Η εικόνα της ελληνικής σημαίας να υψώνεται στον ιστό στο Λοριάν της Βρετάνης δεν ήταν μόνο τελετουργία, ήταν η «σφραγίδα» μιας επιλογής που πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια συνοδεύτηκε από τεχνολογικό ρίσκο, έντονες εσωτερικές συζητήσεις και σημαντικό παρασκήνιο
Μια νέα σελίδα για το Πολεμικό Ναυτικό άνοιξε από την περασμένη Πέμπτη, όταν η φρεγάτα FDI “Κίμων” (F-601) άρχισε να πλέει υπό ελληνική σημαία, σηματοδοτώντας –σε συμβολικό και ουσιαστικό επίπεδο– τη μετάβαση των ναυτικών δυνατοτήτων στον 21ο αιώνα. Η εικόνα της ελληνικής σημαίας να υψώνεται στον ιστό στο Λοριάν της Βρετάνης δεν ήταν μόνο τελετουργία, ήταν η «σφραγίδα» μιας επιλογής που πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια συνοδεύτηκε από τεχνολογικό ρίσκο, έντονες εσωτερικές συζητήσεις και σημαντικό παρασκήνιο.
Το χρονικό της επιλογής: ρίσκο με “Belh@rra” που δεν υπήρχαν ακόμη
Όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να αγοράσει τρεις φρεγάτες γαλλικής σχεδίασης και ναυπήγησης (FDI, γνωστές τότε ως Belh@rra), το πλοίο ήταν πρακτικά «άγνωστο»: δεν είχε ναυπηγηθεί καμία FDI μέχρι εκείνη τη στιγμή. Ελλάδα και Γαλλία θα ήταν οι πρώτες που θα προχωρούσαν στην απόκτησή τους. Στο ΓΕΝ, το τεχνολογικό ρίσκο είχε συζητηθεί εξαντλητικά, ειδικά στο πλαίσιο των πιέσεων που –όπως θυμούνται όσοι έζησαν τις διεργασίες– επιχειρούσαν να προωθήσουν άλλον τύπο πλοίου, ο οποίος όμως είχε ήδη σταματήσει να παράγεται και θεωρούνταν προβληματική επιλογή.
Η σύμβαση και τα ονόματα: γιατί προτιμήθηκαν οι ιστορικοί ναύαρχοι
Την προετοιμασία του τεχνικού κειμένου της σύμβασης επέβλεψε ο τότε αρχηγός ΓΕΝ Στέλιος Πετράκης, με κομβικό ρόλο του τότε υπαρχηγού ΓΕΝ Γιώργου Καμπουράκη. Ενδιαφέρον έχει και το πώς «κλείδωσαν» τα ονόματα των νέων φρεγατών: Κίμων, Νέαρχος, Φορμίων, Θεμιστοκλής. Επιλέχθηκε να αποφευχθούν γεωγραφικές ονομασίες ή το «Ελλάς», το οποίο στο Ναυτικό κουβαλά ιστορικό φορτίο ως «ατυχές», λόγω του περιστατικού του 1831.
Η “αύρα Αβέρωφ”: όταν το τεχνολογικό ρίσκο φέρνει μνήμη και παράδοση
Η παραλαβή του «Κίμωνος» ξύπνησε παραλληλισμούς με την απόκτηση του θωρηκτού «Αβέρωφ», ενός πλοίου που επίσης είχε εμπεριέχει τεχνολογικό ρίσκο για το τότε Βασιλικό Ναυτικό, αλλά αποδείχθηκε ιστορικό πλεονέκτημα στο Αιγαίο. Στο Λοριάν, η στιγμή που ο υποναύαρχος ε.τ. Πάνος Λασκαρίδης (ανάδοχος του πλοίου και σταθερός υποστηρικτής του Π.Ν.) δώρισε στον πρώτο κυβερνήτη, αντιπλοίαρχο Ιωάννη Κιζάνη, τον κανόνα του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, έδωσε αυτόν τον «συνδετικό κρίκο» παράδοσης: μαζί με το κειμήλιο περνά και η απαίτηση να συνεχιστεί μια ναυτική ιστορία όπου το Π.Ν. δεν υπέστειλε σημαία.
Επόμενα βήματα: όπλα στη Βρέστη, πλόες, Σαλαμίνα στις 15 Ιανουαρίου
Το πλήρωμα του «Κίμωνος» αριθμεί 128 στελέχη, εκ των οποίων 25 γυναίκες (αναλογία περίπου 1 προς 5). Οι πρώτοι 20 κοιμήθηκαν στο πλοίο από την Πέμπτη και σταδιακά μεταφέρονται οι υπόλοιποι από τα ξενοδοχεία του Λοριάν. Σε λίγες ημέρες, το πλοίο αναμένεται να καταπλεύσει στη Βρέστη, όπου σε ναύσταθμο του γαλλικού ναυτικού θα παραληφθεί ο φόρτος οπλισμού (πύραυλοι, βλήματα, τορπίλες κ.ά.).
Μετά την Πρωτοχρονιά στη Βρετάνη και λίγο μετά τα Φώτα, ο «Κίμων» θα βγει στον Βισκαϊκό Κόλπο και θα κινηθεί προς Γιβραλτάρ και στη συνέχεια προς τη Μεσόγειο, με εκτιμώμενο κατάπλου στη Σαλαμίνα στις 15 Ιανουαρίου, ενώ ο ναύσταθμος βρίσκεται ήδη «επί ποδός» για την υποδοχή.
Δοκιμές 3–4 μηνών και “παιδικές ασθένειες”: το Αιγαίο δεν είναι Ατλαντικός
Το πρόγραμμα δοκιμών και εκπαίδευσης για να κριθεί επιχειρησιακά πλήρως έτοιμο το πλοίο υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει τρεις έως τέσσερις μήνες, με στόχο να εντοπιστούν πιθανές «παιδικές ασθένειες». Πρόκειται για νέα κλάση: η πρώτη γαλλική FDI, η “Amiral Ronarc’h”, παραλήφθηκε από το γαλλικό ναυτικό μόλις πριν από λίγους μήνες. Κι ακόμη κι αν υπάρχει ανταλλαγή εμπειρίας, το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου έχει σημαντικές διαφορές από τον Ατλαντικό.
Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι ο «Κίμων» διαθέτει ήδη βασικά οπλικά συστήματα, ενώ προβλέπεται σε βάθος 2–4 ετών να ενσωματώσει και δυνατότητες στρατηγικής εμβέλειας, με πυραύλους άνω των 1.000 χιλιομέτρων, που αλλάζουν κλίμακα στην ισχύ πυρός.
Η μεγάλη τομή: δικτυοκεντρικός πόλεμος και «κουμπώματα» με F-35
Η πιο καθοριστική συμβολή της FDI δεν περιορίζεται στο ίδιο το Π.Ν., αλλά αγγίζει τη συνολική επιχειρησιακή φιλοσοφία των Ενόπλων Δυνάμεων: δικτυοκεντρική λειτουργία και ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Με ορίζοντα το 2030, όταν τα F-35 θα ενταχθούν στην Πολεμική Αεροπορία, ο «Κίμων» (και οι υπόλοιπες FDI) θα μπορούν να ανταλλάσσουν κρίσιμες πληροφορίες με αυτά, ενισχύοντας δραστικά την επίγνωση κατάστασης στο πεδίο. Σε μια εξίσωση όπου η Ελλάδα μπορεί να υστερεί αριθμητικά έναντι της Τουρκίας στη θάλασσα, η είσοδος των FDI αποδίδεται ως καθαρό ποιοτικό πλεονέκτημα που δύσκολα αγνοείται.
Το ανθρώπινο στοίχημα: τεχνολογία αιχμής, αλλά πρόβλημα διατήρησης στελεχών
Το ρεπορτάζ φωτίζει και μια αντίφαση: το Ναυτικό αποκτά ξανά τεχνολογία αντάξια της ιστορίας του, αλλά δυσκολεύεται να κρατήσει στελέχη – ειδικά τους νεότερους – λόγω χαμηλών μισθών και τάσης παραιτήσεων. Οι 128 του «Κίμωνος», πάντως, παρουσιάζονται ως «συμπαγής οργανισμός» με αίσθηση αποστολής: να μεταφέρουν στην Ελλάδα όχι μόνο ένα νέο πλοίο, αλλά μια νέα κουλτούρα επιχειρησιακής εποχής.
Στο Λοριάν, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε τη νέα φρεγάτα «κοινό κτήμα και συλλογικό καμάρι όλων των Ελλήνων». Το στοίχημα πλέον δεν είναι η τελετή, αλλά η επιχειρησιακή ωρίμανση: να περάσει ο «Κίμων» από το συμβολισμό στην πράξη και να γίνει το πρώτο, στέρεο «σκαλοπάτι» της νέας ναυτικής εποχής.
Με πληροφορίες από Καθημερινή