Η παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον τουρκικό Τύπο, με φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης να εξαπολύουν σφοδρή επίθεση εναντίον του Έλληνα πρωθυπουργού για τις αναφορές του στο casus belli, αλλά και για τη στάση του απέναντι στις εξελίξεις γύρω από τα F-35.
Η ελληνική θέση ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική συμμαχική συνοχή όσο παραμένει σε ισχύ η τουρκική απειλή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, βρέθηκε στο επίκεντρο της τουρκικής ειδησεογραφίας, με αρκετά μέσα να κάνουν λόγο για «προκλητικές», «αλαζονικές» και «σκανδαλώδεις» δηλώσεις.
Η αντίδραση αποτυπώνει ότι το ζήτημα του casus belli εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα κεφάλαια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ακόμη και μέσα στο πλαίσιο της Συμμαχίας.
Το μήνυμα Μητσοτάκη που προκάλεσε την αντίδραση
Κατά τις δηλώσεις του μετά τη Σύνοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η ύπαρξη απειλής πολέμου μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ δεν συνάδει με το πνεύμα της Συμμαχίας.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να απειλείται με casus belli επειδή επιθυμεί να ασκήσει ένα δικαίωμα που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτέλεσε την αφορμή για νέο κύμα αντιδράσεων στα φιλοκυβερνητικά τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
A Haber: «Ο Μητσοτάκης ξεπέρασε τα όρια»
Το φιλοκυβερνητικό τηλεοπτικό δίκτυο A Haber επιτέθηκε ευθέως στον Έλληνα πρωθυπουργό.
Στο σχετικό ρεπορτάζ, οι δηλώσεις του χαρακτηρίστηκαν:
- «υπέρβαση ορίων»
- «σκανδαλώδεις»
- «παράγοντας έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη φράση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με ανοικτή απειλή πολέμου από την Τουρκία, εφόσον ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών υδάτων.
Το τουρκικό μέσο υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες αναφορές «κλιμακώνουν το κλίμα» ανάμεσα στις δύο χώρες.
Στο στόχαστρο και τα F-35
Το A Haber στάθηκε ιδιαίτερα και στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού σχετικά με το πρόγραμμα των F-35.
Το δίκτυο υπογράμμισε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να σχολιάσει τις συνομιλίες μεταξύ Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ για το θέμα των αμερικανικών μαχητικών.
Παράλληλα, παρουσίασε την ελληνική στάση ως ένδειξη ανησυχίας για τις διπλωματικές κινήσεις της Τουρκίας με στόχο την άρση των κυρώσεων και την πιθανή επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.
Ωστόσο, από τις δημόσιες δηλώσεις του πρωθυπουργού προκύπτει ότι επανέλαβε πως η Ελλάδα δεν υπαγορεύει στις ΗΠΑ σε ποιες χώρες θα πωλήσουν οπλικά συστήματα, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχουν υφιστάμενα νομικά εμπόδια για την προμήθεια των F-35 από την Τουρκία.
«Ήταν φιλοξενούμενος και μας επιτέθηκε»
Κατά τη διάρκεια της ζωντανής εκπομπής του A Haber, οι παρουσιαστές προχώρησαν σε ιδιαίτερα επικριτικά σχόλια.
Ο παρουσιαστής Χακτάν Ουισάλ υποστήριξε ότι:
«Ο Μητσοτάκης ήταν φιλοξενούμενος στην Τουρκία και χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα εναντίον μας.»
Από την πλευρά του, ο ανταποκριτής του σταθμού στην Άγκυρα, Μουράτ Ακγκιούν, υποστήριξε ότι οι δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού απευθύνονταν κυρίως στο εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο της Ελλάδας, χαρακτηρίζοντάς τις «αντιφατικές».
Η τουρκική θέση για τα 12 ναυτικά μίλια
Στο ίδιο ρεπορτάζ επαναλήφθηκε η πάγια τουρκική θέση για το Αιγαίο.
Οι σχολιαστές του A Haber υποστήριξαν ότι η πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για την Άγκυρα, επικαλούμενοι την απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995 περί casus belli.
Παράλληλα, επανέφεραν τον πάγιο τουρκικό ισχυρισμό ότι η επέκταση αυτή θα επηρέαζε την ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Αιγαίο.
Η θέση αυτή αντανακλά την επίσημη τουρκική πολιτική και αμφισβητείται από την ελληνική πλευρά, η οποία υποστηρίζει ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων αποτελεί δικαίωμα που απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Sabah: «Ο Μητσοτάκης στοχοποίησε την Τουρκία»
Ανάλογη ήταν και η κάλυψη της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Sabah.
Η εφημερίδα υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «στοχοποίησε την Τουρκία με αλαζονικά σχόλια», παρουσιάζοντας τις δηλώσεις του ως νέα πρόκληση από το βήμα της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Το δημοσίευμα επικεντρώθηκε τόσο στις αναφορές περί casus belli όσο και στην άρνηση του πρωθυπουργού να σχολιάσει τις συζητήσεις Τραμπ – Ερντογάν για τα F-35.
Το casus belli παραμένει στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Οι αντιδράσεις των τουρκικών μέσων ενημέρωσης επιβεβαιώνουν ότι το casus belli εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο φορτισμένα ζητήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση επιμένει ότι η διατήρηση μιας επίσημης απειλής πολέμου από σύμμαχο χώρα είναι ασύμβατη με τις αρχές του ΝΑΤΟ και τις σχέσεις καλής γειτονίας, ενώ η τουρκική πλευρά συνεχίζει να υπερασπίζεται την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης του 1995 ως αναγκαίο εργαλείο αποτροπής απέναντι σε ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η ένταση που αποτυπώθηκε στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης μετά τις δηλώσεις Μητσοτάκη δείχνει ότι, παρά τις προσπάθειες διατήρησης διαύλων επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, τα ζητήματα του casus belli, των F-35 και των ελληνοτουρκικών διαφορών εξακολουθούν να προκαλούν ισχυρές πολιτικές και επικοινωνιακές αντιπαραθέσεις και στις δύο πλευρές του Αιγαίου.