Σε ένα σημαντικό ορόσημο για την πυρηνική αποτροπή της Ινδίας, πολλές αξιόπιστες πηγές -συμπεριλαμβανομένων των Times of India- επιβεβαιώνουν ότι η Διοίκηση Στρατηγικών Δυνάμεων πραγματοποίησε με επιτυχία δοκιμαστική εκτόξευση του βαλλιστικού πυραύλου (SLBM) K-4 με δυνατότητα πυρηνικής εκτόξευσης από υποβρύχιο στις 23 Δεκεμβρίου 2025.
Δεν υπήρξε επίσημη ανακοίνωση από το Ινδικό Υπουργείο Άμυνας (Υπουργείο Άμυνας) σχετικά με τη δοκιμή πυραύλου που φέρεται να διεξήχθη στα ανοικτά των ακτών του Βισακαπατνάμ από το INS Arighat των 6.000 τόνων, το οποίο λειτουργεί από την τριπλή Διοίκηση Στρατηγικών Δυνάμεων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και στο παρελθόν, το Υπουργείο Άμυνας δεν έχει παράσχει επίσημη επιβεβαίωση των δοκιμών SLBM.
Το Υπουργείο Άμυνας της Ινδίας επικαλέστηκε μια πηγή που είπε: «Μια ολοκληρωμένη ανάλυση θα καθορίσει εάν η δοκιμή της Τρίτης πληρούσε πράγματι όλες τις καθορισμένες τεχνικές παραμέτρους και τους στόχους της αποστολής ή αποκάλυψε ορισμένες ελλείψεις. Συνήθως χρειάζονται αρκετές δοκιμές για τους βαλλιστικούς πυραύλους, ειδικά εκείνους που εκτοξεύονται από υποβρύχια, για να επιτευχθεί πλήρης επιχειρησιακή κατάσταση».
Προηγούμενη Δοκιμή
Νωρίτερα, τον Νοέμβριο του 2024, η Στρατηγική Διοίκηση είχε πραγματοποιήσει δοκιμαστική εκτόξευση του πυραύλου βεληνεκούς 3.500 χλμ. από το νεοσύστατο πυρηνικό υποβρύχιο INS Arighat.
Ο πύραυλος εκτοξεύτηκε σχεδόν στο πλήρες βεληνεκές του, σηματοδοτώντας την πρώτη εκτόξευση K-4 από επιχειρησιακό υποβρύχιο (οι προηγούμενες δοκιμές χρησιμοποίησαν υποβρύχιες πλατφόρμες).
Το INS Arighat, το δεύτερο SSBN της Στρατηγικής Διοίκησης, τέθηκε σε λειτουργία τον Αύγουστο του 2024.
Πώς διαφέρουν οι SLBM από τους χερσαίους στρατηγικούς πυραύλους
Οι SLBM διαφέρουν από τους χερσαίους στρατηγικούς βαλλιστικούς πυραύλους στη διαμόρφωση και την κατασκευή τους. Ένας πύραυλος που εκτοξεύεται από υποβρύχια πρέπει να αντέχει την πίεση μιας στήλης νερού 10 μέτρων από πάνω του. Οι SLBM είναι πιο ανθεκτικοί στην κατασκευή και κατά συνέπεια βαρύτεροι. Σε σύγκριση με τους χερσαίους στρατηγικούς πυραύλους της σειράς Agni, οι SLBM φέρουν πολύ νεκρό βάρος.
Ο K-4 είναι ο δεύτερος επιχειρησιακός SLBM που αναπτύσσεται από τις Στρατηγικές Δυνάμεις. Ο πρώτος επιχειρησιακός SLBM ήταν ο K-15 (γνωστός και ως BO-5) με βεληνεκές 750 χλμ.
Αναπτύχθηκε από την DRDO, ο πύραυλος (K-15) σχεδιάστηκε κυρίως για αντίποινα πυρηνικών επιθέσεων από πυρηνοκίνητα υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων (SSBN) όπως τα INS Arihant και INS Arighat.
Ο K-15 μπορεί να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή βάρους έως και 1 τόνου, καθοδηγούμενη κυρίως από αδρανειακά συστήματα πλοήγησης, ενδεχομένως ενισχυμένη από τερματικό εντοπισμό για βελτιωμένη ακρίβεια.
Ενώ σηματοδότησε ένα σημαντικό ορόσημο στην ολοκλήρωση της πυρηνικής τριάδας της Ινδίας κατά την επαγωγή με τα υποβρύχια κλάσης Arihant, παρέχοντας μια βασική δυνατότητα δεύτερης επίθεσης στη θάλασσα, η σχετικά μικρή εμβέλειά του έχει περιορίσει τη στρατηγική του εμβέλεια, απαιτώντας από τα υποβρύχια να επιχειρούν πιο κοντά σε πιθανές ακτές του εχθρού και μειώνοντας τη συνολική επιβιωσιμότητα σε σύγκριση με συστήματα μεγαλύτερης εμβέλειας όπως το K-4.
Ως αποτέλεσμα, ο K-15 έχει χρησιμεύσει ως ένα σημαντικό αναπτυξιακό σκαλοπάτι προς πιο ικανούς SLBMs στη σειρά “K” της Ινδίας.
Ανάπτυξη K-4
Ορισμένα από τα βασικά εξαρτήματα του K-4 σχεδιάστηκαν και αναπτύχθηκαν στις τρεις εγκαταστάσεις του συμπλέγματος Μηχανικών Οπλισμού και Μάχης (ACE) του DRDO, με έδρα την Πούνε.
Οι εγκαταστάσεις είναι:
Εργαστήριο Έρευνας Υλικών Υψηλής Ενέργειας (HEMRL), Πούνε
Ίδρυμα Έρευνας και Ανάπτυξης (Μηχανικοί), γνωστό και ως R&DE (Engrs), Πούνε
Προηγμένο Κέντρο Ενεργειακών Υλικών (ACEM), Νασίκ
Τα συστήματα πυραυλοκινητήρων του πυραύλου έχουν σχεδιαστεί, αναπτυχθεί και κατασκευαστεί από την HEMRL και την ACEM. Το σύστημα εκτόξευσης του πυραύλου έχει αναπτυχθεί από την R&DE (Engrs).
Η HEMRL έχει επιπλέον αναπτύξει προωθητικά και συστήματα κινητήρων για σχεδόν όλους τους πυραύλους DRDO, συμπεριλαμβανομένων των Prithvi, διαφόρων εκδόσεων των Agni, Akash και Nag.
Ορισμένα από αυτά τα συστήματα έχουν παραχθεί από την ACEM, η οποία είναι μια εγκατάσταση που επεξεργάζεται σύνθετα προωθητικά για διάφορα προγράμματα DRDO.
Η Ομάδα Ναυτικών Συστημάτων του DRDO έχει αναπτύξει το σύστημα εκτόξευσης του πυραύλου K-4.
Προδιαγραφές
Το K-4 στερεού καυσίμου έχει μήκος 10 έως 12 μέτρα και διάμετρο 1,3 μέτρα. Ζυγίζει μεταξύ 17 και 20 τόνων και είναι ικανό να μεταφέρει κεφαλή 2 τόνων.
Η κεφαλή πυραύλου είναι ικανή να κάνει ελιγμούς για να αποφύγει τις εχθρικές πυραυλικές άμυνες ενώ χτυπά με CEP (Πιθανότητα Κυκλικού Σφάλματος) 100 μέτρων.
Επόμενα SLBM
Τα δύο πρώτα SSBN της Ινδίας, τα INS Arihant και INS Arighat, μεταφέρουν είτε τέσσερις πυραύλους K-4 βεληνεκούς 3.500 χλμ. είτε δώδεκα πυραύλους K-15 (γνωστοί και ως BO-5) βεληνεκούς 750 χλμ.
Ένας SLBM μεγαλύτερου βεληνεκούς, 5.000 χλμ., μήκους 12 μέτρων, γνωστός ως K-5, βρίσκεται υπό ανάπτυξη για μελλοντική χρήση.
K-6 SLBM
Αναφέρεται επίσης ότι το DRDO αναπτύσσει έναν πύραυλο βεληνεκούς 6.000 χλμ. με το όνομα K-6.
Αυτό το τριβάθμιο K-6 στερεού καυσίμου φέρεται να είναι εντελώς διαφορετικό από τα K-4 και K-5.
Με ύψος πάνω από 12 μέτρα και διάμετρο πάνω από 2 μέτρα, θα φέρει κεφαλή τριών τόνων. Η εμβέλεια των 6.000 χιλιομέτρων του πυραύλου θα επιτρέψει στο αεροπλανοφόρο του, SSBN, να παραμείνει σε περιπολία αποτροπής, επιχειρώντας από ασφαλείς ζώνες κοντά στις ινδικές ακτές.
Ένας πρώην επικεφαλής της Διοίκησης Στρατηγικών Δυνάμεων της Ινδίας υπαινίχθηκε κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης στην Ουάσιγκτον ότι το θαλάσσιο αποτρεπτικό σύστημα της Ινδίας τελικά «θα ασφαλιστεί σε καταφύγια, ύδατα για τα οποία είμαστε αρκετά σίγουροι, λόγω της εμβέλειας των πυραύλων. Θα επιχειρούμε σε μια δεξαμενή στην δική μας θαλάσσια αυλή».
Πρόσφατες αναφορές υποστηρίζουν ότι ο πύραυλος είναι ένα υπερηχητικό όπλο με κεφαλή πολλαπλών ανεξάρτητα στοχευμένων οχημάτων επανεισόδου (MIRV). Ικανό να αναπτύξει μέγιστη ταχύτητα Mach 7,5, μπορεί να μεταφέρει δύο έως τρεις πυρηνικές ή συμβατικές κεφαλές, επιτρέποντάς του να αποφεύγει τις τερματικές πυραυλικές άμυνες.
Ο πύραυλος έχει μήκος 12 μέτρα, διάμετρο 2 μέτρα και ζυγίζει περίπου 20 τόνους. Υποστηρίζεται ότι οι αρχικές δοκιμές του πυραύλου από βυθισμένους πλωτήρες είναι πιθανές στο εγγύς μέλλον.
Επόμενα SSBN
Τα δύο επιχειρησιακά SSBN της Ινδίας, INS Arihant και INS Arighat, θα ακολουθηθούν από δύο υποβρύχια κλάσης Arihant Stretch με εκτόπισμα 7.000 τόνων και μήκος 125 μέτρων. Είναι εξοπλισμένα με βύσμα μήκους 10 μέτρων και βάρους 1.000 τόνων με χώρο για τέσσερις επιπλέον πυραυλικούς σωλήνες.
Ενώ τα SSBN κλάσης Arihant φέρουν τέσσερις πυραύλους K-4 ή δώδεκα πυραύλους K-15, ή ένα μείγμα και των δύο, τα SSBN κλάσης Arihant Stretch φέρουν οκτώ πυραύλους K-4 ή είκοσι τέσσερις πυραύλους K-15, ή ένα μείγμα και των δύο.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου για την Ημέρα του Ναυτικού στο Δελχί στις 2 Δεκεμβρίου 2025, ο Αρχηγός του Ινδικού Ναυτικού, Ναύαρχος Ντινές Κ. Τριπάθι, φέρεται να δήλωσε ότι το INS Aridhaman, το τρίτο εγχώριο πυρηνοκίνητο υποβρύχιο βαλλιστικών πυραύλων (SSBN), θα τεθεί σε λειτουργία πολύ σύντομα.
Το Stretch κλάσης Arihant θα ακολουθηθεί από ένα καθαρό SSBN νέας σχεδίασης με εκτόπισμα 13.300 τόνων, που θα μεταφέρει δώδεκα βαλλιστικούς πυραύλους K-6 βεληνεκούς 6.000 χλμ. Το νέο σχέδιο, που αναφέρεται ως υποβρύχιο κλάσης S-5, θα τροφοδοτείται από έναν αντιδραστήρα 190 MW που σχεδιάστηκε από το Κέντρο Ατομικής Έρευνας Bhabha.
Συμπέρασμα
Η επιτυχής ολοκλήρωση των δοκιμών χρήστη του K-4 SLBM θα αποτελούσε ορόσημο.
Για πρώτη φορά, θα καθιστούσε αξιόπιστο το υποθαλάσσιο σκέλος της τριάδας αποτροπής της Ινδίας. Η περιορισμένη εμβέλεια των 750 χιλιομέτρων του πυραύλου K-15, που λειτουργεί επί του παρόντος στις πύλες INS Arihant και INS Arighat, δεν δίνει μεγάλη βάση στην υποθαλάσσια αποτρεπτική ικανότητα της Ινδίας.
Οι αναφορές ότι η Ινδία βρίσκεται στα πρόθυρα της δοκιμής του K-6 SLBM με δυνατότητα ICBM πρέπει να αντιμετωπίζονται με την παροιμιώδη επιφύλαξη, δεδομένου ότι το DRDO δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει πλήρη δοκιμή πτήσης του K-5 SLBM.