*Του Κώστα Σαρικά-onalert
Με πλοία του Στόλου να βγαίνουν στον Σαρωνικό για συνοδεία εν πλω, με σχεδιασμό για τελετή υποδοχής στον Ναύσταθμο και με τις «ανάστροφες πλώρες» της ελληνικής ναυτικής ιστορίας να ετοιμάζονται – αν το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες – να κάνουν μια σπάνια έξοδο, η φρεγάτα FDI HN «ΚΙΜΩΝ» ετοιμάζεται να γράψει το δικό της κεφάλαιο επιστροφής.
Το πλοίο βρίσκεται στο τελικό στάδιο πριν τον πλου για Ελλάδα, έχοντας ήδη φτάσει στη Βρέστη για την παραλαβή του αρχικού φορτίου οπλισμού.
Η 15η Ιανουαρίου έχει «κλειδώσει» ως ημερομηνία-ορόσημο, εκτός απροόπτου, καθώς το πλοίο έχει μπροστά του το πέρασμα από τον «δύσκολο» Βισκαϊκό Κόλπο. Για το Πολεμικό Ναυτικό δεν είναι απλώς η άφιξη ενός ακόμη πλοίου. Είναι η στιγμή που η πρώτη από τις τέσσερις φρεγάτες FDI HN, η «ΚΙΜΩΝ», θα περάσει τον «τελικό διάδρομο» προς τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, μπροστά στα βλέμματα μιας χώρας που έχει μάθει να μετρά τις μεγάλες ναυτικές στιγμές σε εικόνες και συμβολισμούς.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται σε εξέλιξη, εξετάζεται τελετή υποδοχής με παρουσία της πολιτειακής, πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, ενώ αναμένεται να υπάρξει και έντονο «ναυτικό αποτύπωμα» στον ίδιο τον πλου της εισόδου.
Πλοία του Στόλου θα βγουν στον Σαρωνικό για να συνοδεύσουν τη νέα φρεγάτα στα τελευταία μίλια προς τον Ναύσταθμο. Πρόκειται για ένα σκηνικό που στήνεται σπάνια σε καιρό ειρήνης, αλλά ακριβώς γι’ αυτό έχει βαρύτητα. Μια μικτή αρμάδα συνολικά έξι πλοίων αποτελούμενη από φρεγάτες, κανονιοφόρους και πυραυλακάτους θα υποδεχτούν το νέο ισχυρό «asset» του Στόλου, που σηματοδοτεί στο πέρασμα στην επόμενη μέρα.
Το σημείο-κλειδί όμως, όπως όλα δείχνουν, θα είναι ο συμβολισμός. Η άφιξη του «ΚΙΜΩΝΑ» δεν θέλουν να μοιάζει με τυπική διαδικασία κατάπλου, αλλά με «τελετουργία μετάβασης» από μια εποχή σε μια άλλη. Από τον Στόλο που κράτησε επί δεκαετίες την ισορροπία με τις φρεγάτες ΜΕΚΟ και «S», στο Στόλο που περνά στη νέα γενιά ψηφιακών, δικτυοκεντρικών Μονάδων πρώτης γραμμής με δυνατότητες αεράμυνας περιοχής.
Οι «ανάστροφες πλώρες» που ετοιμάζονται να βγουν στον Σαρωνικό
Στον σχεδιασμό που συζητείται, υπάρχει μια εικόνα με τον πλέον ισχυρό συμβολισμό. Να βγουν στον Σαρωνικό οι «ανάστροφες πλώρες» της ναυτικής ιστορίας για να υποδεχθούν εν πλω τη νέα φρεγάτα. Η ίδια η δημόσια συζήτηση για τον συμβολισμό έχει ήδη ανοίξει, με αναφορές στο ενδεχόμενο να εμφανιστούν στην υποδοχή ιστορικές μονάδες-σύμβολα.
Πρώτη και πιο εμβληματική η τριήρης «ΟΛΥΜΠΙΑΣ». Ένα λειτουργικό αντίγραφο αθηναϊκής τριήρους του 5ου αιώνα π.Χ., που κατασκευάστηκε στην Ελλάδα την περίοδο 1985-1987, στο πλαίσιο προγράμματος πειραματικής αρχαιολογίας, με χρηματοδότηση του Πολεμικού Ναυτικού. Η «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» δεν είναι απλώς «μουσειακό» σύμβολο. Είναι ζωντανή υπενθύμιση ότι η ελληνική ναυτοσύνη δεν ξεκινά από τη σύγχρονη εποχή, αλλά από τότε που η θάλασσα ήταν πεδίο ισχύος, εμπορίου και στρατηγικής επιβίωσης.
Δεύτερο σύμβολο το θωρηκτό «Γ. ΑΒΕΡΩΦ», σήμερα Πλωτό Ναυτικό Μουσείο, το πλοίο-ταυτότητα της ναυτικής ισχύος του Ελληνισμού στις αρχές του 20ού αιώνα, με τη δική του ιστορία και τη δική του «σκιά» πάνω από κάθε μεγάλη στιγμή του Ναυτικού.
Το ενδεχόμενο να βγει και το «ΑΒΕΡΩΦ» με τη συνδρομή ρυμουλκών, όπως απαιτείται για μια τέτοια κίνηση δεν είναι επιχειρησιακό, αλλά καθαρά συμβολικό, με το χθες να υποδέχεται το αύριο. Και το πλοίο-σύμβολο νίκης και κυριαρχίας στο Αιγαίο να υποδέχεται το πλοίο που σηματοδοτεί την αλλαγή σελίδας του Στόλου. Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο καθώς οι καιρικές συνθήκες, οι περιορισμοί κινήσεων, η ασφάλεια των ιστορικών πλοίων, όλα μπαίνουν στην εξίσωση. Όμως, το Ναυτικό Επιτελείο είναι αισιόδοξο ότι όλα θα κυλήσουν σύμφωνα με τον σχεδιασμό. Και αν οι συνθήκες το επιτρέψουν, το μήνυμα θα είναι καθαρό: η «ΚΙΜΩΝ» δεν έρχεται απλώς ως νέο πλοίο. Έρχεται ως η νέα εποχή για να δώσει συνέχεια στην υπερχιλιετή ιστορία του Πολεμικού Ναυτικού.
Η πολιτική σφραγίδα μιας στρατηγικής επιλογής
Δεδομένη θεωρείται η υψηλή πολιτική εκπροσώπηση στην άφιξη της νέας φρεγάτας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη συνδέσει δημόσια τη «ΚΙΜΩΝ» με μια στιγμή εθνικής υπερηφάνειας, μιλώντας για τη σημασία της πρώτης Belh@rra και το πέρασμα των Ενόπλων Δυνάμεων σε νέα εποχή.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο στο πλοίο αναμένεται να ανέβει ο Πρωθυπουργός αλλά και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με πιθανότερο σενάριο τη μετάβαση με ελικόπτερο, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Η εικόνα του Πρωθυπουργού στο κατάστρωμα δεν είναι τυπική. Είναι η πολιτική σφραγίδα σε μια επιλογή με ορίζοντα δεκαετιών και με το μήνυμα ότι η χώρα επενδύει σε πλοία που δεν «συμπληρώνουν» απλώς τον Στόλο, αλλά τον αναβαθμίζουν ποιοτικά, δημιουργώντας νέα δεδομένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Από τη Λοριάν στη Βρέστη και από εκεί Ελλάδα: το τελευταίο σκέλος πριν τον Ναύσταθμο
Η FDI «ΚΙΜΩΝ» παραδόθηκε επισήμως και έχει ήδη μπει στο τελικό στάδιο πριν τον πλου για Ελλάδα, με το πέρασμα από τη Βρέστη να συνδέεται με την παραλαβή του αρχικού φορτίου οπλισμού και την προετοιμασία για τις επόμενες δοκιμές.
Το επιχειρησιακό «στοίχημα» δεν σταματά στην είσοδο στον Σαρωνικό. Μετά την άφιξη, αρχίζει το πιο απαιτητικό κομμάτι: η σταδιακή επιχειρησιακή ένταξη. Γιατί μια φρεγάτα τέτοιου επιπέδου δεν «μπαίνει» απλώς στον Στόλο. Περνά από διαδικασίες εξοικείωσης πληρώματος, πιστοποιήσεις, δοκιμές συστημάτων και βολές όπου απαιτείται. Και κυρίως: δένει μέσα στο ελληνικό δίκτυο επιχειρήσεων, επικοινωνιών και διακλαδικής συνεργασίας.
Το πλήρωμα και το «δέσιμο» με το πλοίο: από την παραλαβή στη μάχιμη ετοιμότητα
Η «ΚΙΜΩΝ» δεν είναι μόνο μέταλλο και ηλεκτρονικά. Είναι οι άνθρωποί της. Το πλήρωμα που αναλαμβάνει να τη φέρει στο επίπεδο που απαιτείται, να «διαβάσει» κάθε ένδειξη, να μάθει κάθε διαδικασία, να λειτουργήσει το πλοίο ως σύστημα μάχης. Σε δημόσιες αναφορές έχει γίνει λόγος για 128 στελέχη που θα αποτελούν τον βασικό κορμό της επάνδρωσης, με την εκπαίδευση και την εξοικείωση να αποτελούν κεντρικό στόχο της περιόδου που ανοίγει.
Κομβικό στοιχείο είναι και αυτό που ακολουθεί μετά τον κατάπλου: οι δοκιμές εξοπλισμού και η πιστοποίηση συστημάτων στην Ελλάδα, όταν το πλήρωμα έχει πλέον πλήρη εξοικείωση με το πλοίο και τα υποσυστήματά του. Σε πρακτικούς όρους, αυτό σημαίνει εβδομάδες και μήνες έντονης δραστηριότητας: από ελέγχους αισθητήρων και ολοκλήρωση διασυνδέσεων, μέχρι διαδικασίες επιχειρησιακής αξιολόγησης.
Γιατί η «ΚΙΜΩΝ» αλλάζει το παιχνίδι: αεράμυνα περιοχής και «ομπρέλα» πάνω από τον Στόλο
Το ΠΝ αποκτά με τις FDI HN μια δυνατότητα που έλειπε ως «βαριά» επιλογή πρώτης γραμμής: σύγχρονη αεράμυνα περιοχής, σε μια εποχή που η απειλή δεν είναι μόνο τα κλασικά αεροσκάφη, αλλά και συνδυασμοί UAV, πυραύλων cruise, sea-skimmers και επιθέσεων κορεσμού.
Η FDI «ΚΙΜΩΝ» είναι σχεδιασμένη ως πλοίο «ψηφιακής» εποχής, με πυρήνα αισθητήρων και συστήματα που λειτουργούν ως κόμβος.
Το ραντάρ Sea Fire της Thales – πλήρως ψηφιακό AESA με σταθερές κεραίες – δίνει στο πλοίο δυνατότητα επιτήρησης και ελέγχου πυρός σε περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων, απέναντι σε ευρύ φάσμα απειλών, από UAV και sea-skimmers έως πιο απαιτητικούς στόχους.
Στο επίπεδο οπλισμού, η ελληνική διαμόρφωση έχει σχεδιαστεί για «βαρύ» αποτύπωμα: αντιαεροπορικοί Aster 30, αντιπλοϊκοί Exocet MM40 Block 3C, σύστημα εγγύς άμυνας RAM, ανθυποβρυχιακές τορπίλες MU90, κύριο πυροβόλο 76 χιλ. και πλήρες πακέτο ανθυποβρυχιακών/αντιμέτρων.
Αυτός ο συνδυασμός επιτρέπει στο πλοίο να λειτουργεί ως «ομπρέλα» πάνω από ναυτική δύναμη, αλλά και ως ανεξάρτητη μονάδα που μπορεί να σταθεί σε περίπλοκο θέατρο επιχειρήσεων.
Σημείο που αξίζει προσοχής αποτελεί το πέρασμα από τη Βρέστη που συνδέεται με το «αρχικό φορτίο» οπλισμού, ενώ η πλήρης αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων γίνεται σταδιακά, με τις δοκιμές και την ολοκλήρωση της ένταξης να ακολουθούν στην Ελλάδα.
Με άλλα λόγια, η άφιξη στον Ναύσταθμο είναι η «D-Day» της επιστροφής, όχι το τέλος της διαδρομής προς την πλήρη επιχειρησιακή ωρίμανση.
Το μήνυμα προς Ανατολάς: νέα ποιότητα, νέα ταχύτητα, νέο δόγμα
Η άφιξη της «ΚΙΜΩΝ» στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας έχει και καθαρά στρατηγικό μήνυμα. Σε ένα περιβάλλον όπου η τουρκική ναυτική και αεροπορική δραστηριότητα διαμορφώνει πιέσεις, οι νέες φρεγάτες δεν προστίθενται απλώς ως «μονάδες αριθμού». Προστίθενται ως μονάδες ποιότητας – και αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ακτίνα προστασίας, καλύτερη εικόνα τακτικής κατάστασης και ισχυρότερη αντοχή απέναντι σε σύνθετες απειλές.
Δεν είναι τυχαίο ότι η παράδοση της «ΚΙΜΩΝ» παρουσιάστηκε ως «αρχή νέας εποχής» για το ΠΝ, καθώς – μετά από δεκαετίες – η χώρα αποκτά ξανά σύγχρονες κύριες μονάδες επιφανείας με δυνατότητες που ανεβάζουν την οροφή της ναυτικής ισχύος.
Στο πολιτικό επίπεδο, η τελετή ύψωσης της ελληνικής σημαίας στη Λοριάν και η παράδοση της φρεγάτας FDI συνδέθηκαν ευθέως με την ελληνογαλλική στρατηγική σχέση και την «Ατζέντα 2030», όπως αποτυπώθηκε και σε επίσημες ανακοινώσεις του ΥΠΕΘΑ.
Αυτό το νήμα από τη συμφωνία, στην κατασκευή, στις δοκιμές, στην παράδοση, στην άφιξη είναι το νήμα που οδηγεί στην επόμενη μέρα.
Η εικόνα που θα γράψει ιστορία και η επόμενη μέρα
Αν όλα εξελιχθούν όπως έχουν σχεδιαστεί, ο Σαρωνικός θα αποτελέσει για λίγες ώρες «σκηνή» ενός συμβολισμού που δεν στήνεται κάθε χρόνο. Μια νέα φρεγάτα υψηλής τεχνολογίας να εισέρχεται με συνοδεία μονάδων του Στόλου και, πιθανόν, με τα ιστορικά σύμβολα – την «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» και το «ΑΒΕΡΩΦ» – να εμφανίζονται για να υποδεχθούν την επόμενη γενιά.
Όμως, ακριβώς επειδή ο συμβολισμός θα είναι ισχυρός, η επόμενη μέρα είναι που μετράει. Γιατί το Πολεμικό Ναυτικό δεν θέλει να μείνει στις εικόνες και τους συμβολισμούς. Αλλά να χτίσει την επόμενη μέρα στην αποτροπή και επιχειρησιακή αντοχή. Και το ζητούμενο μετά τις 15 Ιανουαρίου θα είναι να αρχίσει να «γράφεται» η επιχειρησιακή ιστορία της «ΚΙΜΩΝ»: οι πρώτες ελληνικές δοκιμές, η ένταξη στο δίκτυο, η εκπαίδευση με τις υπόλοιπες μονάδες, η σταδιακή πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της.
Στον ορίζοντα υπάρχουν ήδη τα επόμενα βήματα με οι υπόλοιπες FDI HN που θα ακολουθήσουν, χτίζοντας μια τετράδα πλοίων που αλλάζει τη γεωμετρία ισχύος του Στόλου.