Σχέδιο-έκπληξη της Άγκυρας: Οι S-400 φεύγουν για τα ΗΑΕ ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τα F-35; – Το παρασκήνιο της μεγάλης διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ

Ένα νέο σενάριο με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις έρχεται στο προσκήνιο και ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας, αλλά και στην ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η Άγκυρα εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να απομακρύνει τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400 από το τουρκικό έδαφος και να τα μεταφέρει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να άρει το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA.

Η πληροφορία, εφόσον επιβεβαιωθεί, συνιστά μια από τις πιο σοβαρές προσπάθειες της Άγκυρας να επαναφέρει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον σε τροχιά πλήρους στρατηγικής συνεργασίας.

Το σχέδιο για μεταφορά των S-400 στο Ντουμπάι

Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Oksijen, η φόρμουλα που βρίσκεται υπό επεξεργασία προβλέπει τη μετεγκατάσταση των συστοιχιών S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου θα εγκατασταθούν στην περιοχή του Ντουμπάι.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη επιλογή εξετάζεται σε στενή συνεργασία με την αμερικανική πλευρά, καθώς θα μπορούσε να επιλύσει το βασικό πρόβλημα που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.

Το κρίσιμο ζήτημα για την Ουάσιγκτον δεν ήταν μόνο η αγορά των S-400, αλλά κυρίως η παραμονή τους σε τουρκικό έδαφος, γεγονός που θεωρήθηκε ασύμβατο με τη λειτουργία των μαχητικών πέμπτης γενιάς.

Η μεγάλη ανταλλαγή: S-400 εκτός Τουρκίας, Patriot και F-35 στην Άγκυρα;

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται πλέον διατεθειμένη να εξετάσει την προμήθεια συστημάτων Patriot προς την Τουρκία, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιλυθεί οριστικά το θέμα των ρωσικών πυραύλων.

Εφόσον προχωρήσει η συμφωνία, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας που θα περιλαμβάνει:

• απομάκρυνση των S-400 από την Τουρκία
• σταδιακή άρση των κυρώσεων CAATSA
• προμήθεια αμερικανικών Patriot
• επανεκκίνηση της διαδικασίας για τα F-35
• ευρύτερη αποκατάσταση των αμυντικών σχέσεων Άγκυρας – Ουάσιγκτον

Πρόκειται για ένα σενάριο που συζητείται εδώ και χρόνια στους διπλωματικούς κύκλους, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει πολιτική συμφωνία.

Παρασκήνιο επαφών με τη Ρωσία

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν ήδη πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τη Μόσχα σχετικά με το μέλλον των S-400.

Η Άγκυρα φέρεται να αναζητά μια λύση που δεν θα οδηγήσει σε μετωπική σύγκρουση ούτε με τη Ρωσία ούτε με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν είχε κυκλοφορήσει και σενάριο επιστροφής των συστημάτων στη Ρωσία, το οποίο όμως διαψεύστηκε από το Κρεμλίνο.

Η επιλογή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων φαίνεται να αποτελεί μια ενδιάμεση λύση που θα επέτρεπε στην Τουρκία να απομακρύνει τους S-400 από το έδαφός της χωρίς να ακυρώσει τυπικά τη συμφωνία αγοράς.

Ο Τραμπ ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τα F-35

Οι πληροφορίες για το νέο σχέδιο ήρθαν στο φως λίγο μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εμφανίστηκε θετικός απέναντι στην προοπτική άρσης των κυρώσεων CAATSA και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της διαδικασίας για τα F-35.

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται.

Σύμφωνα με τουρκικές πηγές, η αμερικανική πλευρά επιθυμεί να διαπιστώσει εάν η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε ουσιαστικές κινήσεις που θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο χωρών.

Γιατί επιλέγονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η επιλογή των ΗΑΕ έχει έντονο στρατηγικό ενδιαφέρον.

Τα Εμιράτα αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών στον Περσικό Κόλπο και φιλοξενούν σημαντικές αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων η βάση Al Dhafra.

Παράλληλα, διαθέτουν ήδη ένα από τα πιο προηγμένα πολυεπίπεδα συστήματα αεράμυνας της περιοχής, το οποίο περιλαμβάνει:

• THAAD
• Patriot
• προηγμένα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης

Η ενδεχόμενη ανάπτυξη των S-400 στο Ντουμπάι θα μπορούσε να προσθέσει ακόμη ένα επίπεδο προστασίας απέναντι στις ολοένα αυξανόμενες πυραυλικές και μη επανδρωμένες απειλές που προέρχονται από το Ιράν.

Η νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας στον Κόλπο

Οι πρόσφατες επιθέσεις του Ιράν με πυραύλους και drones κατά στόχων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέδειξαν τις αδυναμίες αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής αεράμυνας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πιθανή ενσωμάτωση των S-400 στο αμυντικό πλέγμα των Εμιράτων θα μπορούσε να προσφέρει:

• μεγαλύτερη εμβέλεια αναχαίτισης
• βελτιωμένη προστασία απέναντι σε αεροσκάφη
• αντιμετώπιση πυραύλων cruise
• συμπληρωματική κάλυψη απέναντι σε ορισμένες βαλλιστικές απειλές

Παράλληλα, θα ενίσχυε τη συνολική αρχιτεκτονική αεράμυνας που υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην περιοχή.

Το μεγάλο ερώτημα: Αρκεί η απομάκρυνση των S-400;

Παρά το νέο σενάριο, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η απομάκρυνση των S-400 από την Τουρκία ενδέχεται να μην είναι από μόνη της αρκετή για να ξεκλειδώσει τα F-35.

Εκτός από το τεχνικό ζήτημα, παραμένουν:

• οι κυρώσεις CAATSA
• οι αποφάσεις του αμερικανικού Κογκρέσου
• οι αντιδράσεις σημαντικών γερουσιαστών και βουλευτών
• οι επιφυλάξεις του Ισραήλ για την ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας
• οι ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο

Επομένως, ακόμη και αν η Άγκυρα προχωρήσει στη μεταφορά των S-400, η επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35 δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.

Το διακύβευμα για την Άγκυρα

Η συζήτηση γύρω από τους S-400 αποκαλύπτει ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια από τις σημαντικότερες στρατηγικές αποφάσεις των τελευταίων ετών.

Η πιθανή μεταφορά των ρωσικών πυραύλων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αποτελούσε μια θεαματική γεωπολιτική κίνηση, με στόχο την αποκατάσταση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την άρση των κυρώσεων και την επιστροφή στα δυτικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Ωστόσο, ο δρόμος προς τα F-35 εξακολουθεί να περνά μέσα από το αμερικανικό Κογκρέσο, τις διατάξεις του CAATSA και τις στρατηγικές ανησυχίες συμμάχων όπως το Ισραήλ, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μια τόσο δραστική κίνηση δεν εγγυάται από μόνη της την επανένταξη της Άγκυρας στο κορυφαίο πρόγραμμα μαχητικών πέμπτης γενιάς των Ηνωμένων Πολιτειών.