Ένα επίσημο έγγραφο που κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ αποκαλύπτει πώς ένας Αμερικανός εκμεταλλεύτηκε τον ρόλο της Τουρκίας ως βασικού μεταφορικού κόμβου για τζιχαντιστές, προσπαθώντας να ενταχθεί στο Ισλαμικό Κράτος (ISIS) στη Συρία.
Το έγγραφο επιβεβαιώνει επίσημα αυτό που παρατηρητές της Τουρκίας γνώριζαν εδώ και χρόνια.
Η κατάθεση που υποβλήθηκε στο Βόρειο Περιφερειακό Δικαστήριο της Φλόριντα από το FBI αφορά τον 38χρονο Mohamed Fathy Suliman, Αμερικανό πολίτη γεννημένο στην Ουάσινγκτον, ο οποίος κατηγορείται ότι σχεδίασε το ταξίδι του σε εδάφη υπό τον έλεγχο του ISIS, αποκρύπτοντας τον πραγματικό του προορισμό από την οικογένειά του.
Έκλεισε εισιτήριο με προορισμό την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου μέσω Κωνσταντινούπολης, αλλά τελικά δεν επιβιβάστηκε στην προγραμματισμένη πτήση Turkish Airlines και αγόρασε μετρητά εισιτήριο επιχειρηματικής θέσης για τη Gaziantep, πόλη κοντά στα σύνορα με τη Συρία και τότε σημαντικό σημείο συγκέντρωσης μαχητών του ISIS.
Σύμφωνα με το FBI, ο Suliman παραδέχτηκε σε συνέντευξη το 2018 στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Χαρτούμ ότι είχε μελετήσει διαδικτυακά πώς να φτάσει στη Συρία χρησιμοποιώντας ιστότοπους που συνδέονται με το ISIS.
Οι οδηγίες τον κατεύθυναν να περάσει από την Κωνσταντινούπολη στην Gaziantep, όπου έπρεπε να μείνει σε τοπικά ξενοδοχεία και να βρει οδηγούς που θα τον βοηθούσαν να περάσει παράνομα τα σύνορα.
Φυτώριο τρομοκρατών
Το έγγραφο περιγράφει ότι αυτή η μέθοδος ήταν κοινή μεταξύ 2013-2015, όταν οι νοτιοανατολικές επαρχίες της Τουρκίας, όπως Gaziantep, Şanlıurfa και Kilis, λειτουργούσαν ως πύλες εισόδου προς εδάφη υπό τον έλεγχο του ISIS στη Συρία.
Λαθρέμποροι και ντόπιοι συνεργάτες μετέφεραν τους μαχητές από σταθμούς λεωφορείων σε ανεπίσημα σημεία διέλευσης, παρακάμπτοντας τον επίσημο έλεγχο στα σύνορα.
Οι τουρκικές αρχές επέτρεπαν στους περισσότερους να περάσουν, ενώ όσοι συνελήφθησαν από την αστυνομία ή τη χωροφυλακή αφέθηκαν σύντομα ελεύθεροι.
Στις 14 Ιουνίου 2014, ο Suliman συνελήφθη από συνοριοφύλακες στην περιοχή Kilis κατά την προσπάθειά του να περάσει στη Συρία νύχτα.
Ήταν μαζί με άλλους ξένους που τους μετέφερε βαν με οδηγό, ο οποίος ζητούσε 50 δολάρια ανά άτομο. Ο Suliman κρατήθηκε για 10 μέρες, αποτυπώθηκαν τα δακτυλικά του αποτυπώματα και του επιβλήθηκε πρόστιμο 2.000 λιρών.
Αντί να ενημερωθεί το αμερικανικό προξενείο, κατόπιν αιτήματός του, απελάθηκε στο Σουδάν στις 19 Ιουνίου 2014, με πτήση από Gaziantep μέσω Κωνσταντινούπολης προς Χαρτούμ, πληρώνοντας μετρητά.
Ο Suliman παραδέχτηκε πως ήθελε να συναντήσει μέλη του ISIS, του al-Nusra Front και άλλων τζιχαντιστικών ομάδων, ώστε να αξιολογήσει ποια θα υποστήριζε, προσφέροντας τις αγγλικές γνώσεις του για προπαγανδιστικούς σκοπούς και ίσως να εξασφαλίσει οικονομική στήριξη από τον πατέρα του.
Παλιά πρακτική
Ήδη από το 2009 βρισκόταν υπό παρακολούθηση των αμερικανικών αρχών, όταν συνελήφθη προσπαθώντας να εισέλθει στη Σομαλία για να ενταχθεί στην τρομοκρατική οργάνωση al-Shabaab.
Το 2011 του απαγορεύτηκε η επιβίβαση σε πτήση προς Νέα Υόρκη και του ζητήθηκε να επικοινωνήσει με το αμερικανικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, όπου δήλωσε πως πάσχει από διπολική διαταραχή και κατάθλιψη.
Παρά το ιστορικό του, τον Ιούνιο 2014 ταξίδεψε με εισιτήριο μίας διαδρομής στην Τουρκία, εγκατέλειψε την τελευταία πτήση και προσπάθησε να περάσει τα σύνορα. Οι τουρκικές αρχές γνώριζαν το ιστορικό του, αλλά δεν τον εμπόδισαν.
Η τουρκική Υπηρεσία Εθνικής Ανάπτυξης (MIT), υπό την καθοδήγηση της κυβέρνησης Erdogan, διευκόλυνε τη διέλευση ξένων μαχητών στη Συρία ως μέρος της προσπάθειας ανατροπής του καθεστώτος Assad.
Η πολιτική αυτή δημιούργησε εντάσεις με τον τουρκικό στρατό, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την ασφάλεια των συνόρων και αντιτάχθηκε στην υποστήριξη τζιχαντιστικών ομάδων. Αξιωματικοί που διαφώνησαν με την κυβέρνηση απομακρύνθηκαν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.
Ο ρόλος της Τουρκίας
Η υπόθεση υπογραμμίζει το ρόλο της Τουρκίας ως βασικής οδικής διαδρομής για τους υποψήφιους μαχητές του ISIS. Αμερικανικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταγράψει πολλαπλά περιστατικά όπου μαχητές πετούσαν στην Κωνσταντινούπολη και συνέχιζαν με πτήση ή λεωφορείο προς τα σύνορα, προτού περάσουν παράνομα στη Συρία μέσω αγροτικών περιοχών.
Το FBI καταλήγει ότι η περίπτωση Suliman «συμπίπτει με άλλες περιπτώσεις ατόμων που ήθελαν να ενταχθούν στο ISIS χρησιμοποιώντας την Τουρκία ως πέρασμα προς τη Συρία», και ότι η περιοχή Kilis ήταν «σημαντική οδική διαδρομή για τη μετακίνηση ISIS μεταξύ Τουρκίας και Συρίας», σύμφωνα με τον πράκτορα R. David Collins.
Τον Σεπτέμβριο 2020, ο Suliman κατηγορήθηκε για προσπάθεια παροχής υλικής υποστήριξης σε τρομοκρατική οργάνωση, αδίκημα που επισύρει κάθειρξη έως 20 χρόνια. Τον Μάρτιο 2021 παραπέμφθηκε σε δίκη και τον Απρίλιο 2023 ομολόγησε ενοχή για μία κατηγορία, εξασφαλίζοντας συμφωνία με την εισαγγελία να μη διερευνηθούν περαιτέρω κατηγορίες.
Τον Οκτώβριο 2023, καταδικάστηκε σε τρία χρόνια φυλάκιση και ισόβια επιτήρηση.
Η υπόθεση του Suliman αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς το ISIS εκμεταλλεύτηκε την τοποθεσία, τις υποδομές και το επιεικές περιβάλλον στα τουρκικά σύνορα κατά την κορύφωση της εξάπλωσής του στη Συρία και το Ιράκ.