δυνάµεων. «Αυτή η διακοµµατική νοµοθεσία θα συνεχίσει να ενισχύει την αµυντική συνεργασία µε την Ελλάδα, έναν πολύτιµο σύµµαχο του ΝΑΤΟ», δήλωνε ο τότε γερουσιαστής -οσονούπω επικεφαλής του State Department- Μ. Ρούµπιο. Εποµένως, υπάρχει προηγούµενο.
Αυτή τη φορά ξέρουµε πού βαδίζουµε και έχοντας στη «φαρέτρα» µας την ιστορική αµυντική συµφωνία MDCA, τη σύµπραξη δυνάµεων σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη, οικονοµικά και εµπορικά deals να «τρέχουν», επενδύσεις στα σκαριά, εκπαιδευτικές συνεργασίες και καλές διπλωµατικές σχέσεις, οι εκτιµήσεις είναι ευοίωνες. Αµερικανοί διπλωµάτες, µε τους οποίους συνοµιλήσαµε, κατάφεραν να συνοψίσουν σε µια φράση την πρόβλεψή τους για το µέλλον.
Στην ερώτηση αν οι σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ θα διατηρηθούν στο άριστο επίπεδο που είναι σήµερα και επί Τραµπ, η απάντηση ήταν ξεκάθαρη: «Η σχέση των δύο χωρών είναι στρατηγική. Αυτό δεν θα αλλάξει, γι’ αυτό κι εµείς (ως διπλωµάτες) χαιρόµαστε. ∆ιότι η δουλειά µας είναι εύκολη».
Ερχεται η Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα
Σήμερα λήγει και επισήµως η επιτυχηµένη θητεία του απερχόµενου πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Τζορτζ Τσούνη. Πληροφορίες της «Κυριακάτικης Α» θέλουν το «παιδί από τον Πλάτανο» -όπως επιθυµεί ο ίδιος να τον θυµούνται στην Ελλάδα- να µοιράζεται στο εξής τον χρόνο του µεταξύ της Φλόριντα και της χώρας µας.
Ως προς τη διάδοχό του, εκκρεµεί η ακρόαση της Κίµπερλι Γκίλφοϊλ, ώστε να αναλάβει µετά τα νέα της καθήκοντα. Σύµφωνα µε το αποκλειστικό ρεπορτάζ της εφηµερίδας µας, η κ. Γκίλφοϊλ αναµένεται στην Ελλάδα περί τις αρχές του Ιουνίου, µε τους διπλωµάτες της πρεσβείας να περιµένουν µε δηµιουργικό ενδιαφέρον να συνεργαστούν µαζί της για την περαιτέρω προώθηση των διµερών µας σχέσεων.
«Είναι έξυπνη, έχει νοµικές γνώσεις και είναι άκρως επικοινωνιακή», δηλώνουν όσοι την έχουν γνωρίσει, µε τον κ. Τσούνη να λέει σε συνοµιλητές του ότι δεν τη γνωρίζει καλά, όµως «εσείς οι Ελληνες αξίζει να τη γνωρίσετε και να της δώσετε µια ευκαιρία, όπως δώσατε σε εµένα».
Αλλωστε, το γεγονός ότι προέρχεται από το στενό περιβάλλον του Ντ. Τραµπ, µόνο θετικό ρόλο µπορεί να παίξει κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Ανησυχία στην Αγκυρα
Εύλογα θα µπορούσε να προκύψει ανησυχία ως προς το αν ο νέος «πλανητάρχης» θα ακολουθήσει µια φιλοερντογανική προσέγγιση στα ελληνοτουρκικά. Αποτελεί κοινό µυστικό πως κατά την πρώτη του θητεία ο κ. Τραµπ απογοητεύτηκε όταν ήθελε να κάνει µια µεγάλη επένδυση στην Ελλάδα, δεν ευδοκίµησε και τελικά στράφηκε στην Τουρκία. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον αντίκτυπο στις διπλωµατικές σχέσεις Ουάσινγκτον – Αγκυρας. Ωστόσο, τα πράγµατα έκτοτε έχουν αλλάξει.
Η θέση της Ελλάδας εντός της Συµµαχίας έχει ισχυροποιηθεί. Το ίδιο και η θέση της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο. Ενα σηµαντικό βήµα έγινε στην εκπνοή της θητείας του Τζο Μπάιντεν, µε την ιστορική εξέλιξη της περασµένης εβδοµάδας. Η στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ – Κύπρου καθιστά την Κυπριακή ∆ηµοκρατία επιλέξιµη να λαµβάνει αµυντικό εξοπλισµό, προµήθειες και υπηρεσίες µέσω στρατηγικών προγραµµάτων, όπως το Foreign Military Sales, το Excess Defense Articles Program και άλλα προγράµµατα στρατιωτικής βοήθειας.
Στην Τουρκία πλέον επικρατεί έκδηλη ανησυχία για την τρόπον τινά «απορωσοποίηση» της Κύπρου και τη συνακόλουθη ΝΑΤΟϊκή προοπτική στην οποία προσβλέπει η Λευκωσία, αλλά επ’ ουδενί θα επιτρέψει η Αγκυρα (επιστρατεύοντας το βέτο της).
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε σοβαρό λάθος την εν λόγω συµφωνία, δηλώνοντας ανοιχτά ότι αναµένει πως η κυβέρνηση Τραµπ θα το ανατρέψει. Αρµόδιες πηγές στην Αθήνα, στη Λευκωσία -ακόµα και στην Αγκυρα-, µε τις οποίες ήρθε σε επαφή η εφηµερίδα µας, ανέφεραν ότι «δεν ανατρέπεται εύκολα ή γρήγορα τέτοια συµφωνία». Εκτιµούν, δηλαδή, ότι ο Ντ. Τραµπ δεν θα την ανακαλέσει.
*Δημοσιεύτηκε στην «Κυριακάτικη Απογευματινή»