Σε νέα ενεργειακή πραγματικότητα θα βρεθεί από σήμερα η Ευρώπη, καθώς η Ρωσία αναμένεται να κλείσει τον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 1 με το πρόσχημα των εργασιών συντήρησης. Ωστόσο δεν είναι βέβαιο πότε θα ξεκινήσει εκ νέου η παροχή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Τα δύο σενάρια για την Ελλάδα
Ανησυχία επικρατεί και στη χώρα μας, αν και αρμόδια κυβερνητικά στελέχη δίνουν διαβεβαιώσεις πως οι συνέπειες για την Ελλάδα δεν θα είναι τόσο διευρυμένες. Μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης έθεσε δύο πιθανά σενάρια για το φυσικό αέριο:
Το πρώτο είναι η περίπτωση να μη διακοπεί η παροχή του ρωσικού φυσικού αερίου, που θα σημάνει αποκλιμάκωση των τιμών του.
Το δεύτερο, η διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου, «από την οποία η Ελλάδα θα έχει μικρότερες συνέπειες, αφού δεν χρησιμοποιείται αέριο στη βιομηχανία».
Το σχέδιο ενεργειακής επάρκειας για την Ελλάδα
Υπενθυμίζεται ότι μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN το Σάββατο, ο υπουργός Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, σημείωσε πως θα δημιουργηθεί νέο εργοστάσιο λιγνίτη στην Πτολεμαΐδα, διαμηνύοντας πως στόχος είναι να μην υπάρξει πρόβλημα επάρκειας τον χειμώνα σε περίπτωση που διακοπεί πλήρως η ροή φυσικού αερίου από την Ευρώπη.
«Έχουμε δώσει τη δυνατότητα σε πέντε εργοστάσια φυσικού αερίου, αν χρειαστεί, να αξιοποιήσουν πετρέλαιο diesel αν διακοπεί το φυσικό αέριο», είπε σχετικά.
Στα μέτρα ενεργειακής επάρκειας, περιλαμβάνονται:
Πλωτή δεξαμενή στη Ρεβυθούσα (LNG)
Δύο νέοι σταθμοί LNG (Αλεξανδρούπολη)
Αέριο από αγωγό TAP
Πέντε εργοστάσια παραγωγής ρεύματος (πετρέλαιο αντί αέριο)
Αύξηση παραγωγής από λιγνιτικά εργοστάσια
Νέο λιγνιτικό εργοστάσιο (Πτολεμαΐδα V),
Προ ημερών δε ο κ. Σκρέκας είχε σημειώσει πως επικαιροποιήθηκαν οι παρεμβάσεις στο εξαιρετικά δυσμενές σενάριο της πλήρους αποκοπής. Μάλιστα μετά το τέλος της συνεδρίασης ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ξεκαθάρισε πως στο ενδεχόμενο διακοπής της παροχής φυσικού αερίου: Η Ελλάδα έχει το μικρότερο ρίσκο στην Ευρώπη
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας επεσήμανε, ότι «προετοιμαζόμαστε συστηματικά για τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας, εξετάζοντας και τα δυσμενέστερα σενάρια. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει από τους μικρότερους κινδύνους σε όλη την Ευρώπη από άποψη επάρκειας εφοδιασμού, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει διαθέσιμο LNG».
Ραγδαίες ανατιμήσεις λόγω μείωσης ροών από τη Ρωσία
Σχέδιο για ολική διακοπή των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου ετοιμάζει η Γαλλία όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Λε Μερ.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το Reuters, η διακοπή είναι ιδιαίτερα προβληματική τώρα, επειδή η πυρηνική ηλεκτροπαραγωγή της Γαλλίας θα δυσκολευόταν να καλύψει το κενό, καθώς πολλοί αντιδραστήρες είναι σήμερα εκτός λειτουργίας για συντήρηση.
«Νομίζω ότι η πλήρης διακοπή των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου είναι μια πραγματική πιθανότητα … και πρέπει να προετοιμαστούμε για αυτό το σενάριο», δήλωσε στο περιθώριο ενός επιχειρηματικού και οικονομικού συνεδρίου στη νότια Γαλλία ο κ. Λεμέρ, προσθέτοντας ότι «Θα ήταν εντελώς ανεύθυνο να αγνοήσουμε αυτό το σενάριο», ενώ μάλιστα χαρακτήρισε την πιθανή διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου το «πιο πιθανό σενάριο».
Σύμφωνα με τον γάλλο υπουργό Οικονομικών, η πρώτη γραμμή άμυνας είναι τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας και στη συνέχεια η κατασκευή νέων υποδομών, όπως ένα πλωτό εργοστάσιο που θα μπορεί να επαναεριοποιεί τα φορτία υγρού φυσικού αερίου από το εξωτερικό.
Απογειώνονται οι τιμές του αερίου στην Ευρώπη
Την ίδια ώρα η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μεγάλο κύμα ανατιμήσεων του φυσικού αερίου όσο μειώνονται οι ροές από τη Ρωσία.
Συγκεκριμένα αν παρατηρήσει κανείς το πώς μειώνονται οι ροές μέσω του Νord Σtream 1 η οποία είναι και η βασική πύλη εισόδου του ρωσικού φυσικού αερίου οι τιμές αυξάνονται δραματικά.
Συγκεκριμένα στις 2 Ιουνίου όταν ο αγωγός να ήταν σε πλήρη λειτουργία και η Μόσχα έστειλε τις προβλεπόμενες ποσότητες για εκείνη την ημέρα, δηλαδή, 169 εκατομμύρια κυβικά μέτρα η τιμή ήταν στα 86 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Στις 15 Ιουνίου ανατρέπονται τα πάντα καθώς κάποιες τουρμπίνες πηγαίνουν στον Καναδά για επισκευή του αγωγού κατευθείαν η τιμή εκτοξεύεται στα 120 ευρώ ανά μεγαβατώρα καθώς η ποσότητα που εστάλη έπεσε στα 97 εκατ. κ.μ. Έτσι από τη συγκεκριμένη ημέρα και μετά όσο αυξάνεται η ροή τόσο μεγαλώνει η τιμή του φυσικού αερίου με αποτέλεσμα στις 23 Ιουνίου να φτάνει τα 133 ευρώ, την 1η Ιουλίου τα 147 ευρώ, ενώ στις 7 Ιουλίου στα 183 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η Γερμανία επαναλειτουργεί μονάδα καύσης άνθρακα
Η Γερμανία προσπαθεί να βρει λύση στο ενδεχόμενο μιας πλήρους διακοπής της παροχής ρωσικού φυσικού αερίου. Γι’ αυτό τον λόγο θα επαναλειτουργήσει η μονάδα παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα, αλλά και θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για τη διάσωση της εταιρίας παροχής αερίου Uniper, που έχει χτυπηθεί από τη μείωση της παροχής από την Gazprom.
Η κατάσταση πάντως στη Γερμανία δεν προμηνύεται καλή. Τα νοικοκυριά είναι αντιμέτωπα με υπέρογκους λογαριασμούς και αξιωματούχοι προτείνουν μορατόριουμ στις διακοπές ηλεκτροδότησης και θέρμανσης σε περίπτωση μη εξόφλησης. «Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για δύσκολες στιγμές το χειμώνα, όταν οι καταναλωτές χρειάζονται ειδική προστασία. Σε μια τέτοια κατάσταση κρίσης, κανείς δεν πρέπει να τους κόψει το ρεύμα ή το φυσικό αέριο επειδή καθυστερούν να εξοφλήσουν το λογαριασμό», δήλωσε η Στέφι Λέμκε υπουργός Προστασίας Καταναλωτών Γερμανίας.
Από την άλλη στην Ιταλία οι αξιωματούχοι δεν κρύβουν την ανησυχία τους ότι η διακοπή των ρωσικών ροών φυσικού αερίου θα μπορούσε να αναγκάσει την οικονομία της χώρας να συρρικνωθεί αυτό το τρίμηνο. «Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και το κόστος των πρώτων υλών θα ωθήσει τις προβλέψεις για την ανάπτυξη πίσω στο 2024», ανέφερε ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ιταλία.
Την ίδια ώρα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας τονίζει ότι το φυσικό αέριο δεν είναι πλέον η αξιόπιστη και χαμηλού κόστους πηγή ενέργειας που ήταν κάποτε. Και συνεχίζοντας αναφέρει ότι το μέλλον του είναι αβέβαιο καθώς οι παγκόσμιες δυνάμεις αντιμετωπίζουν μια ενεργειακή κρίση εν μέσω κυρώσεων που στοχεύουν στον περιορισμό της χρηματοδότησης για τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.