Όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καλωσορίσει τους ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, η συνάντηση θα κορυφωθεί με την υπογραφή ενός ειρηνευτικού πλαισίου που περιλαμβάνει αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης των ΗΠΑ σε έναν στρατηγικό διάδρομο διαμετακόμισης μέσω του Νότιου Καυκάσου, δήλωσαν αξιωματούχοι στο Reuters.
Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν βρίσκονται σε διαμάχη από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν το Ναγκόρνο-Καραμπάχ – μια περιοχή του Αζερμπαϊτζάν που είχε ως επί το πλείστον αρμενικό πληθυσμό – αποσχίστηκε από το Αζερμπαϊτζάν με την υποστήριξη της Αρμενίας. Τόσο η Αρμενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από τη Σοβιετική Ένωση το 1991.
Μια ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον Νότιο Καύκασο, μια περιοχή παραγωγής ενέργειας που γειτνιάζει με τη Ρωσία, την Ευρώπη, την Τουρκία και το Ιράν, η οποία διασχίζεται από αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά διασχίζεται από κλειστά σύνορα και μακροχρόνιες εθνοτικές συγκρούσεις.
Ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν πρόκειται να συναντηθούν με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο για συνομιλίες και την τελετή υπογραφής, δήλωσαν αξιωματούχοι των ΗΠΑ, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Πρόκειται να υπογράψουν ένα πλαίσιο που αποσκοπεί στην επίτευξη μιας «συγκεκριμένης οδού προς την ειρήνη» και στην αντιμετώπιση ενός μακροχρόνιου ζητήματος διαμετακόμισης, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Το Αζερμπαϊτζάν ζήτησε έναν διάδρομο μεταφορών μέσω της Αρμενίας, που θα συνδέει το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειάς του με το Ναχιτσεβάν, έναν αζερικό θύλακα που συνορεύει με τη σύμμαχο του Μπακού, την Τουρκίa.
Σύμφωνα με ένα προσεκτικά διαπραγματευμένο τμήμα των εγγράφων που θα υπογράψουν οι ηγέτες την Παρασκευή, η Αρμενία σχεδιάζει να παραχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκλειστικά ειδικά δικαιώματα ανάπτυξης για παρατεταμένη περίοδο σε έναν διάδρομο διαμετακόμισης που θα ονομάζεται Διαδρομή Τραμπ για Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία και γνωστός με το ακρωνύμιο TRIPP, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Η διαδρομή θα λειτουργεί σύμφωνα με την αρμενική νομοθεσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υπεκμισθώσουν τη γη σε μια κοινοπραξία για υποδομές και διαχείριση, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
«Μέσω εμπορικών μέσων, αυτό το βήμα θα ξεκλειδώσει την περιοχή και θα αποτρέψει περαιτέρω εχθροπραξίες», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους.
Οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν θα υπογράψουν επίσης έγγραφα που ζητούν τη διάλυση της Ομάδας του Μινσκ, η οποία έχει συμπροεδρευτεί από τη Γαλλία, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες από την ίδρυσή της το 1992 για τη μεσολάβηση της σύγκρουσης, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.
Η πρόοδος στο ζήτημα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν ξεκίνησε τον Μάρτιο, όταν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, επισκέφθηκε την περιοχή. Μέλη της ομάδας του πραγματοποίησαν αρκετά επόμενα ταξίδια εκεί για να βοηθήσουν στη διαμεσολάβηση της συμφωνίας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαπραγματεύσεις για την ένταξη του Αζερμπαϊτζάν στις Συμφωνίες Αβραάμ, τη σειρά συμφωνιών εξομάλυνσης που μεσολάβησε ο Τραμπ μεταξύ του Ισραήλ και τεσσάρων χωρών με μουσουλμανική πλειοψηφία κατά την πρώτη του θητεία.
Η σύνοδος κορυφής του Λευκού Οίκου έρχεται καθώς ο Τραμπ προσπάθησε να παρουσιαστεί ως παγκόσμιος ειρηνοποιός τους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας του. Ο Λευκός Οίκος του έχει αποδώσει την μεσολάβηση για την εκεχειρία μεταξύ Καμπότζης και Ταϊλάνδης και τη σφράγιση ειρηνευτικών συμφωνιών μεταξύ Ρουάντας και Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, και Πακιστάν και Ινδίας.
Ο Τραμπ δεν είχε τόσο μεγάλη επιτυχία στον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία και της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς στη Γάζα.
Η σύνοδος κορυφής θα πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα που ο Τραμπ έθεσε ως προθεσμία στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν για να συμφωνήσει σε βήματα για να σταματήσει η εισβολή του στην Ουκρανία ή να αντιμετωπίσει περαιτέρω οικονομικές κυρώσεις.
Το γεγονός είναι ότι αυτό το γεωπολιτικό σχέδιο είναι ωφέλιμο κυρίως για το ίδιο το Αζερμπαϊτζάν, καθώς του παρέχει εδαφική σύνδεση με την αυτόνομη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, και για την Τουρκία, η οποία θα αποκτήσει έναν χερσαίο μεταφορικό διάδρομο προς τον κύριο σύμμαχό της στον Καύκασο.
Ο Πρόεδρος Aliyev, ο οποίος.. φούσκωσε υπερβολικά το εγώ του από τη «εύκολη» νίκη του επί των Αρμενίων στον «44ήμερο πόλεμο», απείλησε ότι ο διάδρομος του Zangezur θα ανοίξει σε κάθε περίπτωση:
«Εμείς, το Αζερμπαϊτζάν, δεν είμαστε πηγή κινδύνου για αυτούς. Θέλουμε ειρήνη και συνεργασία στον Νότιο Καύκασο, και ας μην μας εμποδίζουν. Δεν πρέπει να λειτουργούν ως γεωγραφικό εμπόδιο μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν. Ο διάδρομος του Zangezur πρέπει και θα ανοίξει. Όσο πιο γρήγορα το καταλάβουν, τόσο το καλύτερο».
Ο «Σουλτάνος» Erdogan μίλησε επίσης υπέρ του ανοίγματος του διαδρόμου:
«Το άνοιγμα του Διαδρόμου του Zangezur θα είναι στρατηγικό γεγονός για τον Νότιο Καύκασο. <…> Το πιο σημαντικό εδώ είναι η γραμμή Zangezur. Αυτή η γραμμή περιλαμβάνει και σιδηροδρομικό σύστημα.
Για το λόγο αυτό, η σημασία της γραμμής του Zangezur στις μεταφορές εμπορευμάτων αυξάνεται και θα αυξάνεται».
H Τουρκία βγαίνει στην Κασπία Θάλασσα
Αυτό θα προσφέρει στην Άγκυρα πρόσβαση στην ακτή της Κασπίας Θάλασσας, ανοίγοντας ένα ευρύ παράθυρο ευκαιρίας για την υλοποίηση των φιλόδοξων σχεδίων της.
Επομένως, εξυφαίνεται ένα σχέδιο παντουρκισμού το οποίο είναι ένα σχέδιο ενοποίησης όλων των τουρκόφωνων κρατών, φυσικά υπό την αιγίδα της ίδιας Τουρκίας.
Καθώς μια γλωσσική ή εθνική ταυτότητα δεν είναι αρκετή για μια στενή προσέγγιση, η οικονομική βάση για αυτή την παντουρκική ένωση θα είναι ο λεγόμενος Μέσος Διάδρομος, που συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω της Κεντρικής Ασίας και της Κασπίας Θάλασσας, παρακάμπτοντας τη χώρα μας.
Προφανώς, ένα τέτοιο γεωπολιτικό και οικονομικό σχέδιο αντιτίθεται στα εθνικά συμφέροντα άλλων δύο περιφερειακών δυνάμεων – της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Ιρανικής Δημοκρατίας.
Έρχεται ΝΑΤΟ α λά Turka στην Κεντρική Ασία
Βέβαια, η Ρωσία έχει ήδη εκφράσει την αντίθεσή της στο άνοιγμα του Διαδρόμου του Zangezur, ωστόσο, η ικανότητα της Τεχεράνης να ασκήσει πίεση στους γείτονές της μετά τον «12ήμερο πόλεμο» με το Ισραήλ είναι πλέον πολύ περιορισμένη.
Η Μόσχα και το Μπακού έχουν ήδη εντάσεις λόγω πολυάριθμων και σύνθετων ζητημάτων στις διεθνείς σχέσεις και δεν έχουν ακόμη συμφιλιωθεί.
Πιθανότατα, το επόμενο λογικό βήμα θα είναι ο σχηματισμός κάποιας στρατιωτικής συμμαχίας των τουρκικών κρατών για την προστασία των συλλογικών τους συμφερόντων.
Η ηγετική θέση σε αυτό το «Κεντρικοασιατικό ΝΑΤΟ» θα την αναλάβουν το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν, δρώντας υπό την αιγίδα της Τουρκίας, η οποία θα αποφύγει να εμπλακεί άμεσα σε σύγκρουση με τη Ρωσία και το Ιράν.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτές οι χώρες έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες για στρατιωτική και στρατιωτικοτεχνική συνεργασία.
Εντωμεταξύ, στο γειτονικό Καζακστάν, για κάποιο λόγο, ήδη δημιουργούνται ισχυρά σώματα στρατού ξηράς, ενώ φαινομενικά η χώρα δεν φαίνεται να απειλείται από κάποιο γειτονικό της κράτος…