Υπογράφηκε η συμφωνία του Ελληνικού Δημοσίου με την κοινοπραξία της Chevron και με την Helleniq Energy για έρευνες για υδρογονάνθρακες σε Κρήτη και Πελοπόννησο, το μεσημέρι της Δευτέρας (16.2.26).
Η τελετή των υπογραφών για τη συμφωνία για τους υδρογονάνθρακες πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη αλλά και της πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ. «Η χώρα κάνει άλμα στον τομέα της ενέργειας», τόνισε ο πρωθυπουργός στην τοποθέτησή του, επισημαίνοντας πως «η Ελλάδα αναδεικνύεται ως εναλλακτικός κόμβος ενέργειας».
Το ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπείται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, και τον διευθύνοντα σύμβουλο της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων, Αριστοφάνη Στεφάτο.
Τις συμβάσεις υπέγραψαν ο αντιπρόεδρος της Chevron, Γκάβιν Λιούις, και ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENIQ ENERGY, Ανδρέας Σιάμισης, ενώ το Ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπούν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων, Αριστοφάνης Στεφάτος.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι άλμα όχι βήμα, τεράστια ώθηση στη στρατηγική μας
«Καλωσορίζουμε και επίσημα τη Chevron στην Ελλάδα. Είχαμε στα συρτάρια ένα πρόγραμμα εξερεύνησης που είχε ξεμείνει και αυτό το αλλάξαμε και κυρώσαμε συμφωνίες που είχαν υπογραφεί αλλά δεν είχαν προχωρήσει. Κάναμε μια έρευνα σε μεγάλο εύρος για να χαρτογραφήσουμε τις προοπτικές που είχαμε και στη συνέχεια ανακοινώσαμε ότι θα προχωρήσουμε με την πρώτη ερευνητική προσπάθεια ανεύρεσης κοιτασμάτων στην Ελλάδα. Είναι άλμα όχι βήμα», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τοποθέτησή του για τις υπογραφές.
«Τα τέσσερα θαλάσσια μπλοκ καλύπτουν μια μεγάλη περιοχή και έχουμε 48.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και μετά τις συμφωνίες θα έχουμε 94.000. Η περιοχή που θα είναι διαθέσιμη θα διπλασιαστεί. Είναι μια τεράστια ώθηση στην στρατηγική μας», υπογράμμισε.
«Η Ελλάδα ξέρει τον ρόλο που παίζουν και θα παίξουν οι υδρογονάνθρακες. Γι αυτό έχουμε επενδύσει και όλες αυτές οι επενδύσεις θα μας βοηθήσουν να συνεχίσουμε να επενδύουμε. Η ιστορική απόφαση που ελήφθη από την ΕΕ να σταματήσει η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο δίνει τεράστιες ευκαιρίες στην Ελλάδα και πιστεύουμε ότι ο κάθετος διάδρομος θα παίξει σημαντικό ρόλο. Αυτό έχει και γεωπολιτική και οικονομική σημασία», ανέφερε.
Τι περιλαμβάνουν οι συμβάσεις – Οι τέσσερις περιοχές
Οι συμβάσεις υπογράφονται 18 μήνες μετά την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τις εταιρείες που προκάλεσαν τη διαγωνιστική διαδικασία και λιγότερο από ένα χρόνο μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού με τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (30.4.2025). Δηλαδή σε χρόνο – ρεκόρ καθώς η επιτάχυνση των διαδικασιών και η τήρηση των υπεσχημένων χρονοδιαγραμμάτων αποτέλεσε – όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου – ένα από τα στοιχεία για την προσέλκυση διεθνούς ενδιαφέροντος στους ελληνικούς υδρογονάνθρακες.
Ο ίδιος μιλώντας την περασμένη εβδομάδα σε ενεργειακό συνέδριο, τόνισε ότι «ήρθε η ώρα για την πατρίδα μας, χωρίς τυμπανοκρουσίες, με αυτοπεποίθηση, χωρίς μεγαλοϊδεατισμό αλλά με σχέδιο, να ερευνήσει αν είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα τα κοιτάσματα μας».
Οι 4 περιοχές που παραχωρούνται για έρευνες έχουν συνολική έκταση 47.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι σεισμικές έρευνες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν πριν το τέλος του χρόνου. Δεν αποκλείεται να συνδυαστούν με έρευνες και σε άλλες περιοχές, κάτι για το οποίο πρόσφατα εκδήλωσε ενδιαφέρον μεγάλη εταιρεία που δραστηριοποιείται στον τομέα των σεισμικών ερευνών.
Σύμφωνα με την πάγια πρακτική, εφόσον από τις έρευνες αυτές προκύψουν ενδιαφέροντες στόχοι, θα ακολουθήσει η εκτέλεση ερευνητικής γεώτρησης που θα επιβεβαιώσει την ύπαρξη και το μέγεθος των κοιτασμάτων πριν αρχίσει η εκμετάλλευση.
Στο στάδιο αυτό, της ερευνητικής γεώτρησης βρίσκεται το οικόπεδο 2 στο Ιόνιο όπου δραστηριοποιείται η επίσης αμερικανική ExxonMobil από κοινού με την Energean και την Helleniq Energy και το γεωτρύπανο αναμένεται στις αρχές του 2027.
Η ExxonMobil από κοινού με την Helleniq Energy, υπενθυμίζεται, έχουν τα δικαιώματα έρευνας σε άλλες δύο μεγάλες θαλάσσιες περιοχές, δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Η έρευνα και στη συνέχεια η παραγωγή υδρογονανθράκων αποφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα. Κατά μέσο όρο (το ποσοστό κυμαίνεται ανάλογα με το μέγεθος του κοιτάσματος και της παραγωγής), το 40 % της αξίας επιστρέφει στο Ελληνικό Δημόσιο ενώ η ανακάλυψη κοιτασμάτων θα σημάνει δραστική μείωση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας.
Το 38 – 41% των εσόδων στο Δημόσιο
Αναφορικά με τον επιμερισμό των εσόδων από ενδεχόμενη παραγωγή φυσικού αερίου, ο κ. Στεφάτος είπε ότι προβλέπεται εταιρικός φόρος 20% μαζί με 5% περιφερειακού φόρου. Σε αυτά προστίθενται τα μισθώματα ύψους 4-15% αναλόγως του επιπέδου παραγωγής. Έτσι, προκύπτει ένα σύνολο στο 38-41% των εσόδων.
Παράλληλα, το Δημόσιο επωφελείται και από διάφορα μπόνους. Ενδεικτικά, εξασφαλίστηκαν ήδη 3,5 εκατ. ευρώ σε μπόνους υπογραφής, ενώ το κράτος λαμβάνει δικαιώματα παραχώρησης για την έκταση που μπορούν να φτάσουν τα 35 εκατ. ευρώ σε βάθος χρόνου. Πέραν των παραπάνω, η ίδια η ΕΔΥΕΕΠ λαμβάνει έως 25 εκατ. για τη βελτίωση των ικανοτήτων και της γνώσης της.
Εφόσον η προσπάθεια επιτύχει και φτάσει στην παραγωγή, προβλέπεται ένα πρώτο μπόνους παραγωγής 5,5 εκατ. και μπορεί να φτάσει έως τα 49 εκατ. αναλόγως του επιπέδου της. Επίσης, τα ερευνητικά προγράμματα προβλέπουν τραπεζικές εγγυήσεις ύψους 17,5 εκατ. για την α’ φάση, 24 εκατ. στη β’ φάση και συνολικά 100 εκατ. ευρώ.
Παπασταύρου: Χρειάζεται διακομματική στήριξη στους υδρογονάνθρακες
Στην ανάγκη ευρείας πολιτικής στήριξης στο εγχείρημα των υδρογονανθράκων στάθηκε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου:
«Σήμερα είναι μια σημαντική στιγμή, οι υπογραφές σηματοδοτούν ιστορικό ορόσημο για ενεργειακή πολιτική, όσο και ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης. Η χώρα μας κάνει άλμα, καλωσορίζουμε τη Chevron στην Ελλάδα, μια από τις δύο μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους παγκοσμίως.
Στην εποχή μας η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται με την εθνική ασφάλεια. Όλοι στην Ευρώπη αναγνωρίζουν το ρόλο των υδρογονανθράκων σήμερα και τα επόμενα χρόνια. Η κυβέρνηση υποστηρίζει σταθερά τον ενεργειακό ρεαλισμό και ακολουθεί το μονοπάτι της ισόρροπης ανάπτυξης των στρατηγικών πλεονεκτημάτων της πατρίδας μας. Στις υποδομές επενδύουμε πλέον με πενταπλάσιους πόρους: Περιλαμβάνουν αγωγούς αερίου, σταθμούς συμπίεσης LNG, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ΑΠΕ και νέες τεχνολογίες.
Σήμερα εγκαινιάζεται μια νέα εποχή αυτοπεποίθησης, για πρώτη φορά εξερευνούμε τις περιοχές νοτίως της Κρήτης, καθιστώντας την Ελλάδα εν δυνάμει παραγωγό αερίου προς όφελος των πολιτών και των επομένων γενεών. Αξιοποιούμε γεωγραφική θέση και ασκούμε κυριαρχικά δικαιώματα.
Για τη χώρα μας οι υδρογονάνθρακες είναι εθνική υπόθεση που θέλουμε να έχει διακομματική στήριξη. Η προσπάθεια ξεκίνησε με το Νόμο του 2011 του Γιάννη Μανιάτη, συνεχίστηκε με τις επόμενες κυβερνήσεις και έγινε πράξη από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Δεν πρέπει να γίνει στόχος μικροκομματικής αντιπαράθεσης.
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου είναι πλέον μια πραγματικότητα και εναλλακτική λύση απέναντι στο ρωσικό αέριο. Αυτές οι πολιτικές ενισχύουν το ρόλο της Ελλάδας και έχουν στόχο να οδηγήσουν σε άφθονη και προσιτή ενέργεια. Οι σημερινές υπογραφές αποτελούν κίνηση με όραμα. Οι τέσσερις παραχωρήσεις διπλασιάζουν την έκταση του προγράμματος ερευνών με 94.000 τ.χλμ. Έτσι, αυξάνονται οι πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων».