Σφοδρή σύγκρουση Χατζηβασιλείου – Νταβούτογλου: «Πρόκειται για εισβολή από το 1974 – Αποδεχθείτε την πραγματικότητα»
Μια από τις πιο έντονες δημόσιες αντιπαραθέσεις μεταξύ Έλληνα και Τούρκου αξιωματούχου σημειώθηκε στο 30ό Government Roundtable του Economist στο Λαγονήσι, όταν ο Υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου διέκοψε τον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς του περί «νόμιμης τουρκικής παρουσίας» στην Κύπρο.
Με μια φράση που προκάλεσε αίσθηση στην αίθουσα, ο Έλληνας υφυπουργός απάντησε:
«Πρόκειται περί εισβολής από το 1974. Πρέπει να αποδεχθείτε την πραγματικότητα.»
Η παρέμβασή του απέσπασε το χειροκρότημα του κοινού, ενώ ανέδειξε για ακόμη μία φορά το βαθύ χάσμα ανάμεσα στις ελληνικές και τις τουρκικές θέσεις για το Κυπριακό.
Η ένταση κορυφώθηκε μπροστά στο κοινό
Η αντιπαράθεση εκτυλίχθηκε κατά τη διάρκεια του πάνελ «Europe’s next vital steps between geopolitics, EU ambitions and EU accession», με τη συμμετοχή πολιτικών και διεθνών αναλυτών.
Ο Αχμέτ Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η παρουσία των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο βασίζεται, κατά την άποψή του, στο Διεθνές Δίκαιο.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση του Τάσου Χατζηβασιλείου, ο οποίος παρενέβη για να υπενθυμίσει ότι:
«Πρόκειται περί εισβολής από το 1974.»
Με τον τρόπο αυτό, ο Έλληνας υφυπουργός επανέφερε την πάγια ελληνική θέση ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία στο νησί αποτελεί συνέπεια της παράνομης εισβολής και της συνεχιζόμενης κατοχής κυπριακού εδάφους.
Ο Νταβούτογλου επιχείρησε να μεταφέρει τις ευθύνες στην ελληνοκυπριακή πλευρά
Η ένταση συνεχίστηκε όταν ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας επιχείρησε να αποδώσει το σημερινό αδιέξοδο στο Κυπριακό στην απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκύπριους το 2004.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι:
- η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έπρεπε να εντάξει την Κυπριακή Δημοκρατία όσο το Κυπριακό παρέμενε άλυτο
- η σημερινή κατάσταση αποτελεί αποτέλεσμα λανθασμένων ευρωπαϊκών επιλογών
Οι αναφορές αυτές προκάλεσαν νέα αντίδραση από την ελληνική πλευρά.
«Η τουρκική παρουσία είναι εισβολή και κατοχή»
Παρά την προσπάθεια της συντονίστριας της συζήτησης, Joan Hoey, να επαναφέρει την ομαλότητα στο πάνελ, ο Αχμέτ Νταβούτογλου επέμεινε στους ισχυρισμούς του, λέγοντας ότι η τουρκική παρουσία στην Κύπρο «εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να συγκριθεί με τη Ρωσία».
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου απάντησε εκ νέου με σαφήνεια:
Η Τουρκία πραγματοποίησε παράνομη εισβολή το 1974 και εξακολουθεί να κατέχει έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Η τοποθέτησή του προκάλεσε θερμό χειροκρότημα από το ακροατήριο.
Μήνυμα και για το casus belli
Νωρίτερα στη συζήτηση, ο Έλληνας υφυπουργός είχε αναφερθεί και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να αγνοούνται δύο κρίσιμα ζητήματα:
- το τουρκικό casus belli κατά της Ελλάδας
- η συνεχιζόμενη κατοχή εδάφους κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Με τον τρόπο αυτό συνέδεσε το Κυπριακό με τη συνολική συμπεριφορά της Άγκυρας απέναντι στο διεθνές δίκαιο και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Η Ελλάδα στηρίζει τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Παρά τη σκληρή αντιπαράθεση, ο Τάσος Χατζηβασιλείου ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να υποστηρίζει την πολιτική διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπενθύμισε τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης ότι στόχος της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. είναι να προωθηθεί η ένταξη νέων κρατών-μελών, εφόσον πληρούνται όλα τα απαραίτητα κριτήρια.
Όπως τόνισε:
«Η Ελλάδα είναι εδώ για να βοηθήσει τις υποψήφιες χώρες στην ευρωπαϊκή τους πορεία.»
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Αθήνα επιθυμεί μια Τουρκία με ευρωπαϊκό προσανατολισμό, υπό την προϋπόθεση ότι θα σέβεται πλήρως το Διεθνές Δίκαιο, τις ευρωπαϊκές αρχές και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Το Κυπριακό παραμένει η μεγαλύτερη ελληνοτουρκική εκκρεμότητα
Η έντονη αντιπαράθεση στο βήμα του Economist ανέδειξε ότι, παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί το πιο ευαίσθητο και ανοιχτό ζήτημα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο αποτελεί αποτέλεσμα της εισβολής του 1974 και της συνεχιζόμενης κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι ενεργεί βάσει των δικαιωμάτων που απορρέουν από τις Συνθήκες Εγγυήσεως.
Η δημόσια σύγκρουση Χατζηβασιλείου – Νταβούτογλου επιβεβαίωσε ότι, σχεδόν μισό αιώνα μετά τα γεγονότα του 1974, οι δύο πλευρές παραμένουν σε πλήρη διάσταση απόψεων για το ιστορικό, νομικό και πολιτικό πλαίσιο του Κυπριακού, με το ζήτημα να συνεχίζει να επηρεάζει τόσο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις όσο και την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας.