Η αβεβαιότητα συνεχίζει να πλήττει τον τραπεζικό κλάδο, παρά τις διαβεβαιώσεις από χρηματοοικονομικές ρυθμιστικές αρχές και τραπεζίτες αυτή την εβδομάδα, ότι τα χειρότερα της πρόσφατης κρίσης έχουν τελειώσει και η «υγεία» του τραπεζικού συστήματος παραμένει ισχυρή.
Οι τραπεζικές μετοχές ξεπούλησαν στη Wall Street αυτή την εβδομάδα μετά την κρατική κατάσχεση και την επακόλουθη πώληση της First Republic Bank στην JPMorgan. Ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη τραπεζική χρεοκοπία στην ιστορία των ΗΠΑ και η τρίτη αποτυχία μεσαίου δανειστή μέσα σε δύο μήνες.
Ενώ πολλοί πίστευαν ότι η πώληση της First Republic «θα σταματούσε τις συζητήσεις για το ‘ποιος είναι ο επόμενος;’», οι επενδυτές συνεχίζουν σαφώς να επικεντρώνονται στους υπόλοιπους παίκτες που θεωρούνται οι «πιο αδύναμοι», έγραψαν οι αναλυτές της UBS σε ένα σημείωμα προς τους πελάτες.
Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι ότι οι χρεοκοπίες των τραπεζών μπορεί να οδηγήσουν σε αμφιβολίες για σχετικά υγιείς τράπεζες, δημιουργώντας μια οικονομική μετάδοση που θα μπορούσε να επηρεάσει την ευρύτερη οικονομία. Η αποτροπή αυτού του σεναρίου ήταν ο λόγος που οι ΗΠΑ έθεσαν αυστηρότερους περιορισμούς στις μεγάλες τράπεζες μετά την οικονομική κρίση πριν από 15 χρόνια.
Ανεξάρτητα από όλες τις διαβεβαιώσεις, ένα ανανεωμένο sell-off επικεντρώθηκε σήμερα στην PacWest Bancorp και τη Western Alliance Bancorp, δύο μικρότερες περιφερειακές τράπεζες των οποίων οι μετοχές υφίστανται πίεση από τότε που η Silicon Valley Bank κατέρρευσε στα μέσα Μαρτίου και πυροδότησε την τρέχουσα κρίση. Η PacWest υποχώρησε 38% αφού αναγνώρισε ότι σκέφτεται να τεθεί προς πώληση.
Όπως έγραψε χαρακτηριστικά η Guardian «οι μετοχές σε δύο ακόμη περιφερειακές τράπεζες των ΗΠΑ έχουν ανασταλεί». Οι ρυθμιστικές αρχές κινήθηκαν για να σταματήσουν τις συναλλαγές στην PacWest με έδρα το Λος Άντζελες και στη Western Alliance της Αριζόνα σήμερα Πέμπτη, αφότου έγιναν τα τελευταία θύματα της κλιμακούμενης κρίσης.
Η Western Alliance εξέδωσε δήλωση την Πέμπτη το πρωί, διαψεύδοντας είδηση των Financial Times που ανέφερε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο πώλησης. Οι μετοχές της υποχώρησαν 26% στις απογευματινές συναλλαγές, αλλά είχαν υποχωρήσει και 40% νωρίτερα.
Οι επενδυτές μπορεί να φοβούνται ότι η μοίρα της PacWest θα μπορούσε να αντικατοπτρίζει αυτήν της First Republic, η οποία πέρασε εβδομάδες αναζητώντας έναν αγοραστή προτού καταρρεύσει. Είχε ήδη λάβει ένα ενορχηστρωμένο από την κυβέρνηση πακέτο διάσωσης 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων από 11 τράπεζες, με την ελπίδα να στηρίξει τον ισολογισμό της, αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό.
Σε μια άλλη ένδειξη πιθανών προβλημάτων, μια σημαντική συμφωνία στον τραπεζικό τομέα ακυρώθηκε την Πέμπτη. Ο Όμιλος TD Bank και η First Horizon Corp. δήλωσαν ότι απέσυραν μια προγραμματισμένη συγχώνευση, επικαλούμενοι ρυθμιστικά εμπόδια.
Η Toronto-Dominion Bank είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο ότι αγόραζε την περιφερειακή τράπεζα First Horizon σε μια συμφωνία 13,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μετρητά.
Ο αγώνας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας κατά του πληθωρισμού έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην τραπεζική αναταραχή. Η Fed αύξησε την Τετάρτη το βασικό της επιτόκιο κατά ένα τέταρτο, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών ως μέρος αυτής της εκστρατείας, τη 10η συνεχόμενη αύξηση των επιτοκίων της.
Τα υψηλότερα επιτόκια ώθησαν τους καταθέτες να μεταφέρουν χρήματα σε πιστοποιητικά καταθέσεων υψηλότερης πληρωμής και σε αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς. Έπαιξαν επίσης ρόλο στην επιβράδυνση της βιομηχανίας τεχνολογίας, η οποία είχε σημαντικές επιπτώσεις για τις τράπεζες της Δυτικής Ακτής, όπως η Silicon Valley.
«Απάνεμα» η Ευρώπη, «τραμουντάνα» στις ΗΠΑ
Το μήνυμα από τις κεντρικές τράπεζες και τις εποπτικές αρχές των τραπεζών είναι ότι δεν πρόκειται για επανάληψη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια γράφει η εφημερίδα Guardian. Με εξαίρεση την ελβετική Credit Suisse, οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν ξεφύγει από την αναταραχή. Το πρόβλημα είναι συγκεκριμένες τράπεζες των ΗΠΑ.
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για αυτό: τα επιχειρηματικά μοντέλα των ενδιαφερόμενων τραπεζών. αστοχίες ρύθμισης· ο μεγάλος αριθμός μικρών και μεσαίων τραπεζών στις ΗΠΑ· και η ταχεία αύξηση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα της χώρας, την Federal Reserve.
Ο Λουίς ντε Γκίντος, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), παρατήρησε ότι «ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος ξεπερνά σαφώς τον αμερικανικό». Αν και θα προσεύχεται να μην τον στοιχειώσουν τα λόγια του, έχει σε γενικές γραμμές δίκιο, σχολιάζει η βρετανική εφημερίδα.
Οι ευρωπαϊκές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο Ηνωμένο Βασίλειο, φαίνονται πιο ασφαλείς από εκείνες στις ΗΠΑ – κυρίως επειδή τείνουν να είναι μεγαλύτερες και πιο αυστηρά ελεγχόμενες.
Οι επιλογές χωρίς το «σωσίβιο» της Fed
Παρά το γεγονός ότι ήταν η 16η μεγαλύτερη τράπεζα στις ΗΠΑ, η Silicon Valley Bank δεν θεωρείτο συστημικά σημαντική και γι’ αυτό είχε λιγότερο αυστηρό έλεγχο από τα ιδρύματα που θεωρούν οι ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές ότι είναι πιο καθοριστικά. Πολλοί από τους πελάτες της δεν καλύπτονταν από ασφάλιση καταθέσεων και εκτέθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε απώλειες από ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου καθώς αυξάνονταν τα επιτόκια.
Οι άλλες τράπεζες που απέτυχαν στη συνέχεια, έτειναν να έχουν πολλά από τα ίδια χαρακτηριστικά: είχαν περιφερειακή βάση και ήταν ευάλωτες στο αυξανόμενο κόστος δανεισμού.
Εκτός και αν η Fed κάνει τη διάσωση με περικοπές στα επιτόκια, οι επιλογές για τις τράπεζες είναι:
συγχώνευση,
ρύθμιση ή
κατάρρευση περισσότερων τραπεζών.
Η απάντηση των αρχών των ΗΠΑ υποδηλώνει μικρή διάθεση για μια προσέγγιση laissez-faire.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι ΗΠΑ έχουν περισσότερες από 4.000 τράπεζες – κατά μέσο όρο 80 για καθεμία από τις 50 Πολιτείες. Ο αριθμός έχει μειωθεί κατά περισσότερο από τα δύο τρίτα από το ανώτατο όριο των 14.000 στις αρχές της δεκαετίας του 1980, αλλά σίγουρα υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερη ενοποίηση.
Σε μια εποχή άμεσων αποσύρσεων τραπεζικών καταθέσεων από το διαδίκτυο, οι πελάτες θα έλκονται από την ιδέα ότι το μεγάλο είναι όμορφο.
Οι αρχές των ΗΠΑ βεβαίως δεν φαίνεται να αντιτίθενται σε περαιτέρω συγχώνευση. Όταν η First Republic αντιμετώπισε προβλήματα, κατασχέθηκε από την Federal Deposit Insurance Corporation και οι καταθέσεις και τα περιουσιακά της στοιχεία πωλήθηκαν σε έναν από τους γίγαντες του τραπεζικού κλάδου των ΗΠΑ – την JP Morgan Chase.
Αναπόφευκτα, θα υπάρξουν περισσότερες εξαγορές και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ως εναλλακτικές λύσεις για τις χρεοκοπίες τραπεζών. Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι σε 10 χρόνια ο αριθμός των τραπεζών των ΗΠΑ θα είναι σημαντικά μικρότερος από ό,τι είναι σήμερα.
Επιπλέον, οι τράπεζες που παραμένουν –συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν εξαγοράζονται– είναι πιθανό να ελέγχονται αυστηρότερα και να εποπτεύονται πιο στενά.
Ακόμα κι αν η Fed, η ΕΚΤ και η Τράπεζα της Αγγλίας έχουν δίκιο και έχει αποφευχθεί η επανάληψη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, τα διδάγματα έχουν ήδη αντληθεί.