Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI), το γνωστό σε όλους καλώδιο, βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης διπλωματικής δραστηριότητας τις τελευταίες εβδομάδες. Παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις, οι πρόσφατες συναντήσεις υψηλού επιπέδου δείχνουν ότι το στρατηγικής σημασίας έργο θα προχωρήσει κανονικά. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά την τριμερή συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στην Αθήνα, διαβεβαίωσε ότι«ο GSI θα γίνει και θα ολοκληρωθεί», τονίζοντας πως καταβάλλονται προσπάθειες ώστε να μην υπάρξει οποιαδήποτε εμπλοκή στο έργο.
Συνάντηση Μητσοτάκη-Νετανιάχου με επίκεντρο την ενεργειακή συνεργασία και το καλώδιο
Καθοριστική εξέλιξη αποτέλεσε η πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ισραήλ, όπου συναντήθηκε με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Έλληνας πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία της συνδεσιμότητας και των ενεργειακών έργων κοινού ενδιαφέροντος για τη σταθερότητα στην περιοχή. Αξιοσημείωτο είναι ότι το Ισραήλ επεξεργάζεται αυτή την περίοδο τη μελέτη κόστους-οφέλους για το τμήμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ισραήλ, γεγονός που προοιωνίζεται σύντομες εξελίξεις και σε αυτό το πεδίο.
Η Αθήνα εκπέμπει ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι ερευνητικές εργασίες για την πόντιση του καλωδίου θα συνεχιστούν, στηριζόμενη σε σημαντικές διεθνείς συμμαχίες. Η ελληνική πλευρά προσβλέπει στο γεγονός ότι ο ισραηλινός παράγοντας μπορεί να κινητοποιήσει την Ουάσιγκτον, η οποία έχει στρέψει το ενδιαφέρον της στην περιοχή, λόγω των δραστηριοτήτων της αμερικανικής Chevron στις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα. Η Γαλλία, μέσω της Nexans, δείχνει αυξημένο ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο έργο, με τον Γάλλο υπουργό Άμυνας να αναμένεται στην Αθήνα τις επόμενες ημέρες. Εκτιμάται ότι εντός του επόμενου μήνα θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εκ νέου οι έρευνες με ειδικά σκάφη στο Αιγαίο, καθώς η Αθήνα, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε επαφές με την Άγκυρα για την εξεύρεση πρακτικής λύσης.
Σύνδεση με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης
Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης συνδέεται στενά με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), ο οποίος έχει μεγάλο εμπορικό ενδιαφέρον, καθώς η προτεινόμενη διαδρομή παρακάμπτει τη Διώρυγα του Σουέζ. Παράλληλα ενισχύει την ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων χωρών και στοχεύει στην ανάπτυξη υποδομών μεταφορών, ψηφιακής συνδεσιμότητας και ενεργειακών υποδομών μέσω δικτύου ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας και υδρογόνου. Η προγραμματισμένη διαδρομή για το IMEC θα εκτείνεται από τη Βομβάη και τη Mundra στην Ινδία, στα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία, και στη συνέχεια μέσω του Ισραήλ στην Ελλάδα.
Οι οικονομικές και τεχνικές προκλήσεις για το καλώδιο
Παρά τις θετικές εξελίξεις στο διπλωματικό πεδίο, το έργο αντιμετωπίζει ακόμη σημαντικές οικονομικές και τεχνικές προκλήσεις. Σύμφωνα με πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, η επίλυση αυτών των ζητημάτων είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών στη βιωσιμότητα του έργου. Πηγές της κυπριακής κυβέρνησης επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω της μεγάλης έκτασης του έργου, του υψηλού κόστους κατασκευής και της ανάγκης για σημαντική επιδότηση από τις Βρυξέλλες.