Ανησυχητικά μηνύματα εκπέμπει η Λιβύη, καθώς επανέρχεται στην επικαιρότητα το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι η Βουλή που εδρεύει στο Τομπρούκ θα εξετάσει την αναγνώρισή του.
Η Βουλή και ο πρόεδρός της Ακίλα Σάλεχ, όπως και ο στρατηγός Χαφτάρ, που ελέγχουν την Ανατολική Λιβύη, ήταν οι στενότεροι «σύμμαχοι» της Ελλάδας στην προσπάθεια ακύρωσης των τετελεσμένων που επιχείρησε να επιβάλει η Τουρκία με την υπογραφή, το 2019, από την κυβέρνηση της Τρίπολης, του Τουρκολιβυκού Μνημονίου.
Το Μνημόνιο αυτό, με πρωτοφανείς παραβιάσεις του Δικαίου της Θάλασσας, «οριοθετούσε» ΑΟΖ μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης, αγνοώντας την ύπαρξη όλων των ελληνικών νησιών, ακόμη και της Κρήτης.
Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο αποτελεί τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» των ελληνοτουρκικών σχέσεων και των προσπαθειών για εξεύρεση λύσης στην οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Η Βουλή της Λιβύης και ο στρατηγός Χαφτάρ είχαν αποκηρύξει το μνημόνιο, το οποίο είχε προσφερθεί από την κυβέρνηση της Τρίπολης ως αντάλλαγμα στην Άγκυρα για την ισχυρή στρατιωτική βοήθεια που είχε προσφέρει, όταν οι δυνάμεις του στρατηγού Χαφτάρ επέλαυναν εναντίον της Τρίπολης και της κυβέρνησης Σαράζ, η οποία διασώθηκε λόγω της τουρκικής στήριξης.
Η μη έγκρισή του από το Κοινοβούλιο ήταν ένα πρόσθετο ισχυρό επιχείρημα για την ακυρότητα του μνημονίου, καθώς και τυπικά δεν είχε ακολουθηθεί η αναγκαία διαδικασία που προβλέπει η εσωτερική έννομη τάξη της Λιβύης.
Τη Δευτέρα, ανακοινώθηκε από τη Βουλή η συγκρότηση τεχνικής επιτροπής για να μελετήσει το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και εκφράζονται φόβοι ότι ξεκινά έτσι η διαδικασία αποδοχής και επικύρωσής του από τη Βουλή, χωρίς βεβαίως να αποκλείεται και η μικρή πιθανότητα καταψήφισης του.
To τουρκικό «φλερτ»
Τους τελευταίους μήνες υπάρχει έντονο «φλερτ» της Άγκυρας προς την Ανατολική Λιβύη, με επισκέψεις του Ακίλα Σάλεχ και του στρατηγού Χαφτάρ στην Άγκυρα, αλλά και με το άνοιγμα τουρκικού προξενείου στη Βεγγάζη. Στις 4 Απριλίου, μάλιστα, ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ είχε δεχθεί στην Άγκυρα τον στρατηγό Χαφτάρ και είχαν συνομιλίες για τη συνεργασία των δύο χωρών, αλλά και την προώθηση της διαδικασίας επίλυσης της πολιτικής κρίσης στη Λιβύη.
Η τουρκική κυβέρνηση και ο ίδιος ο Ερντογάν, όπως και ο υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν
Μπαϊρακτάρ, έχουν επανειλημμένα δηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ότι στους επόμενους στόχους του ενεργειακού σχεδιασμού της Τουρκίας περιλαμβάνονται και οι γεωτρήσεις στη Λιβύη.
Πάντως, τα οικόπεδα τα οποία προκήρυξε για αδειοδότηση η Λιβύη ακολουθούν τη μέση γραμμή που έχει ορίσει η Ελλάδα και δεν υιοθετούν τη γραμμή του Τουρκολιβυκού Μνημονίου, η οποία επικαλύπτει μεγάλο μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας νοτίως της Κρήτης.
Εάν η Λιβυκή Βουλή κινηθεί προς την κατεύθυνση αναγνώρισης του Τουρκολιβυκού Μνημονίου, θα πρέπει να εκτιμηθεί εάν αυτό γίνεται έναντι «ανταλλαγμάτων» από την Τουρκία, θεωρώντας ότι θα αποτελέσει πλήγμα και στον Χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που παρουσίασε η Αθήνα τον Απρίλιο.
Σχεδιάζεται ταξίδι Γεραπετρίτη στη Λιβύη
Η Αθήνα τα τελευταία χρόνια δεν έχει δείξει την αναγκαία προσοχή στη Λιβύη, καθώς έχουν ατονήσει πλήρως οι σχέσεις με την Ανατολική Λιβύη, ενώ και οι σχέσεις με την κυβέρνηση της Τρίπολης περιορίζονται στα απολύτως αναγκαία.
Πληροφορίες ανέφεραν, πάντως, ότι ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, σχεδίαζε το προσεχές διάστημα να επισκεφθεί την Τρίπολη, καθώς η Λιβύη είναι γειτονική χώρα και εκτός του μείζονος ζητήματος του Τουρκολιβυκού Μνημονίου, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με τις μεταναστευτικές ροές που από τη Λιβύη κατευθύνονται κυρίως προς την Κρήτη.
Το γεγονός ότι είναι περίοδος Μπαϊραμιού στην Τρίπολη και η κατάσταση είναι τεταμένη λόγω των συγκρούσεων μεταξύ αντίπαλων ένοπλων ομάδων, δεν έχει επιτρέψει μέχρι στιγμής την οριστικοποίηση της επίσκεψης Γεραπετρίτη στη Λιβύη.
Ο Έλληνας πρέσβης στην Τρίπολη, Ν. Γαριλίδης, σύμφωνα με τα λιβυκά ΜΜΕ, συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών της κυβέρνησης της Τρίπολης, Αλ Τάχερ Αλ Μπαούρ, για μια ανασκόπηση, όπως αναφέρουν, των διμερών σχέσεων αλλά και της στήριξης των προσπαθειών για πολιτική σταθερότητα στη Λιβύη.
Νίκος Μελέτης-protothema.gr