Η Ινδία και η Κύπρος εισέρχονται σε μια νέα φάση στρατηγικής συνεργασίας, καθώς οι δύο χώρες προχωρούν στην αναθεώρηση και ενεργοποίηση του Κοινού Σχεδίου Δράσης 2025–2029. Η πενταετής συμφωνία, που εγκρίθηκε κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι στη Λευκωσία τον Ιούνιο του 2025, στοχεύει στην ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, στην αναβάθμιση της τεχνολογικής σύμπραξης και στην εμβάθυνση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων.
Το πλαίσιο θεωρείται πλέον πιο σταθερό και ελκυστικό για επιχειρήσεις και επενδυτές, με τις δύο πλευρές να θέτουν την οικονομική συνεργασία – μετά από 60 χρόνια διπλωματικών σχέσεων – στον πυρήνα της κοινής τους ατζέντας.
Ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη επίσκεψή του στην Ινδία στα τέλη Οκτωβρίου 2025, όπου συναντήθηκε με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας, Δρ. Σουμπραχμανιάμ Τζαϊσανκάρ. Οι δύο υπουργοί αξιολόγησαν την πρόοδο του Σχεδίου Δράσης και εξέτασαν τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας σε άμυνα, τεχνολογία, ναυτική ασφάλεια και επενδύσεις.
Άμυνα, ασφάλεια και τεχνολογική συνεργασία
Σύμφωνα με σχετική εκτενής ανάλυση από το India Briefing, κεντρικός πυλώνας του Οδικού Χάρτη 2025–29 είναι η ενισχυμένη συνεργασία στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Ινδία και Κύπρος δεσμεύθηκαν να προχωρήσουν σε κοινές δράσεις σε αμυντική βιομηχανία, κυβερνοασφάλεια, τεχνολογίες αιχμής και ναυτική ασφάλεια, με στόχο την αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών.
Το Σχέδιο Δράσης δίνει έμφαση στη δημιουργία συνεργασιών για αμυντική παραγωγή, στη διασύνδεση των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Παράλληλα, περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες για ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, της προστασίας κρίσιμων υποδομών και της συνεργασίας σε νέες τεχνολογίες.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ναυτική διάσταση, με την Ινδία να ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω τακτικών επισκέψεων πολεμικών πλοίων και κοινών εκπαιδεύσεων, ενώ προωθούνται κοινά πρωτόκολλα για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Εξίσου σημαντική είναι η διασύνδεση των δύο χωρών με υφιστάμενες συμφωνίες: το Μνημόνιο Συναντίληψης του 2022 για αμυντική συνεργασία, το Bilateral Defense Cooperation Program 2025 καθώς και η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στην AERO India 2025, που άνοιξε νέες διαδρομές σε συνεπενδύσεις και τεχνολογική συνεργασία.
Διασυνδεσιμότητα – Η θέση της Κύπρου στο IMEC
Οι δύο χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συμμετοχή τους στον India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC), τον νέο εμπορικό και ενεργειακό διάδρομο που φιλοδοξεί να μετασχηματίσει τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.
Η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης ως πύλη προς την ΕΕ, επιδιώκει ισχυρότερο ρόλο στον θαλάσσιο βραχίονα του IMEC, ενώ ενθαρρύνει μεγαλύτερη παρουσία ινδικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων στα κυπριακά λιμάνια και σε joint ventures στον τομέα των θαλάσσιων υπηρεσιών.
Εμπόριο, επενδύσεις και καινοτομία
Η οικονομική συνεργασία Ινδίας–Κύπρου εξελίσσεται με αυξανόμενη ποικιλία κλάδων και πιο στενή διασύνδεση ιδιωτικών επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και νεοφυών εταιρειών. Το Σχέδιο Δράσης προβλέπει τη δημιουργία ενός Cyprus–India Business Forum, επιχειρηματικών αποστολών και Μνημονίου Συνεργασίας σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές υποδομές και η επιστημονική έρευνα.
Πέντε χρόνια εμπορικών ροών – Πίνακες
Τα δεδομένα δείχνουν ότι, παρά τις διακυμάνσεις, ο εμπορικός όγκος παραμένει σταθερός στο εύρος των 160–200 εκατ. δολαρίων. Οι εξαγωγές της Ινδίας κορυφώθηκαν το 2021–22, ενώ οι εισαγωγές της από την Κύπρο αυξήθηκαν σημαντικά το 2022–23.
Βασικά προϊόντα του διμερούς εμπορίου
Κύπρος: 9ος μεγαλύτερος επενδυτής στην Ινδία
Με σωρευτικές επενδύσεις 15,76 δισ. δολαρίων από το 2000, η Κύπρος παραμένει ο ένατος μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στην Ινδία. Οι επενδύσεις επικεντρώνονται σε πληροφορική, αυτοκινητοβιομηχανία, real estate, logistics, ναυτιλία και φαρμακευτικά.
Το αναθεωρημένο Συμφωνητικό Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (DTAA) προσφέρει πλέον διαφάνεια και φορολογική ασφάλεια, ενώ η Κύπρος διαθέτει καθεστώς Category-I Foreign Portfolio Investor, κάτι που την τοποθετεί στις κορυφαίες πύλες εισροής κεφαλαίων προς την Ινδία.
Θεσμικοί μηχανισμοί συνεργασίας
Οι σχέσεις Ινδίας–Κύπρου στηρίζονται σε σειρά θεσμικών πλατφορμών, όπως η Joint Economic Committee (JEC), η Cyprus–India Business Association, το MoU Invest Cyprus – Invest India, οι περιφερειακές συνεργασίες Λεμεσού–Λάρνακας με Ινδικές πολιτείες, καθώς και το νέο India–Greece–Cyprus Business and Investment Council για τριμερείς συνέργειες στους τομείς της ναυτιλίας, των υποδομών και της τεχνολογίας.