Πριν ακόμη ολοκληρωθεί η εκπαίδευση του πρώτου πυρήνα στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού στην Αυστρία και επιστρέψουν στην Ελλάδα με πλήρη επιχειρησιακή γνώση των μη επανδρωμένων ελικοπτέρων S-100 CAMCOPTER, τα Επιτελεία έχουν ήδη προχωρήσει στο επόμενο βήμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία υποβολής εισήγησης προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την προμήθεια ενός ακόμη ολοκληρωμένου συστήματος S-100, το οποίο θα εξοπλίσει οργανικά την τέταρτη φρεγάτα FDI HN (Belh@rra) του ελληνικού στόλου.
Η συγκεκριμένη κίνηση ενεργοποιεί στην πράξη το δικαίωμα προαίρεσης που προβλέπεται στο πρόγραμμα, επιτρέποντας στο Πολεμικό Ναυτικό να ενισχύσει περαιτέρω τις δυνατότητες των νέων φρεγατών και να διασφαλίσει ότι κάθε μονάδα της κλάσης ΚΙΜΩΝ θα διαθέτει το δικό της οργανικό μη επανδρωμένο εναέριο μέσο.
Από τα τέσσερα στα οκτώ CAMCOPTER
Ήδη στη βάση ελικοπτέρων του Πολεμικού Ναυτικού στον Μαραθώνα βρίσκονται τέσσερα S-100, καθώς το πρόγραμμα βρίσκεται στη φάση παραλαβών και επιχειρησιακής ενσωμάτωσης.
Με την επιστροφή των στελεχών που εκπαιδεύονται στην Αυστρία, το σύστημα αναμένεται να ενταχθεί επιχειρησιακά στην πρώτη ελληνική Belh@rra, τη φρεγάτα ΚΙΜΩΝ, η οποία συνεχίζει τις δοκιμές και τις διαδικασίες επιχειρησιακής αξιολόγησης πριν από την παράδοσή της.
Η νέα εισήγηση προβλέπει την προμήθεια επιπλέον συστήματος, αποτελούμενου από δύο μη επανδρωμένα ελικόπτερα, σταθμούς ελέγχου και πακέτο αισθητήρων. Εφόσον εγκριθεί, ο συνολικός αριθμός των S-100 του Πολεμικού Ναυτικού θα ανέλθει στα οκτώ.
Οι μέχρι σήμερα δοκιμές αποδοχής χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα επιτυχημένες, ενώ η επιλογή του συγκεκριμένου συστήματος έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον διεθνών αμυντικών αναλυτών, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η Ελλάδα εξελίσσεται ταχύτατα σε μια ναυτική δύναμη με έντονο προσανατολισμό στις δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις και στις τεχνολογίες του μέλλοντος.
Το UAV που αλλάζει τον τρόπο επιχειρήσεων του Στόλου
Η πρώτη ουσιαστική επαφή του Πολεμικού Ναυτικού με το S-100 είχε πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο του 2021, όταν το CAMCOPTER απογειώθηκε από το ελικοδρόμιο της φρεγάτας «Αιγαίον», επιβεβαιώνοντας στην πράξη τις δυνατότητες επιχειρήσεων από πολεμικά πλοία.
Έκτοτε, οι αξιολογήσεις του Ναυτικού κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για ένα μέσο ικανό να αναλάβει μεγάλο μέρος των αποστολών επιτήρησης και αναγνώρισης με ιδιαίτερα χαμηλό λειτουργικό κόστος, το οποίο εκτιμάται περίπου στα 1.000 ευρώ ανά ώρα πτήσης.
Πέρα όμως από την οικονομία χρήσης, εκείνο που ξεχωρίζει είναι η επιχειρησιακή του αξία.
Δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις σε πραγματικό χρόνο
Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, η αξιοποίηση των S-100 στις φρεγάτες κλάσης ΚΙΜΩΝ προσθέτει μια εντελώς νέα διάσταση στη θαλάσσια επιτήρηση και τη συλλογή πληροφοριών.
Το μη επανδρωμένο ελικόπτερο μπορεί να επιχειρεί πολύ πέρα από τον ορίζοντα του πλοίου, συλλέγοντας εικόνα, δεδομένα και πληροφορίες, τα οποία μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο τόσο στη φρεγάτα όσο και στα επιχειρησιακά κέντρα διοίκησης.
Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον εντοπισμό μικρών σκαφών και ταχυπλόων που ενδέχεται να αποτελέσουν ασύμμετρη απειλή, ειδικά σε συνθήκες όπου οι καιρικές συνθήκες ή η μορφολογία της περιοχής δυσκολεύουν την παρατήρηση από τα συμβατικά μέσα του πλοίου.
Παράλληλα, η πλήρης διασύνδεση του UAV με τα συστήματα μάχης των νέων φρεγατών δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο δίκτυο αισθητήρων και πλατφορμών, επιτρέποντας τη λήψη αποφάσεων με βάση μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Το μέλλον: Συνεργασία UAV και USV
Η ένταξη των S-100 αποτελεί μόνο την αρχή ενός ευρύτερου μετασχηματισμού του ελληνικού στόλου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το νέο ναυτικό δόγμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων, τόσο στον αέρα όσο και στην επιφάνεια της θάλασσας.
Οι φρεγάτες θα λειτουργούν ως κέντρα διοίκησης και συντονισμού, τα UAV θα αναλαμβάνουν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και στοχοποίησης, ενώ τα μελλοντικά μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV) θα αποτελούν εργαλεία επιθετικών και αποτρεπτικών επιχειρήσεων.
Η σύνδεση όλων αυτών των μέσων σε ένα ενιαίο δίκτυο αποτελεί τον πυρήνα των σύγχρονων δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων, οι οποίες πλέον καθορίζουν τον τρόπο διεξαγωγής των ναυτικών συγκρούσεων διεθνώς.
Από την επιτήρηση έως τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο
Τα S-100 δεν περιορίζονται μόνο σε αποστολές επιτήρησης.
Με αυτονομία που μπορεί να ξεπεράσει τις έξι ώρες και δυνατότητα μεταφοράς προηγμένων ηλεκτροοπτικών και άλλων εξειδικευμένων αισθητήρων, μπορούν να υποστηρίξουν αποστολές έρευνας, αναγνώρισης, στοχοποίησης και –υπό συγκεκριμένες διαμορφώσεις– ακόμη και επιχειρήσεις ανθυποβρυχιακού πολέμου.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, τα συγκεκριμένα UAV αποτελούν έναν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος, καθώς επεκτείνουν δραστικά τον επιχειρησιακό ορίζοντα των πλοίων και αυξάνουν την ικανότητα έγκαιρου εντοπισμού και παρακολούθησης στόχων σε περιοχές υψηλού επιχειρησιακού ενδιαφέροντος.
Δεν είναι τυχαίο ότι παρόμοια συστήματα χρησιμοποιούνται ήδη από ναυτικές δυνάμεις υψηλών απαιτήσεων, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ένταξή τους στον ελληνικό στόλο σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο επενδύει πλέον συστηματικά σε τεχνολογίες που συνδυάζουν αυτονομία, δικτύωση και διαρκή παρουσία στο πεδίο επιχειρήσεων.