*Του Κώστα Σαρικά
Το «μακρύ δόρυ» του Στρατού Ξηράς, οι ισραηλινοί πύραυλοι Spike NLOS, φέρνει νέα δεδομένα σε Αιγαίο και Έβρο. Τι έχει παραληφθεί, πώς θα αναπτυχθεί, ποια είναι η επόμενη μέρα και γιατί ήδη εξετάζεται πρόσθετη προμήθεια.
Το highlight της παρέλασης και το μήνυμα αποτροπής
Η πρώτη δημόσια εμφάνιση των SPIKE NLOS στη Θεσσαλονίκη στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν είχε μόνο συμβολικό και επικοινωνιακό χαρακτήρα. Ήταν η πλέον χειροπιαστή απόδειξη της νέας εξοπλιστικής λογικής του ΓΕΕΘΑ που καταδεικνύει την εικόνα της νέας εποχής στην οποία εισέρχονται οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η διέλευση διμοιρίας του συστήματος επιβεβαίωσε ότι οι πανίσχυροι κατευθυνόμενοι πύραυλοι έχουν ήδη παραληφθεί ενταχθεί στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα αποτροπής προς κάθε κατεύθυνση.
Απόφαση για απόκτηση επιπλέον συστημάτων
Απόλυτα διασταυρωμένες πληροφορίες αναφέρουν ότι το Στρατιωτικό Επιτελείο έχει ήδη ανοίξει τον φάκελο πρόσθετης ενίσχυσης με επιπλέον Spike NLOS, ώστε να επεκταθεί η κάλυψη και να δημιουργηθούν περισσότερες «ζώνες άμυνας» A2/AD (anti–access/area denial) σε καίριους τομείς.
Για τον σκοπό αυτό, αρμόδιο κλιμάκιο αναμένεται να ταξιδέψει το επόμενο διάστημα στο Ισραήλ για τεχνικές συζητήσεις και επισκέψεις σε μονάδες του IDF και να προχωρήσει σε εξέταση εναλλακτικών διαμορφώσεων και φορέων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι επιπλέον Spike NLOS που θα αποκτηθούν θα έχουν πολλαπλές διαμορφώσεις τόσο σε εποχούμενα συστήματα, όπως αυτά που παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη (εποχούμενοι εκτοξευτές), όσο και σε εντασσόμενα σε διαφορετικούς φορείς, όπως για παράδειγμα σε αναβαθμισμένα M-113 διευρύνοντας το φάσμα χρήσης. Η λογική είναι ξεκάθαρη και προσβλέπει σε μεγαλύτερους αριθμούς διαφορετικών συστημάτων τα οποία θα αναπτυχθούν σε καίριους τομείς της αμυντικής θωράκισης με κύρια χαρακτηριστικά την ευελιξία και την στοχευμένη κρούση.
Πορεία παραλαβών, δοκιμές και εκπαίδευση
Η σχετική απόφαση του ΚΥΣΕΑ (Μάρτιος 2023) προβλέπει την προμήθεια 17 μονάδων πυρός SPIKE NLOS με 340 βλήματα για τους Λόχους Αντιαρματικών του Στρατού Ξηράς, με συνολικό κόστος 270 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τη διαμόρφωση NMT (NLOS Mission Taskforce), δηλαδή μια πλήρως δικτυωμένη «δέσμη» αισθητήρων–φορέων πυρός–C2 που κλείνει τον κύκλο από την αναγνώριση στη βολή σε ελάχιστο χρόνο.
Η Ελλάδα, μάλιστα, είναι ο πρώτος πελάτης της Rafael για το ολοκληρωμένο NMT. Κάθε μονάδα πυρός έρχεται ως πακέτο με εκτοξευτές, όχημα διοίκησης/ελέγχου και UAS Orbiter 3 που λειτουργεί ως «μάτι» και αισθητήρας στοχοποίησης του συστήματος.
Οι παραδόσεις των πρώτων 17 συστημάτων έχουν ήδη ολοκληρωθεί και η εκπαίδευση των Στελεχών έχει ήδη ξεκινήσει. Το επιχειρησιακό δόγμα είναι σαφές με τα Spike NLOS να αναπτύσσονται στον Έβρο για αντιμετώπιση μηχανοκίνητων επιχειρήσεων και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου με στόχο της ενίσχυση της αντιαποβατικής δύναμης.
Η γεωγραφική διασπορά των NLOS στους Λόχους Αντιαρματικών μετατρέπει μικρές μονάδες σε «κόμβους στρατηγικής ισχύος» με ικανότητα να κλειδώσουν κρίσιμους τομείς πολύ πριν ο αντίπαλος εισέλθει στο οπτικό πεδίο.
Το «μάτι» του συστήματος: Orbiter 3 και δικτυοκεντρική αρχιτεκτονική
Κρίσιμος πολλαπλασιαστής είναι το Orbiter 3 της Aeronautics (θυγατρική της Rafael), το οποίο εκτελεί αποστολές ISTAR, μεταδίδει σε πραγματικό χρόνο εικόνα/συντεταγμένες και «δένει» με το δίκτυο C4I/Fire Weaver της Rafael στο πλαίσιο του NMT.
Ο κατασκευαστής δίνει γραμμής οράσεως datalink έως 50–100 km ανάλογα με τη διαμόρφωση, ενώ ανοιχτές πηγές αναφέρουν επιχειρησιακή ακτίνα έως ~150 km σε νεότερες εκδόσεις/υλοποιήσεις. Σε κάθε περίπτωση, η ουσία είναι η επίμονη επιτήρηση και η ταχεία στοχοποίηση που επιτρέπει «αισθητήρας–σε–βλήμα» κύκλο σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Τι κάνει το Spike NLOS μοναδικό
Το Spike NLOS (6ης γενιάς πλέον) είναι πύραυλος πολλαπλού ρόλου με εμβέλεια έως 32 km από χερσαίες/ναυτικές πλατφόρμες και έως 50 km από ελικόπτερο, με καθοδήγηση E/O–IR και δυνατότητα fire–observe–update: ο χειριστής βλέπει τον στόχο μέσω της κάμερας του βλήματος, μπορεί να αλλάξει στόχο σε πτήση, να προσβάλλει πίσω από φυσικά εμπόδια και να εκτελέσει πλήγμα ακριβείας μέτρων. Για το ελληνικό ανάγλυφο, αυτή η ευελιξία είναι κομβική.
Με τα Spike NLOS, το δόγμα μεταφέρεται από την αντίδραση στην προληπτική αποτροπή. Αντί να αναμένεται η εμφάνιση εχθρικών αρμάτων ή αποβατικών συγκροτημάτων, το σύστημα «προλαβαίνει» την κίνηση, εντοπίζει το σχηματισμό, εγκρίνει εμπλοκή και εκτελεί πρώτη προσβολή σε μεγάλες αποστάσεις. Έτσι καταστρέφει τον ρυθμό της αντίπαλης επιχείρησης πριν καν εκδηλωθεί πλήρως.
Στον Έβρο, το NLOS στοχοποιεί από μακριά τεθωρακισμένα, κέντρα διοίκησης, αποθήκες καυσίμων και πυρομαχικών, νεκρώνοντας κρίσιμες ικανότητες διοίκησης–ελέγχου του αντιπάλου. Στο Αιγαίο, λειτουργεί ως αντι-αποβατική ομπρέλα, προσβάλλοντας αποβατικά μέσα και σκάφη σε αποστάσεις πολύ πριν προσεγγίσουν ακτές.
Η δομή μάχης της μονάδας NMT
Η διάρθρωση κάθε μονάδας πυρός αφορά τρεις εκτοξευτές, όχημα C2 και ένα Orbiter 3 – διαμόρφωση που εξασφαλίζει οργανικό αισθητήρα, διοίκηση/έλεγχο και καταστροφικά μέσα στον ίδιο «κόμβο». Οι εκτοξευτές φέρουν 4 βλήματα έτοιμα και εφεδρεία στη μονάδα (φόρτος που μεταβάλλεται ανά φορέα/όχημα), ώστε να διατηρείται ικανότητα ταχείας επανάληψης βολών.
Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε συγχρονισμένες βολές από πολλαπλούς εκτοξευτές σε διαφορετικούς στόχους και σε διαρκή ανατροφοδότηση της τακτικής εικόνας από τον αισθητήρα. Είναι η ουσία του δικτυοκεντρικού πολέμου με τον αισθητήρα να εντοπίζει και να στοχοποιεί.
Επιχειρησιακή ενσωμάτωση στο μηχανοκίνητο πεζικό
Η ένταξη των Spike NLOS αναβαθμίζει άμεσα τους Λόχους Αντιαρματικών των μηχανοκίνητων σχηματισμών. Με την κάλυψη 32 km σε βάθος και μεγάλη ακρίβεια βολής, μια διμοιρία με ορθή στοχοποίηση μπορεί να κλειδώσει περιοχή και να ανασχέσει την εχθρική πρόθεση πριν εξελιχθεί. Η τακτική αλλάζει, καθώς αποσπασματικές αντιαρματικές ενέδρες δίνουν τη θέση τους σε δικτυωμένες προσβολές μεγάλης εμβέλειας, με συνεχές ISR.
Ιδανικό για το ελληνικό ανάγλυφο
Ο συνδυασμός νησιωτικού περιβάλλοντος, ορεινού αναγλύφου και αποστάσεων ευνοεί ένα σύστημα που δεν απαιτεί οπτική επαφή με τον στόχο και αξιοποιεί αισθητήρες τρίτων. Το NLOS πετυχαίνει βλήματα–κατά–ευκαιρίας, αλλάζει πορεία μετά την εκτόξευση και «βλέπει» μέσω E/O–IR feed, επιτρέποντας πλήγματα πίσω από φυσικά εμπόδια. Έτσι, μικρές ελληνικές μονάδες μετατρέπονται σε στρατηγικούς κόμβους ικανούς να ανατρέψουν δυσμενείς αριθμητικές ισορροπίες.
Ο δικτυοκεντρικός χαρακτήρας
Αισθητήρας: Orbiter 3 σε ύψος–απόσταση που εξασφαλίζει επιμονή και ασφάλεια συνδέσμου.
Δίκτυο/C2: Fire Weaver & BNET – συγχρονίζει την τακτική εικόνα, ορίζει τον «βέλτιστο εκτοξευτή», διαμοιράζει στόχους.
Shooter: Εκτοξευτής NLOS – βολές με άμεση/καθοδηγούμενη πτήση, δυνατότητα hand–over ελέγχου, αλλαγή στόχου σε πτήση.
Σενάρια χρήσης από τον Έβρο έως το Ανατολικό Αιγαίο
- Αντιαρματική «ασπίδα» στον Έβρο
Με διακλαδική εικόνα στόχων (UAS/ραντάρ/παρατηρητήρια) και βάθος 30+ km, οι ελληνικές μονάδες μπορούν να αναχαιτίσουν στήλες πριν αυτές αποκτήσουν επαφή με φίλιες τοποθεσίες, στοχεύοντας κόμβους ανεφοδιασμού, διοίκησης και γεφυροσκευές.
- Αντι-αποβατική ισχύς στο Αιγαίο
Εξελισσόμενες αποβατικές συνθέσεις εντοπίζονται και ταυτοποιούνται έγκαιρα από UAS. Οι εκτοξευτές στην ακτή εκτελούν προληπτικά πλήγματα σε αποβατικά/σκάφη συνοδείας σε μεγάλες αποστάσεις, αποδομώντας το κύριο σώμα προτού καν σχηματιστεί δύναμη αποβίβασης.
Πλεονεκτήματα στο ελληνικό θέατρο επιχειρήσεων
Ευελιξία φορέα: Το NLOS μπορεί να ενσωματωθεί σε ελαφρά οχήματα 4×4 ή βαρύτερες πλατφόρμες, ανάλογα με την προστασία/φόρτο που απαιτείται.
Διαλειτουργικότητα: Η «γλώσσα» του Fire Weaver επιτρέπει αισθητήρες–και–βλήματα από πολλούς κλάδους να μοιράζονται την ίδια εικόνα.
Ανθεκτικότητα link: Η ύπαρξη EO/IR in–flight εικόνας και εναλλακτικών συνδέσμων (οπτική ίνα στο αρχικό σκέλος, RF στη συνέχεια) εξασφαλίζει επιβιωσιμότητα εντός περιβάλλοντος παρεμβολών.
Η ένταξη των Spike NLOS ευθυγραμμίζεται με τα όσα βλέπουμε σε αέρα και θάλασσα. Rafale, F-16V, εκσυγχρονισμός στόλου και νέα ψηφιακά συστήματα διοίκησης–ελέγχου στην ίδια λογική. Ο κοινός παρονομαστής είναι η ακρίβεια, η συνδεσιμότητα και η ταχεία αλυσίδα αισθητήρας–απόφαση–πλήγμα. Με αυτό το τρίπτυχο οι Ένοπλες Δυνάμεις πολλαπλασιάζουν την αποτρεπτική ισχύ όχι τόσο με μάζα, αλλά κυρίως με ποιότητα πυρός.
Τα Spike NLOS δεν είναι απλώς ένα νέο «αντιαρματικό» αλλά παραπέμπουν σε μια νέα μέθοδο διεξαγωγής επιχειρήσεων. Με την πρόληψη αντί της αντίδρασης, με δικτυωμένους αισθητήρες αντί για «μοναχικούς» εκτοξευτές, και με πλήγματα ακριβείας αντί για καταιγισμό πυρός, ο Στρατός Ξηράς αναβαθμίζει δραστικά την ποιότητα ισχύος του. Η ανάπτυξη σε Έβρο και νησιά εντός του 2025 εδραιώνει ένα νέο status quo καθώς ο αντίπαλος γνωρίζει ότι κάθε κίνηση μπορεί να εντοπιστεί και να πληγεί πριν εξελιχθεί.