Μιχάλης Ψύλος • [email protected]
Πράσινο φως στο σχέδιο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης (ReArm EU), έδωσαν οι 27 ηγέτες των χωρών της ΕΕ.
Η Ουγγαρία μόνο πρόβαλε βέτο (προς το παρόν δεσμευτικό) σε μια πιθανή ευρωπαϊκή στρατιωτική αποστολή στην Ουκρανία.
Η πρόεδρος της Κομισιόν φρόντισε μάλιστα να επικαλεστεί «έκτακτη ανάγκη» και το άρθρο 122 της Συνθήκης λειτουργίας της ΕΕ, για να μην συζητηθεί καν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο!
Σε γεωστρατηγικό επίπεδο, το νέο ευρωπαϊκό «Σύμφωνο Άμυνας» θα «στηριχθεί» από τα πυρηνικά οπλοστάσια της Γαλλίας, αλλά και της Μεγάλης Βρετανίας,που είναι εκτός ΕΕ.
Το ReArm EU σχεδιάστηκε άλλωστε πριν δύο εβδομάδες εκτός Ευρώπης- στη χώρα του Brexit, στο περίφημο Lancaster House, με παρόντες μόλις 11 από τους 27 ηγέτες της ΕΕ. Και την πρόεδρο της Κομισιόν σχεδόν σε …γραμματειακό ρόλο, σε σύγκριση με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ.
Εν ολίγοις, ο Μακρόν φαίνεται να αυτοπροτείνεται ως ο ηγεμονικός διαχειριστής 800 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ για την άμυνα. Μεταξύ των οποίων και των κεφαλαίων από το Ταμείο Συνοχής της ΕΕ. Το Παρίσι- μαζί με το Λονδίνο- θα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην κατανομή των κονδυλίων για τη νέα ευρωπαϊκή άμυνα.
Η Ευρώπη εντάσσεται δηλαδή σε ένα αγγλο-γαλλικό ευρωαμυντικό σύστημα, όπου το Παρίσι και το Λονδίνο-τοποθετούνται ως κυρίαρχες δυνάμεις. Είναι οι νέοι προμηθευτές της «αμυντικής ομπρέλας» της Γηραιάς ηπείρου, παρέχοντας στην Ευρώπη μια «διπλή» πυρηνική δύναμη.
Ένα σενάριο φυσικά που θα ισχύσει αν οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ αποφάσιζαν να «αποσύρουν» τη στρατιωτική-πυρηνική ομπρέλα πάνω από την Ευρώπη. Σενάριο μάλλον απίθανο καθώς οι ΗΠΑ δεν θέλουν μια Ευρώπη έξω από τη σφαίρα επιρροής τους. Αλλά τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επίσης δεν θα το ήθελαν.
Και η Τουρκία στο «κόλπο»
Το αγγλογαλλικό σχέδιο Μακρόν-Στάρμερ, που βαπτίστηκε βιαστικά ως Rearm-EU από τη φον ντερ Λάιεν, είναι ένα απροσδιόριστο γεωπολιτικό κοντέινερ, ανοιχτό σε όλους τους λεγόμενους «πρόθυμους»: Με πρώτη-πρώτη την Τουρκία.
Η ΕΕ, με αγγλο-γαλλική παρότρυνση, αποδέχεται έναν ενεργό ρόλο της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ιδιαίτερα μετά τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην πρόσφατη ευρωπαϊκή σύνοδο στο Λονδίνο.
Η Τουρκία αναγνωρίζεται ότι έχει έναν αυξανόμενο ρόλο, όχι μόνο ως μεσολαβητής, αλλά και ως «πάροχος» ασφάλειας της ΕΕ. Δεν είναι τυχαίο ότι πριν από λίγες ώρες υπεγράφη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ της ιταλικής αμυντικής βιομηχανίας Leonardo και της τουρκικής Baykar, του γαμπρού του προέδρου Ερντογάν.
Δεδομένης της ανάπτυξης της πολεμικής τους βιομηχανίας, ειδικά στην παραγωγή drones, οι Τούρκοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη νέα κούρσα εξοπλισμών στην οποία συμμετέχει η Ευρώπη.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, κατά τη διάρκεια πρόσφατης διάσκεψης με όλους τους διαπιστευμένους πρεσβευτές στην Αγκυρα, ήταν πολύ σαφής: «Η συμβολή στην άμυνα και την ασφάλεια της Ευρώπης είναι σύμφωνη με τις στρατηγικές προτεραιότητες της Τουρκίας», είπε.
Η Αγκυρα εξακολουθεί βέβαια να είναι υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ. Επομένως όταν αρχίσει η σοβαρή συζήτηση για έναν κοινό μηχανισμό άμυνας και ασφάλειας, η Τουρκία θα εκμεταλλευτεί την ευκαιρία να ζητήσει να ξαναρχίσει η διαδικασία ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και με τους δικούς της όρους.
Εχουμε λοιπόν πολλά να δούμε στη νέα «στρατιωτική Ευρώπη», που υποστηρίζεται κυρίως από τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία και με τη συμμετοχή της Τουρκίας.